Mục tiêu lớn, áp lực lớn
Tăng trưởng GRDP là mức tăng tổng sản phẩm được tạo ra trên địa bàn thành phố, nhưng con số này chỉ phản ánh đầy đủ tiến bộ khi đi cùng năng suất cao hơn, giá trị gia tăng lớn hơn và đời sống người dân được cải thiện. TP.HCM đặt mục tiêu GRDP năm 2027 tăng từ 10,4% trở lên, xem đây là năm bứt phá để tạo đà cho cả nhiệm kỳ 2025-2030. Mục tiêu được Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được truyền đạt tại hội nghị triển khai nghị quyết Trung ương, trong khuôn khổ dự thảo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và chương trình công tác năm 2027.
Thời điểm đặt mục tiêu không phải ngẫu nhiên: năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM nhiệm kỳ 2025-2030. Thành phố cho biết kinh tế đã có kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh nhiều khó khăn, song vẫn còn vướng mắc về đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư; giải ngân đầu tư công cũng chậm. Vì vậy, mức tăng hai con số vừa thể hiện khát vọng đóng góp vào tăng trưởng chung, vừa đặt ra phép thử về năng lực xử lý những điểm nghẽn kéo dài.
Tăng nhanh không thể chỉ bằng cách đầu tư nhiều hơn
Kinh tế TP.HCM cần cả động lực quen thuộc lẫn nguồn lực mới. Thành phố muốn phát huy công nghiệp, xây dựng, thương mại dịch vụ, xuất khẩu và đầu tư công; đồng thời thúc đẩy Trung tâm Tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, cảng biển, logistics, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hạ tầng giao thông chiến lược. Nhưng danh sách dự án hay tỷ lệ giải ngân không thể tự chứng minh rằng mô hình tăng trưởng đã đổi mới.
Diễn đàn Kinh tế Mùa thu đặt ra sự khác biệt giữa tăng trưởng dựa chủ yếu vào thêm vốn, lao động và đất đai với con đường nâng năng suất, đổi mới công nghệ, cải thiện quản trị và tạo giá trị gia tăng trong nước. Hai hướng có thể bổ trợ nhau; câu hỏi quyết định là đầu tư có giúp tăng năng lực sản xuất, giảm chi phí và nâng sức cạnh tranh hay không. Do đó, tăng trưởng GRDP không nên là thước đo thành công duy nhất. Hiệu quả sử dụng vốn, năng suất lao động, năng suất các nhân tố tổng hợp, năng lực công nghệ và thu nhập thực chất cũng phải được theo dõi.
Kinh tế tư nhân cần cơ hội để tạo giá trị
Muốn kinh tế tư nhân góp phần tạo tăng trưởng hai con số, thành phố phải giúp doanh nghiệp có động lực, năng lực và khả năng sinh lời khi đầu tư vào sản xuất, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hoạt động có giá trị gia tăng cao. Đây không chỉ là lời kêu gọi doanh nghiệp mở rộng đầu tư. Đó là yêu cầu xây dựng môi trường cạnh tranh bình đẳng, trong đó nguồn lực đến với đơn vị có phương án hiệu quả và khả năng đổi mới, thay vì phụ thuộc vào lợi thế tiếp cận đất đai, tín dụng hay quyết định hành chính.
Doanh nghiệp trong nước cũng cần kết nối sâu hơn với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo để nâng cấp công nghệ, quản trị và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Định hướng phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68-NQ/TW vì thế cần được cụ thể hóa thành điều kiện kinh doanh ổn định, thủ tục có thể dự đoán và khả năng tiếp cận nguồn lực theo hiệu quả. Nếu thiếu những điều kiện này, mục tiêu tăng trưởng cao có nguy cơ tiếp tục dựa vào mở rộng đầu tư mà chưa tạo được chuyển biến tương xứng về năng suất.
Thước đo cuối cùng là chất lượng tăng trưởng
Bài toán của thành phố không phải chọn giữa tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững, mà là làm sao để tốc độ cao dựa trên nền tảng có thể duy trì. Điều đó đòi hỏi đầu tư công được đẩy nhanh ngay từ đầu năm nhưng gắn với hiệu quả công trình, phân bổ vốn theo kết quả và điều chuyển vốn khỏi nơi giải ngân thấp. Thành phố cũng cần chuyển trọng tâm từ tháo gỡ từng dự án sang cải thiện cách phân bổ nguồn lực và giảm bất định cho doanh nghiệp.
Kế hoạch năm 2027 xác định 76 chỉ tiêu thành phần, gồm 38 chỉ tiêu chủ yếu và 38 chỉ tiêu phục vụ chỉ đạo, điều hành. Những mục tiêu gần với cuộc sống như nâng chất lượng y tế, phát triển khoa học công nghệ và cải thiện điều kiện đô thị sẽ giúp người dân cảm nhận rõ hơn thành quả tăng trưởng. TP.HCM đặt mục tiêu 36 giường bệnh, 19 bác sĩ và 32 điều dưỡng trên mỗi 10.000 dân, đồng thời hoàn thành di dời, giải tỏa 11.813 căn nhà tạm bợ, nhà ven kênh rạch. Thành phố nên xem đây là một phần của thước đo tăng trưởng bền vững, chứ không phải phần việc tách rời khỏi mục tiêu kinh tế.
Mục tiêu GRDP từ 10,4% trở lên là tham vọng cần thiết, nhưng bản thân tỷ lệ ấy chưa đủ để chứng minh TP.HCM đã bứt phá. Thành phố sẽ được đánh giá bằng việc tháo gỡ điểm nghẽn, nâng năng suất, tạo không gian cho kinh tế tư nhân đổi mới và chuyển đầu tư thành giá trị thực cho cộng đồng. Tăng trưởng nhanh chỉ đáng giá khi đồng thời làm mới mô hình phát triển và nâng chất lượng cuộc sống.
