Người trẻ khỏe mạnh vẫn có thể nguy kịch
Sốt xuất huyết là bệnh do virus Dengue gây ra, có thể diễn tiến từ sốt thông thường đến sốc, xuất huyết nặng và tổn thương nhiều cơ quan, kể cả ở người trẻ không có bệnh nền. Ca bệnh của L.T.S., nam thanh niên 23 tuổi ở Tuyên Quang, là lời cảnh báo rõ ràng rằng tuổi trẻ và sức khỏe tốt không bảo đảm an toàn trước sốt xuất huyết nặng. Sau 5 ngày sốt cao, đau tức bụng và rối loạn tiêu hóa, anh rơi vào tình trạng sốc, suy hô hấp nguy kịch. Ban đầu, anh tự dùng thuốc tại nhà nhưng không cải thiện; đến ngày thứ ba xuất hiện tiêu lỏng nhiều lần, buồn nôn và mệt mỏi. Khi được đưa đến cơ sở y tế gần nhà, bệnh nhân được chẩn đoán sốt xuất huyết và truyền dịch, song bệnh tiếp tục chuyển nặng. Diễn biến này cho thấy không nên xem nhẹ những triệu chứng kéo dài hoặc thay đổi.
Oxy máu chỉ còn 80%, phải chạy ECMO
Khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân đã phải đặt nội khí quản và thở máy. Dù máy được cài nồng độ oxy 100%, SpO₂ chỉ khoảng 80%; huyết áp ở mức 80/40 mmHg dù đã dùng thuốc vận mạch, nhịp tim 120-140 lần/phút, cơ thể tím tái và đầu chi lạnh. Xét nghiệm xác định Dengue dương tính, đồng thời ghi nhận bất thường chức năng gan, thận và đông máu. Bác sĩ chẩn đoán sốc sốt xuất huyết Dengue, suy hô hấp tiến triển thành hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS). Trước tình trạng oxy hóa máu không cải thiện, ê-kíp hồi sức quyết định chạy ECMO kiểu VV-ECMO để hỗ trợ trao đổi khí. Bệnh nhân còn được thở máy, dùng thuốc vận mạch và lọc máu liên tục. ECMO là biện pháp hồi sức chuyên sâu cho ca nguy kịch, không phải dấu hiệu cho thấy người bệnh đã qua cơn nguy hiểm.
Sau 13 ngày điều trị tích cực, đến 15h ngày 26/10, tình trạng L.T.S. chuyển biến và bệnh nhân được rút ECMO. Trước đó, dù có cải thiện ban đầu, anh vẫn cần tiếp tục ECMO và các biện pháp hồi sức, chưa được xem là đã vượt qua giai đoạn nguy kịch. Bệnh nhân dự kiến xuất viện ngày 27/10.
Hết sốt không có nghĩa là đã khỏi
Điều đáng lo là người bệnh có thể trở nặng khi sốt giảm. Theo bác sĩ, giai đoạn này vẫn có thể xảy ra thoát huyết tương, cô đặc máu, giảm tiểu cầu và sốc; vì vậy, hết sốt không đồng nghĩa với đã khỏi bệnh. Các dấu hiệu sốt xuất huyết cảnh báo cần được đánh giá sớm gồm đau bụng nhiều hoặc liên tục, nôn nhiều, mệt lả, vật vã, lừ đừ, chảy máu bất thường, tiểu ít hoặc khó thở. Khi xuất hiện những biểu hiện này, cần đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra và xử trí kịp thời.
Người nghi mắc sốt xuất huyết không nên tự ý truyền dịch tại nhà, cũng không nên dùng aspirin, ibuprofen hay các thuốc chống viêm không steroid khác vì nguy cơ làm tăng xuất huyết. Ca bệnh này nhắc rằng sốc sốt xuất huyết có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào, kể cả người khỏe mạnh không có bệnh nền. Chủ quan chờ bệnh tự qua hoặc chỉ dựa vào việc đã hạ sốt có thể làm chậm thời điểm cấp cứu. Khi có dấu hiệu cảnh báo, đi khám ngay là lựa chọn an toàn hơn.
Cảnh giác sớm có thể thay đổi cuộc chạy đua
Trường hợp L.T.S. không nên được nhìn như một ca bệnh hiếm để rồi xem nhẹ nguy cơ. Chỉ trong vài ngày, sốt cao kèm đau bụng và rối loạn tiêu hóa đã chuyển thành sốc, tổn thương phổi nặng và suy hô hấp cần hỗ trợ bằng ECMO. Bài học thiết thực là theo dõi sát diễn tiến, không tự điều trị bằng thuốc có nguy cơ gây chảy máu và không trì hoãn khám khi xuất hiện dấu hiệu trở nặng. Sốt xuất huyết có thể ảnh hưởng người trẻ khỏe mạnh; nhận biết cảnh báo và đến cơ sở y tế đúng lúc quan trọng hơn sự yên tâm chỉ vì người bệnh còn trẻ hoặc cơn sốt đã giảm.
