Cuộc thi Ảnh nghệ thuật Việt Nam: không chỉ là sân chơi ảnh
Cuộc thi Ảnh nghệ thuật Việt Nam là hoạt động chuyên môn định kỳ hai năm một lần, nơi các nhiếp ảnh gia cả nước gửi gắm những tác phẩm phản ánh vẻ đẹp đất nước, con người, văn hóa và đời sống đương đại, đồng thời là không gian để phát hiện, tôn vinh các sáng tạo nhiếp ảnh giàu giá trị nghệ thuật và nhân văn.
Điều đáng nói ở mùa giải 2026 là cuộc thi ảnh nghệ thuật Việt Nam không dừng ở việc chấm chọn mà trở thành một tuyên ngôn: nhiếp ảnh Việt đang bước vào giai đoạn chín muồi về kỹ thuật lẫn tư duy. 9.291 tác phẩm của 1.263 tác giả từ 34 tỉnh, thành gửi về, gồm 7.756 ảnh đơn và 1.535 ảnh bộ, cho thấy sức sáng tạo không hề nhỏ của cộng đồng nhiếp ảnh. Đây không chỉ là con số ấn tượng, mà là bằng chứng rằng nhiếp ảnh đã trở thành một ngôn ngữ phổ biến của người Việt khi nhìn lại chính mình. Từ đó, triển lãm ảnh Khánh Hòa năm nay mang ý nghĩa như một “bản tổng duyệt” cho diện mạo nhiếp ảnh nước nhà.
Khánh Hòa và 200 tác phẩm ảnh nghệ thuật 2026: một phòng triển lãm ngoài trời của cả nước
Chọn Khánh Hòa làm điểm dừng chân, triển lãm ảnh Khánh Hòa với 200 tác phẩm ảnh nghệ thuật 2026 biến Công viên Bờ Biển bên cạnh Tháp Trầm Hương thành một bảo tàng nhiếp ảnh ngoài trời, mở cửa đón khách đến hết ngày 29/10. 200 tác phẩm của 166 tác giả, gồm 156 ảnh đơn và 44 ảnh bộ, là kết quả sàng lọc gắt gao từ hàng nghìn tác phẩm gửi về. Đây là con số đủ lớn để phản ánh bức tranh đa thanh của đời sống, nhưng cũng đủ chặt chẽ để giữ được chuẩn mực nghệ thuật.
Các tác phẩm trưng bày trải rộng đề tài: từ phong cảnh thiên nhiên, chân dung lao động, sinh hoạt đời sống, đến các nghi lễ tín ngưỡng, sự kiện thể thao, đô thị đang phát triển. Mỗi bức ảnh là một lát cắt, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng tạo thành một câu chuyện thống nhất về một Việt Nam giàu bản sắc, năng động và phát triển. Sự hiện diện của đông đảo nghệ sĩ, nhiếp ảnh gia và công chúng yêu nghệ thuật tại lễ khai mạc cho thấy triển lãm không chỉ là sự kiện của giới chuyên môn, mà là ngày hội thị giác của cộng đồng.
Giải thưởng: từ Huy chương Vàng đến Huy chương Bạc của Bắc Ninh
Nếu triển lãm là nơi kể chuyện, thì hệ thống giải thưởng chính là cách ghi nhận những giọng kể xuất sắc nhất. Ban tổ chức đã trao giải cho 32 tác phẩm, gồm 3 huy chương Vàng, 6 huy chương Bạc, 8 huy chương Đồng và 15 giải Khuyến khích. Ba bộ ảnh giành huy chương Vàng là “Sắc màu Nha Trang” (Trần Thủ An), “Đội tuyển bóng đá Việt Nam: Đường lên đỉnh vinh quang” (Trần Thanh Hải) và “Nghi lễ dâng bánh chưng, bánh giầy trong Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” (Nguyễn Khắc Hào). Đây là những lựa chọn cho thấy hội đồng giám khảo ưu tiên các tác phẩm vừa giàu tính thẩm mỹ, vừa chạm tới những chủ đề mang tính biểu tượng của đời sống đương đại.
