Một hình ảnh trong MV mở lối cho ý tưởng
Mô hình chim Lạc chuyển động là tác phẩm gỗ thủ công có thể vỗ cánh khi người dùng kéo dây, biến hình tượng chim thành một trải nghiệm sống động thay vì vật trang trí tĩnh. Với Cao Thanh Linh, ý tưởng bắt đầu sau khi xem MV Come My Way của Sơn Tùng M-TP: anh thích dáng chim Lạc có phần giống robot xuất hiện trong video và muốn thử tạo ra phiên bản có chuyển động. Cảm hứng từ văn hóa đại chúng ở đây không dẫn đến việc sao chép nguyên mẫu. Khi phát triển sản phẩm, Linh nhận ra những đường nét cứng trong MV chưa phù hợp với món đồ mình muốn làm, nên điều chỉnh thiết kế để tạo cá tính riêng. Chính sự chuyển hóa ấy làm nên sức hấp dẫn của câu chuyện: một hình ảnh trên màn hình có thể khơi nguồn sáng tạo, nhưng nghệ nhân mới là người quyết định nó sẽ trở thành gì.
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc gắn một cơ chế cho đôi cánh, mà ở cách Linh đưa cảm hứng ban đầu đến gần người dùng. Sản phẩm được thiết kế để khi kéo rồi thả, người xem có đủ thời gian quan sát chuyển động và thư giãn; bởi vậy, chim Lạc không chỉ được làm để trưng bày. Đó là hướng tiếp cận giàu suy nghĩ: nghệ thuật thủ công có thể gợi nhắc một hình tượng quen thuộc, đồng thời tạo ra trải nghiệm gần gũi trong đời sống thường ngày.
Để đôi cánh bay lâu hơn, phải làm lại nhiều lần
Cao Thanh Linh, sinh năm 1989, quê Kon Tum, nay thuộc Quảng Ngãi, đã tham khảo cơ chế hoạt động từ các trang nước ngoài nhưng nhận thấy cánh chim vỗ chưa đủ lâu. Anh tiếp tục cân chỉnh trọng lượng thân và cánh, đồng thời thay đổi cách lắp dây để chuyển động kéo dài khoảng 30 giây đến 1 phút mỗi lần. Con số ấy cho thấy sản phẩm không chỉ dựa vào ý tưởng đẹp mắt: trải nghiệm phụ thuộc vào những điều chỉnh cơ học cụ thể và sự kiên nhẫn với từng chi tiết.
Đây là công việc đòi hỏi độ chính xác cao; nhiều sản phẩm thử nghiệm bị lỗi và phải làm lại từ đầu. Lực kéo cần thông suốt, các bộ phận phải cân bằng, nên một sai lệch nhỏ cũng có thể làm hỏng nhịp vỗ cánh. Những món đầu tiên chưa hoàn thiện được Linh tặng bạn bè, nhưng họ vẫn giữ làm kỷ niệm. Chi tiết ấy nói lên giá trị của quá trình thử nghiệm: đồ thủ công không chỉ là vật thể hoàn chỉnh, mà còn lưu dấu những lần thất bại và học hỏi của người làm ra nó.
Chất liệu gỗ gắn với lựa chọn có trách nhiệm
Linh chọn gỗ thông làm nguyên liệu, loại gỗ gắn với chu kỳ khai thác sau khi lấy nhựa rồi trồng cây mới. Với một nghệ nhân thường tham gia hoạt động trồng rừng và quan tâm đến thiên nhiên Tây Nguyên, lựa chọn này nhất quán với mong muốn không khai thác gỗ tùy tiện. Vật liệu vì thế không phải chi tiết phụ: nó góp phần định hình cách người làm nghề nhìn về trách nhiệm của mình.
Linh muốn sản phẩm tiếp cận được nhiều người, đặc biệt là học sinh, sinh viên, dù mỗi chiếc cần nhiều thời gian và công sức. Động lực anh nhắc đến là sự ủng hộ của khách hàng và cơ hội kết nối với bạn bè ở nhiều nơi. Từ một ý tưởng khơi lên bởi MV Sơn Tùng M-TP, mô hình chim Lạc dần có đời sống riêng: vừa gợi hình ảnh văn hóa, vừa cho thấy sự tỉ mỉ và lựa chọn vật liệu có cân nhắc. Thành công của nó không nằm ở việc khiến chim trông giống hệt trên màn ảnh, mà ở chỗ biến cảm hứng thành một chuyển động hữu hình, đủ gần gũi để người xem muốn dừng lại ngắm nhìn.
