Một MV kể chuyện văn hóa bằng đời sống
MV “Mẹ Hạc” là tác phẩm âm nhạc của Phúc Anh kể về tình mẫu tử ở miền quê Nam Bộ, đồng thời đưa những chi tiết văn hóa Khmer Nam Bộ vào mạch truyện và không gian hình ảnh. Đây là bước tiếp nối đáng chú ý của dự án “54 Dân tộc Việt Nam”: văn hóa không đứng ngoài câu chuyện để làm phông nền, mà hiện diện trong đời sống nhân vật. Phúc Anh vừa viết ca khúc, thể hiện, vừa đảm nhận đạo diễn và viết kịch bản cho MV, đánh dấu lần đầu cô thử sức ở hai vai trò kể chuyện phía sau máy quay. Trọng tâm là người mẹ tảo tần, tình thương, lòng hiếu thảo và những năm tháng chờ đợi con. Cách đặt câu chuyện gia đình cạnh các dấu ấn bản địa giúp MV mở một lối tiếp cận gần gũi hơn với văn hóa Khmer.
Hơn một năm đi để hiểu câu chuyện phía sau bản sắc
MV có sức nặng hơn khi đặt trong hành trình dài mà Phúc Anh vừa khép lại. Dự án âm nhạc, văn hóa kết hợp thiện nguyện “54 Dân tộc Việt Nam” kéo dài hơn một năm, đi qua nhiều tỉnh thành để gặp gỡ và tìm hiểu đời sống của 54 dân tộc. Thay vì chỉ thu thập chất liệu từ xa, ê-kíp đến các cộng đồng, ghi lại những câu chuyện chân thực về con người và cuộc sống. Dự án cũng tổ chức hoạt động cộng đồng, trao học bổng và quà cho trẻ em cùng người dân ở những nơi còn khó khăn. Chính sự tiếp xúc trực tiếp này khiến việc kể về cộng đồng bản địa có cơ sở hơn một lựa chọn hình ảnh đơn thuần. Với khán giả, âm nhạc vì thế có thể mở cánh cửa đến những cuộc đời và hoàn cảnh ít xuất hiện trên sân khấu đại chúng.
Một dấu mốc khác của hành trình là bức tranh “Hoa sen 54 dân tộc Việt Nam”, có sự tham gia của học sinh thuộc đủ 54 dân tộc ở nhiều tỉnh, thành và được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công nhận là kỷ lục.
Từ sản xuất âm nhạc đến kể chuyện bằng nghệ thuật
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng MV, mà ở cách Phúc Anh mở rộng vai trò của âm nhạc. Trong dự án, các sản phẩm như “Chúng ta đến từ đâu?”, “Những đứa trẻ vùng cao”, “54 Dân tộc Việt Nam” và “Mẹ Hạc” được quay tại những nơi đoàn từng đến. Với “Mẹ Hạc”, hình ảnh chùa Khmer, các vị sư Phật giáo Nam tông đi khất thực, truyền thống con trai Khmer xuất gia và sinh hoạt thường ngày được gắn vào không gian nghệ thuật. Những chi tiết ấy giúp khán giả cảm nhận văn hóa qua bối cảnh sống, thay vì chỉ gặp nó như một danh sách phong tục. Đây là hướng đi giàu tiềm năng, nhưng cũng đòi hỏi người làm nghệ thuật phải lắng nghe cộng đồng và đặt con người tại chỗ vào trung tâm, để hình ảnh bản sắc không bị biến thành vật trang trí.
Hành trình khép lại, cách kể chuyện còn tiếp tục
Phúc Anh cho biết cô không muốn “54 Dân tộc Việt Nam” dừng lại sau khi hoàn tất chuyến đi; cô sẽ tiếp tục mở rộng cách kể để âm nhạc đưa các giá trị văn hóa, lòng nhân ái và vẻ đẹp Việt Nam đến gần khán giả hơn. Đó là lựa chọn hợp lý: một dự án về 54 cộng đồng không thể được xem như đã hoàn tất chỉ vì một hành trình thực địa kết thúc. Điều cần tiếp nối là những câu chuyện có chiều sâu, sự hiện diện của người trong cộng đồng và các đóng góp thiết thực ở địa phương. “Mẹ Hạc” cho thấy Phúc Anh đang tìm cách đưa những lớp nghĩa ấy vào một câu chuyện phổ quát về mẹ và con. Nếu giữ được sự tôn trọng với chất liệu văn hóa Khmer, dự án có thể vượt khỏi khuôn khổ phát hành ca khúc để trở thành một hình thức lưu giữ và chia sẻ ký ức bằng nghệ thuật.