Trong nhóm huy chương bạc nhiếp ảnh, Bắc Ninh để lại dấu ấn đặc biệt với tác phẩm “Bản hòa tấu bùn” của nhiếp ảnh gia Nguyễn Trọng Hiếu, ghi lại lễ hội vật cầu nước ở làng Vân, thành phố Bắc Ninh. Thành phố này có hai tác giả có tác phẩm được chọn triển lãm, và việc “Bản hòa tấu bùn” giành huy chương Bạc cho thấy sức sống của nhiếp ảnh địa phương khi biết khai thác chiều sâu văn hóa bản địa. Ở đây, giải thưởng không chỉ là vinh dự cá nhân, mà còn là lời khẳng định rằng những lễ hội dân gian, nếu được nhìn bằng con mắt mới, hoàn toàn có thể bước lên sân khấu nghệ thuật quốc gia.
Sự phối hợp trung ương – địa phương: mô hình cần được duy trì
Đằng sau một triển lãm quy mô quốc gia là cả một cấu trúc tổ chức đáng chú ý. Lễ khai mạc và trao giải diễn ra sáng 20/10 tại Nha Trang với sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Long Biên, lãnh đạo Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, Vụ Văn hóa – Văn nghệ và Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam. Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (thuộc Bộ) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa cùng Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam để tổ chức khai mạc và trao giải cuộc thi. Mô hình phối hợp này cho thấy khi cơ quan trung ương và địa phương cùng chung tay, một sự kiện nghệ thuật có thể vừa bảo đảm chuẩn mực chuyên môn, vừa gắn chặt với đời sống văn hóa sở tại.
Điều đáng quý là cuộc thi và triển lãm Ảnh nghệ thuật Việt Nam được duy trì định kỳ hai năm một lần từ năm 2000, trở thành hoạt động chuyên môn quan trọng của giới nhiếp ảnh. Qua mỗi kỳ, sự kiện khuyến khích sáng tạo, phát hiện và tôn vinh những tác phẩm có giá trị nghệ thuật, tư tưởng và nhân văn, đồng thời tạo không gian giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, thúc đẩy sự phát triển của nhiếp ảnh Việt Nam. Trong bối cảnh nhiều hoạt động nghệ thuật còn manh mún, việc duy trì một sân chơi ổn định, có sự bảo trợ của cơ quan quản lý và sự tham gia chủ động của địa phương là điều cần được nhân rộng sang các loại hình nghệ thuật khác.
Triển lãm Khánh Hòa: tôn vinh sáng tạo và mở rộng công chúng cho nhiếp ảnh
Điểm đáng khen nhất của triển lãm ảnh Khánh Hòa năm nay là cách nó tôn vinh sáng tạo nhiếp ảnh không chỉ bằng giải thưởng, mà bằng việc đưa tác phẩm đến gần công chúng. Các tác phẩm trưng bày và đoạt giải có nội dung phong phú, đề tài đa dạng, phản ánh sinh động vẻ đẹp đất nước, con người, văn hóa, lịch sử và thiên nhiên Việt Nam. Bằng ngôn ngữ nhiếp ảnh, các tác giả không chỉ tạo ra hình ảnh đẹp mà còn gửi gắm suy tư, tình cảm và trách nhiệm với cộng đồng, góp phần lan tỏa các giá trị chân – thiện – mỹ. Nói cách khác, triển lãm đã biến những khoảnh khắc bấm máy cá nhân thành ký ức chung của xã hội.
Từ góc nhìn rộng hơn, cuộc thi ảnh nghệ thuật Việt Nam và triển lãm tại Khánh Hòa cho thấy nhiếp ảnh đang giữ vai trò ngày càng rõ trong việc quảng bá hình ảnh Việt Nam tới công chúng trong nước và bạn bè quốc tế. Khi người xem dừng lại trước một bức ảnh lễ hội, một khung cảnh biển đảo hay một khoảnh khắc thể thao, họ không chỉ thưởng thức cái đẹp mà còn được nhắc nhớ về căn tính, lịch sử và khát vọng của cộng đồng mình. Đó là lý do sự kiện này cần được nhìn nhận không chỉ như một cuộc thi nghề nghiệp, mà như một hoạt động văn hóa có sức lan tỏa xã hội. Và chính ở điểm đó, 200 tác phẩm tại Khánh Hòa đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình.
