Một đầu mối hình ảnh cho địa bàn rộng
Camera AI an ninh là hệ thống thiết bị ghi hình có ứng dụng trí tuệ nhân tạo, truyền dữ liệu về một đầu mối để hỗ trợ theo dõi địa bàn và phát hiện dấu hiệu bất thường. Ở xã Gào, giá trị của mô hình nằm ở cách kết nối hình ảnh rải rác thành nguồn thông tin mà lực lượng công an cơ sở có thể khai thác tập trung.
Bài toán tại đây không nhỏ: xã rộng khoảng 182,47 km², có 16.440 người ở 14 thôn, làng; nhiều khu dân cư cách xa trung tâm, dân cư phân bố không đều và một số nơi thiếu chiếu sáng. Ban đêm, việc nắm tình hình và phát hiện vi phạm càng khó. Trước đó, camera do hộ dân và cơ sở kinh doanh tự lắp còn ít, thiết bị không đồng nhất; khi có vụ việc, công an phải tìm hình ảnh từ nhiều nguồn riêng lẻ, đôi khi dữ liệu không đầy đủ. Vì thế, camera kết nối tập trung có ý nghĩa hơn việc chỉ tăng số mắt camera: nó tạo ra quy trình tiếp nhận và rà soát hình ảnh thống nhất.
Từ camera cộng đồng đến dữ liệu dùng chung
Mô hình “Camera giám sát an ninh trật tự” được thành lập theo Quyết định số 754/QĐ-UBND ngày 24-8-2026 của Chủ tịch UBND xã. Chủ tịch UBND xã đứng đầu Ban Chỉ đạo, còn Công an xã là cơ quan thường trực; đại diện các ban, ngành, đoàn thể và lực lượng tại 14 thôn, làng cùng tham gia triển khai, vận hành. Cách tổ chức này biến camera giám sát cộng đồng thành một mạng lưới phối hợp, thay vì tập hợp thiết bị rời rạc.
Theo kế hoạch, dữ liệu từ camera AI được truyền về máy chủ tại trụ sở Công an xã để theo dõi và xử lý thông tin tập trung. Các vị trí ưu tiên gồm cổng chào, ngã ba, ngã tư, đường liên thôn, khu vực giáp ranh, nơi đông người và điểm có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh trật tự, an toàn giao thông. Với lực lượng cơ sở, một hệ thống chung giúp đối chiếu thời gian, địa điểm và hướng di chuyển mà không phải bắt đầu từ nhiều nguồn hình ảnh thiếu liên kết.
Hình ảnh hỗ trợ phòng ngừa và xác minh
Camera không thay thế việc tuần tra hay điều tra, nhưng giúp công an nhận biết dấu hiệu bất thường sớm hơn và có dữ liệu để kiểm tra khi người dân trình báo. Hình ảnh có thể cho biết thời gian, địa điểm, hướng di chuyển và đặc điểm của người hoặc phương tiện liên quan; đồng thời hỗ trợ giám sát trật tự, an toàn giao thông. Đây là giá trị thiết thực của hệ thống: vừa phục vụ xác minh sau sự việc, vừa tạo cơ sở nhắc nhở trước khi hành vi nhỏ trở thành vi phạm nghiêm trọng.
Trong giai đoạn triển khai ban đầu, Công an xã đã nhắc nhở, tuyên truyền 5 trường hợp không đội mũ bảo hiểm, 2 trường hợp thanh niên rú ga, nẹt pô và 1 trường hợp đổ rác không đúng quy định; hình ảnh cũng được dùng để xác minh một số vụ việc theo trình báo của người dân. Những kết quả này cho thấy hệ thống đã hỗ trợ quản lý địa bàn, dù chưa thể xem là bằng chứng về mức giảm vi phạm trên toàn xã.
Ở làng O Pếch, người dân Phạm Văn Lực nhận xét tình trạng chạy xe lạng lách, phóng nhanh, vượt ẩu và trộm cắp giảm rõ rệt sau khi camera hoạt động. Làng đã lắp một camera tại ngã tư trung tâm và vận động người dân góp sức để lắp thêm hai chiếc ở đầu, cuối làng, nhằm theo dõi người và phương tiện ra vào. Phản hồi này gợi ý rằng hiệu quả phòng ngừa còn phụ thuộc vào việc chọn đúng điểm lắp và sự đồng thuận tại khu dân cư.
Mở rộng đi cùng trách nhiệm dữ liệu
Năm 2026, xã đặt mục tiêu lắp ít nhất 50 camera ứng dụng AI tại 14 thôn, làng và các khu vực trọng điểm, với mức kinh phí dự kiến khoảng 10 triệu đồng mỗi mắt. Ngân sách xã hỗ trợ 20–30%; phần còn lại dựa vào đóng góp tự nguyện của người dân, doanh nghiệp và cơ quan, đơn vị. Xã cũng khuyến khích tận dụng đường truyền Internet, nguồn điện và vị trí lắp đặt sẵn có khi chủ sở hữu đồng thuận.
Kế hoạch tiếp theo là triển khai thêm ít nhất 50 camera đến hết quý II/2027, hướng tới khoảng 150 mắt trong năm 2027. Mở rộng mạng lưới chỉ đáng giá nếu đi kèm quy định chặt về dữ liệu: Công an xã trực tiếp quản lý, phân công cán bộ có chuyên môn công nghệ thông tin phụ trách máy chủ; việc lưu trữ, trích xuất và cung cấp hình ảnh phải đúng mục đích, đúng thẩm quyền, bảo đảm an toàn thông tin và quyền hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Camera kết nối tập trung có thể giúp lực lượng cơ sở nắm địa bàn tốt hơn, nhưng niềm tin của cộng đồng phụ thuộc vào cách dữ liệu được bảo vệ và sử dụng.
