APEC cần đi trước những chuyển biến của khu vực
Hợp tác APEC là cơ chế phối hợp giữa các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương nhằm thúc đẩy liên kết, tăng trưởng và giải quyết những thách thức chung của khu vực. Ngày 3/11, Hội nghị liên Bộ trưởng Ngoại giao – Kinh tế APEC lần thứ 37 được tổ chức trực tuyến, với đại diện của 21 nền kinh tế thành viên tham dự. Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và Thứ trưởng Công Thương Lương Hoàng Thái dẫn đầu đoàn Việt Nam tại hội nghị. Lê Hoài Trung đánh giá cao công tác tổ chức và vai trò chủ nhà APEC 2026 của Trung Quốc. Trọng điểm phát biểu của ông là lời kêu gọi APEC chủ động, tiên phong định hình tương lai bằng hợp tác chiến lược: lựa chọn phù hợp khi kinh tế và công nghệ khu vực đang chuyển biến sâu sắc, còn thương mại, đầu tư và chuỗi cung ứng phải đối mặt với nhiều bất ổn. Chờ biến động qua đi rồi mới phối hợp sẽ khiến các thành viên bỏ lỡ cơ hội định hình luật chơi và củng cố sức bật chung.
Ba hướng đi gắn đổi mới với khả năng chống chịu
Ba định hướng APEC mà Việt Nam đề xuất đáng chú ý vì chúng kết nối công nghệ với những điều kiện thiết yếu để tăng trưởng, thay vì xem đổi mới số là mục tiêu đứng riêng. Hướng thứ nhất là xây dựng khu vực sáng tạo, năng suất cao: ứng dụng AI và công nghệ số có trách nhiệm, hỗ trợ nghiên cứu – phát triển, mở rộng mạng lưới đổi mới sáng tạo và chuẩn bị kỹ năng cho lực lượng lao động tương lai. Hướng thứ hai là một khu vực mở, kết nối hơn, với dòng chảy hàng hóa và dịch vụ thuận lợi, ít điểm nghẽn chuỗi cung ứng, cùng kết nối thể chế, hạ tầng, số và giao lưu nhân dân. Hướng thứ ba nhấn mạnh sức chống chịu: hợp tác về an ninh lương thực, năng lượng, quản lý bền vững tài nguyên và năng lực ứng phó cú sốc bên ngoài. Ba hướng này bổ sung cho nhau: công nghệ chỉ tạo ra năng suất bền vững khi khu vực có kết nối và đủ sức đứng vững trước gián đoạn.
Từ thảo luận thường niên đến chương trình hành động
Các đề xuất được đặt trong một chương trình nghị sự rộng hơn, không chỉ xoay quanh công nghệ. Hội nghị thảo luận việc củng cố thương mại đa phương, duy trì môi trường thương mại và đầu tư mở, ổn định, có thể dự báo, thúc đẩy tiến trình xây dựng Khu vực Thương mại tự do châu Á – Thái Bình Dương và tăng cường chuỗi cung ứng tự cường. Các bộ trưởng cũng bàn về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, phát triển kỹ năng số, bảo đảm an ninh lương thực và năng lượng. Hội nghị rà soát 5 năm triển khai Kế hoạch Hành động thực hiện Tầm nhìn APEC 2040, đồng thời chuẩn bị nội dung cho Hội nghị Cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến. Đây là cơ hội để biến các ưu tiên lớn thành hợp tác thực chất. Nếu thiếu bước nối từ cam kết sang thực hiện, những mục tiêu về mở cửa, số hóa và tự cường sẽ chỉ dừng ở lời kêu gọi.
APEC 2027 là phép thử cho vai trò chủ nhà
Nhiều thành viên đã bày tỏ quan tâm và kỳ vọng vào Năm APEC Việt Nam 2027, mong Việt Nam phát huy kết quả hợp tác đã có và thúc đẩy sáng kiến thiết thực cho tăng trưởng khu vực. Trên cương vị chủ nhà, Việt Nam cam kết phối hợp chặt chẽ với các nền kinh tế thành viên, hướng tới hợp tác APEC thực chất, hiệu quả và một cộng đồng châu Á – Thái Bình Dương mở, năng động, tự cường, hòa bình. Đây là cơ hội để Việt Nam APEC thể hiện năng lực kết nối đồng thuận, nhưng cũng là một phép thử: uy tín của nước chủ nhà sẽ phụ thuộc vào khả năng đưa ưu tiên chung thành việc làm có thể tiếp nối sau hội nghị. Ba định hướng được nêu ra cung cấp một khung mạch lạc cho lộ trình đó—đổi mới để tăng năng suất, kết nối để mở rộng cơ hội, và tự cường để bảo vệ thành quả. APEC 2027 vì thế nên được chuẩn bị như điểm chuyển từ thảo luận sang hành động, chứ không chỉ là một cột mốc tổ chức.
