16/8 không phải lựa chọn mặc định để giảm cân
Nhịn ăn 16/8 là cách sắp xếp thời gian ăn uống, trong đó người thực hiện nhịn trong 16 giờ và ăn trong khung 8 giờ, nhưng phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người. Đây không nên là một khuôn mẫu áp dụng đại trà chỉ vì được xem là cách giảm cân tiện lợi. Khi thu hẹp thời gian ăn, một số người khó nạp đủ năng lượng và dưỡng chất, nhất là nếu vốn ăn ít hoặc có nhu cầu dinh dưỡng cao. Việc bỏ bữa ăn cũng có thể khiến cơ thể không được bổ sung năng lượng kịp thời; bỏ bữa sáng, chẳng hạn, có thể đi kèm cảm giác mệt mỏi và giảm tỉnh táo. Lựa chọn lịch ăn cần tính đến sức khỏe, sinh hoạt và khả năng duy trì lâu dài, thay vì ép cơ thể theo một khung giờ cứng nhắc.
Những nhóm nên tránh hoặc cần được đánh giá trước
Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, trẻ em và thanh thiếu niên, người thiếu cân hoặc suy dinh dưỡng, người có tiền sử rối loạn ăn uống, người mắc đái tháo đường type 1 đang dùng insulin, cùng người cao tuổi thể trạng yếu hoặc đang hồi phục sau bệnh không nên tự bắt đầu nhịn ăn 16/8. Đây là những nhóm có nhu cầu năng lượng, dưỡng chất hoặc lịch điều trị khiến việc giới hạn giờ ăn có thể gây bất lợi. Người thiếu cân có nguy cơ sụt cân thêm hoặc mất khối cơ nếu khó ăn đủ trong khung 8 giờ. Với người từng có rối loạn ăn uống, quy tắc nhịn nghiêm ngặt có thể khơi lại hành vi bỏ bữa hoặc ăn mất kiểm soát. Trẻ đang phát triển và người hồi phục bệnh cũng cần khẩu phần đủ để hỗ trợ tăng trưởng hoặc lấy lại sức.
Hạ đường huyết và thiếu dinh dưỡng là rủi ro cần tính đến
Nguy cơ hạ đường huyết đặc biệt đáng lưu ý ở người đái tháo đường type 1 dùng insulin: trong thời gian nhịn, glucose từ thức ăn không được bổ sung nhưng insulin vẫn tiếp tục tác động. Run tay, vã mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, đói cồn cào, lú lẫn hoặc mệt lả là những dấu hiệu cảnh báo cần nghiêm túc xem xét. Người mắc đái tháo đường type 2, nhất là khi dùng insulin hoặc thuốc có thể gây hạ đường huyết, cũng cần thận trọng và theo dõi phù hợp. Bên cạnh đó, rút ngắn giờ ăn có thể khiến một số người không đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng, dẫn đến sụt cân hoặc mất cơ. Nhịn ăn gián đoạn còn có thể khiến một số người mệt, chóng mặt hoặc đau đầu; đó không phải là những biểu hiện nên cố chịu để theo đuổi lịch ăn.
Hỏi bác sĩ trước khi đổi lịch ăn
Người có bệnh nền, đang dùng thuốc hoặc thuộc nhóm nguy cơ nên được đánh giá sức khỏe trước khi thay đổi lịch ăn. Khả năng áp dụng phụ thuộc vào bệnh đang mắc, loại thuốc, thời điểm dùng thuốc và phản ứng của cơ thể khi nhịn. Người dùng thuốc cần uống cùng thức ăn không nên tự đổi giờ ăn hoặc giờ dùng thuốc; người có bệnh mạn tính chưa ổn định cũng nên ưu tiên kiểm soát bệnh và bảo đảm dinh dưỡng. Với người dùng insulin, tuyệt đối không tự bỏ mũi tiêm hay giảm liều để khớp với khung nhịn; bác sĩ điều trị có thể đánh giá nguy cơ, hướng dẫn điều chỉnh khi cần và lập kế hoạch theo dõi đường huyết. Kết luận thực tế rất rõ: nếu 16/8 khiến bạn khó ăn đủ, làm triệu chứng nặng hơn hoặc xung đột với điều trị, hãy dừng việc tự thử và trao đổi với chuyên gia để chọn cách phù hợp hơn.
