AI hỗ trợ kê khai, không thay thế cán bộ
Trợ lý nhân dân là ứng dụng AI hỗ trợ người dân kê khai và hoàn thiện hồ sơ thủ tục hành chính trên môi trường số ngay tại quầy tiếp nhận, còn cán bộ vẫn kiểm tra và chịu trách nhiệm xử lý. Đây là điểm cần nhớ khi Bắc Ninh mở rộng thí điểm: công nghệ có thể giảm thao tác, nhưng không thay thế khâu xác minh của con người. UBND thành phố Bắc Ninh tổ chức hội nghị triển khai thí điểm có kiểm soát trên diện rộng, sau giai đoạn thử nghiệm ban đầu. Động lực là áp lực hồ sơ tăng tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong khi biên chế không tăng. Đưa ứng dụng AI đến quầy là hướng đi thực tế để giảm thời gian kê khai và giúp người dân tiếp cận dịch vụ công số, miễn là việc mở rộng đi cùng giám sát.
Phạm vi mở rộng và kết quả bước đầu
Đợt đầu triển khai tại 15 xã, phường đủ điều kiện: 11 phường Cảnh Thụy, Chũ, Đa Mai, Gia Bình, Kinh Bắc, Quế Võ, Thuận Thành, Tiên Du, Tiền Phong, Yên Phong, Yên Dũng và 4 xã Ngọc Thiện, Phật Tích, Tam Đa, Tam Giang. Thí điểm kéo dài 3 tháng, triển khai theo từng đợt và đánh giá trước khi mở rộng; đây là cách làm thận trọng hơn việc chạy theo số lượng. Tính đến hết ngày 20/10/2026, ứng dụng đã hỗ trợ 9.646 hồ sơ thuộc 61 thủ tục tại 5 địa phương thí điểm; 4.541 hồ sơ, tương đương 47,1%, dùng phiên bản hướng dẫn bằng giọng nói. Tính cả 12 đơn vị khác đã phát sinh hồ sơ qua ứng dụng, tổng số hồ sơ toàn thành phố đạt 13.103. Những con số này cho thấy nhu cầu có thật, nhưng chưa đủ để kết luận mọi địa phương hay mọi nhóm người dân đều sử dụng thuận lợi.
Các đại biểu nhấn nút triển khai thí điểm tại các xã, phường đợt đầu.
Tiết kiệm thời gian, nhưng còn điểm nghẽn
Ứng dụng nhận dạng thông tin trên giấy tờ, tự điền biểu mẫu điện tử, số hóa và đính kèm thành phần hồ sơ, đồng thời hướng dẫn người dân từng bước. Theo kết quả được báo cáo, thời gian kê khai giảm từ khoảng 8–10 phút xuống còn 2–3 phút cho mỗi hồ sơ. Đây là lợi ích thiết thực cho người đi làm thủ tục và giúp giảm áp lực hướng dẫn cho công chức tại bộ phận tiếp nhận. Tuy vậy, thí điểm cũng bộc lộ những hạn chế cần giải quyết trước khi tăng số người dùng: nhận dạng giấy tờ viết tay chưa cao, hồ sơ nhiều trang xử lý chậm vào giờ cao điểm, dữ liệu địa danh và biểu mẫu cần cập nhật. Một bộ phận người cao tuổi chưa quen máy tính và máy quét. Vì vậy, có cán bộ hỗ trợ tại quầy và quy trình tiếp nhận dự phòng không phải phần phụ; đó là điều kiện để công nghệ không biến thành rào cản mới.
Người dân cần biết gì trước khi sử dụng?
Trợ lý nhân dân đang được thí điểm tại quầy tiếp nhận ở các địa phương được chọn, không phải lý do để người dân bỏ qua quy trình hiện hành. Cán bộ phải đối chiếu thông tin với bản gốc; nếu ứng dụng gặp sự cố, cơ quan tiếp nhận chuyển sang quy trình hiện hành để người dân không phải chờ. Đơn vị chỉ được đưa vào thí điểm khi đáp ứng điều kiện về nhân lực, thiết bị, tài khoản và đường truyền. Các nguồn hiện có chưa nêu cụ thể cách đăng ký sử dụng hay hướng dẫn đầy đủ về cơ chế bảo vệ dữ liệu cá nhân. Vì thế, người dân nên hỏi cán bộ tại điểm tiếp nhận về cách dùng và thông tin cần cung cấp, thay vì tự suy đoán quy trình hoặc chia sẻ dữ liệu ngoài kênh hướng dẫn chính thức. Thành phố yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, khắc phục hạn chế và hoàn thiện hướng dẫn bằng giọng nói cho 96/96 thủ tục theo cam kết. Sau 3 tháng, kết quả phải được đánh giá bằng số liệu về hồ sơ, thời gian tiết kiệm, lỗi và mức độ bảo đảm an toàn dữ liệu; chỉ khi có căn cứ, việc mở rộng mới đáng tin.
