Ranh giới giữa mỹ phẩm và thuốc bị làm mờ
Quảng cáo mỹ phẩm là việc giới thiệu sản phẩm chăm sóc hoặc làm đẹp; nội dung phải phản ánh đúng bản chất, công dụng và không được khiến người mua tin rằng sản phẩm có tác dụng điều trị như thuốc. Cục Quản lý Dược thuộc Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 949/QĐ-XPHC, xử phạt Công ty TNHH C-Store Việt Nam 75 triệu đồng vì thông tin về ba sản phẩm theo cách khiến người tiêu dùng hiểu nhầm chúng là thuốc. Đây không phải khác biệt câu chữ nhỏ: với người đang tìm cách xử lý vấn đề da, lời quảng bá mang hàm ý chữa trị có thể làm thay đổi kỳ vọng và quyết định mua. Vì vậy, vụ việc là lời nhắc rằng nội dung bán hàng trên mạng xã hội hay sàn thương mại điện tử vẫn phải phân biệt rõ mỹ phẩm với sản phẩm điều trị.
Ba sản phẩm và căn cứ xử phạt
Ba sản phẩm được nêu trong quyết định là Real Barrier Cica Relief Rx Fade In Serum, Fation Nosca9 Trouble Serum và Ma:nyo Galactomy Enzyme Peeling Gel. Theo cơ quan quản lý, đây là mỹ phẩm, không phải thuốc có tác dụng điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể người; cách cung cấp thông tin về sản phẩm khiến người tiêu dùng hiểu nhầm chúng là thuốc. Hành vi bị xác định vi phạm điểm a khoản 5 Điều 67 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP. Cục Quản lý Dược yêu cầu gỡ bỏ thông tin vi phạm liên quan đến ba sản phẩm trên Facebook và Shopee. Cơ quan chức năng cũng xác định tình tiết tăng nặng là vi phạm hành chính nhiều lần: các vi phạm liên quan đến ba sản phẩm chưa bị xử phạt, còn hiệu lực và được phát hiện trong cùng một vụ việc.
Quyết định yêu cầu doanh nghiệp nộp phạt trong 10 ngày kể từ khi nhận quyết định; nếu quá hạn mà không tự nguyện chấp hành, doanh nghiệp có thể bị cưỡng chế. Mỗi ngày chậm nộp phát sinh khoản phải nộp thêm bằng 0,05% trên số tiền phạt chưa nộp.
Người mua nên đọc kỹ tuyên bố công dụng
Công dụng mỹ phẩm thường được mô tả bằng những từ gợi liên tưởng đến cải thiện tình trạng da. Khi quảng cáo chuyển từ chăm sóc, làm sạch hoặc hỗ trợ vẻ ngoài sang hứa hẹn điều trị hay tác động lên chức năng cơ thể, ranh giới với thuốc trở nên mơ hồ. Chính cách diễn đạt ấy có thể khiến người mua kỳ vọng sản phẩm chữa được vấn đề sức khỏe, dù sản phẩm được phân loại là mỹ phẩm. Vụ xử phạt mỹ phẩm này nhấn mạnh trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc trình bày thông tin chính xác, nhất là trên Facebook và các sàn thương mại điện tử. Với người tiêu dùng, nên xem kỹ nhãn, mục đích sử dụng và thông tin công bố, đồng thời cảnh giác với lời quảng cáo khẳng định trị khỏi bệnh hoặc thay thế thuốc.
- Kiểm tra sản phẩm được giới thiệu là mỹ phẩm hay thuốc, và đối chiếu công dụng trên nhãn với nội dung quảng cáo.
- Thận trọng trước tuyên bố chữa trị, điều chỉnh chức năng cơ thể hoặc cam kết kết quả như thuốc.
- Không xem lượt đánh giá hay lời quảng bá trên mạng là bằng chứng thay cho thông tin sản phẩm đáng tin cậy.
Cụm từ mỹ phẩm giả thuốc có thể mô tả cảm nhận của người mua trước một quảng cáo gây nhầm lẫn, nhưng không nên tự suy diễn rằng bản thân sản phẩm là thuốc. Điều đáng lưu ý ở đây là thông tin được truyền tải và cách nó định hướng kỳ vọng. Người mua càng phân biệt rõ công dụng chăm sóc với lời hứa điều trị, càng ít có nguy cơ lựa chọn sản phẩm dựa trên hiểu lầm.
Kết luận: quảng cáo phải đúng bản chất sản phẩm
Mức phạt 75 triệu đồng và yêu cầu gỡ nội dung cho thấy quảng cáo mỹ phẩm không thể mượn ngôn ngữ điều trị để làm sản phẩm hấp dẫn hơn. Trọng tâm của vụ việc không chỉ là ba tên sản phẩm, mà là ranh giới cần được giữ rõ giữa chăm sóc da và chữa bệnh. Người mua nên kiểm tra thông tin, đặt câu hỏi trước những tuyên bố điều trị và trao đổi với chuyên gia y tế khi có vấn đề da cần chữa trị, thay vì coi mỹ phẩm là thuốc.
