Đà tăng cùng chiều, nhưng giá được ghi nhận khác nhau
Giá dầu thế giới là mức giá giao dịch của các loại dầu thô chuẩn, trong đó Brent và WTI thường được dùng để theo dõi biến động cung cầu và tâm lý thị trường năng lượng. Diễn biến hai phiên cuối tháng cho thấy cả hai chuẩn dầu cùng tăng, nhưng các mức giá được nêu trong những bản tin khác nhau không khớp hoàn toàn.
Theo bản tin ngày 28/10, Brent tăng 1,48 USD/thùng, tương đương 1,3%, lên 115,36 USD/thùng; WTI tăng 1,22 USD, tương đương 1,22%, lên 101,12 USD/thùng. Bản tin ngày 29/10 ghi nhận Brent tăng 2,04% lên 111,64 USD/thùng, còn WTI tăng 3% lên 102,78 USD/thùng.
Điểm đáng chú ý không chỉ là dầu thô tăng giá, mà còn là mức giá Brent ngày 29/10 thấp hơn con số được nêu cho ngày 28/10 dù cả hai bản tin đều mô tả giá đi lên. Vì vậy, nên đọc riêng mức tăng theo từng bản tin, không ghép chúng thành một chuỗi giá liên tục khi chưa rõ thời điểm chốt và cách tính.
Rủi ro địa chính trị là lực đẩy chính
Đợt tăng ngày 28/10 được đặt trong bối cảnh lo ngại nguồn cung Trung Đông sau tuyên bố của lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, rằng họ đã tấn công một nhà máy lọc dầu lớn của Saudi Arabia hôm 27/10. Saudi Arabia chưa xác nhận vụ việc trong thông tin được dẫn, nhưng nguy cơ ảnh hưởng tới hạ tầng năng lượng đủ khiến thị trường nhạy cảm hơn với tin tức khu vực.
Sang bản tin ngày 29/10, mối lo không dừng ở vụ tấn công. Thị trường còn tính đến khả năng Mỹ nối lại hành động quân sự nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, nếu đàm phán thất bại; nguồn tin cũng cho biết chưa có quyết định cuối cùng. Các nỗ lực ngoại giao chưa tạo được bước đột phá, nên rủi ro leo thang tiếp tục nâng đỡ giá.
Đây là phản ứng thiên về rủi ro hơn là bằng chứng rằng nguồn cung đã thiếu hụt trên diện rộng. Chi phí bảo hiểm, vận tải và khả năng gián đoạn tuyến hàng hải có thể khiến thị trường duy trì mức giá cao ngay cả khi chưa có thêm thiếu hụt vật chất rõ rệt.
Tồn kho và tác động tới người tiêu dùng
Các tín hiệu về tồn kho cũng khác nhau giữa hai bản tin. Ngày 28/10, khảo sát các nhà phân tích của Reuters dự kiến tồn kho dầu thô Mỹ tăng khoảng 15.000 thùng trong tuần kết thúc ngày 23/10. Bản tin ngày 29/10, dẫn số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, cho biết tồn kho thương mại lại giảm 1,9 triệu thùng, xuống 410,6 triệu thùng, đánh dấu tuần giảm thứ tư liên tiếp. Khác biệt giữa dự báo và số liệu công bố là một lý do khác để tránh gộp các bản tin thành một lát cắt duy nhất.
Với người dùng trong nước, giá dầu quốc tế tăng không đồng nghĩa giá bán lẻ trong nước lập tức đổi theo từng phiên. Lần điều chỉnh được nêu trong nguồn diễn ra từ 15 giờ ngày 22/10: xăng E10RON95-V giảm 1.810 đồng/lít còn 25.718 đồng/lít; E10RON95-III giảm 1.810 đồng/lít còn 24.910 đồng/lít; E5RON92 giảm 1.610 đồng/lít còn 26.390 đồng/lít.
Cùng kỳ, dầu diesel tăng 450 đồng/lít lên 29.250 đồng/lít, dầu hỏa giảm 360 đồng/lít còn 30.050 đồng/lít, còn dầu mazut tăng 240 đồng/kg lên 22.070 đồng/kg. Những mức điều chỉnh trái chiều này nhắc rằng tác động tới ngân sách đi lại và vận tải cần được nhìn qua kỳ điều hành trong nước, không chỉ qua bảng giá Brent hay WTI.
Kết luận: tăng giá chưa đồng nghĩa xu hướng đã rõ
Hai bản tin cùng cho thấy giá dầu Brent và giá dầu WTI đi lên khi rủi ro địa chính trị phủ bóng lên triển vọng nguồn cung. Tuy vậy, các mức giá Brent được nêu khác nhau giữa hai ngày, còn dữ liệu tồn kho chuyển từ dự báo tăng sang số liệu giảm. Những khác biệt ấy cần được giữ nguyên thay vì cố tạo ra một câu chuyện giá liền mạch.
Nhận định thận trọng nhất là thị trường đang phản ứng mạnh với nguy cơ, trong khi diễn biến thực tế của nguồn cung và vận tải vẫn cần được theo dõi. Với người tiêu dùng, các con số giá bán lẻ trong kỳ điều hành ngày 22/10 là mốc thực tế để tham khảo; còn các phiên dầu quốc tế cho thấy áp lực biến động có thể tiếp diễn, chứ chưa xác nhận một xu hướng tăng bền vững.
