Dự trữ diesel trở thành trọng tâm ứng phó trước mùa đông
Dự trữ dầu diesel chiến lược là lượng nhiên liệu được giữ lại để đưa ra thị trường khi nguồn cung gặp sức ép, giúp hạn chế nguy cơ thiếu hụt và giảm biến động trong những giai đoạn khẩn cấp. Ngày 29/10, Ủy viên châu Âu phụ trách Năng lượng và Nhà ở Dan Jorgensen cho biết các nước thành viên EU cam kết đẩy nhanh việc giải phóng 42,6 triệu thùng dầu trong những tháng tới; gần một nửa trong số đó là diesel. Đây là quyết định đáng chú ý vì diesel không chỉ là một mặt hàng năng lượng khác: nó vận hành vận tải đường bộ, nông nghiệp và nhiều hoạt động công nghiệp. Các bộ trưởng năng lượng EU đã bàn về an ninh năng lượng trước mùa đông, giá nhiên liệu và biện pháp ổn định nguồn cung diesel. Việc dành tỷ trọng lớn cho nhiên liệu này cho thấy EU đang nhắm vào một điểm dễ tổn thương của nền kinh tế, chứ không chỉ tìm cách bổ sung dầu nói chung.
Áp lực nguồn cung đã hiện rõ trong đời sống và sản xuất
Lý do cần hành động không dừng ở nỗi lo về một mùa đông lạnh. Căng thẳng Trung Đông chưa hạ nhiệt; xung đột kéo dài đã làm hư hại các nhà máy lọc dầu và đứt gãy chuỗi cung ứng, trong khi vận chuyển năng lượng gặp trở ngại tại các tuyến hàng hải chiến lược như eo biển Hormuz và Bab al-Mandab. Cơ quan Năng lượng Quốc tế nhận định thị trường dầu diesel toàn cầu vẫn trong tình trạng nguồn cung thắt chặt; gián đoạn kéo dài từ Trung Đông và Nga góp phần làm giảm lượng tồn kho. Với người dân, sức ép đó có thể kéo dài hóa đơn nhiên liệu và chi phí sinh hoạt; với doanh nghiệp, diesel đắt hoặc khó mua làm tăng gánh nặng vận tải, canh tác và sản xuất. EU hiện chưa dự báo gián đoạn an ninh năng lượng, nhưng chính việc các hộ gia đình đã chật vật chi trả hóa đơn khiến rủi ro giá cao không thể xem nhẹ.
Xả kho có thể giảm áp lực, không thể thay thế nguồn cung bền vững
Đưa dầu từ kho dự trữ ra thị trường là công cụ khẩn cấp hợp lý: nó có thể bổ sung lượng hàng sẵn có trong lúc chuỗi cung ứng còn căng thẳng. Nhưng đây không phải lời giải dài hạn. Dự trữ có giới hạn, còn nhu cầu diesel gắn với những ngành thiết yếu; vì vậy, hiệu quả phụ thuộc vào tốc độ phân phối và khả năng bổ sung nguồn hàng thay thế. Ủy ban châu Âu đã bắt đầu đàm phán với các nhà máy lọc dầu trong khu vực để tối ưu năng lực sản xuất nội khối và tăng sức chống chịu của chuỗi cung ứng. Hướng đi này cần song hành với việc phối hợp giải phóng kho dự trữ, thay vì trông chờ một đợt xả kho tự nó ổn định thị trường. Tác động với người tiêu dùng cũng không tự động đồng nghĩa giá nhiên liệu sẽ giảm: cam kết xuất kho là bước bảo đảm hàng hóa, chưa phải cam kết cụ thể về mức giá bán lẻ.
Nguồn cung diesel EU cần kế hoạch vượt qua khủng hoảng
Bài toán trước mắt của EU là đưa lượng diesel dự trữ đến đúng nơi, đúng lúc, đồng thời ngăn cú sốc nguồn cung biến thành gánh nặng kéo dài cho hộ gia đình và doanh nghiệp. Nguồn cung diesel EU chịu ảnh hưởng từ các gián đoạn địa chính trị và thị trường dầu diesel toàn cầu đang thắt chặt, nên giải pháp chỉ dựa vào kho dự trữ sẽ khó bảo đảm an ninh nhiên liệu lâu dài. Việc đa dạng hóa nguồn nhập, tăng năng lực lọc dầu trong khu vực và củng cố chuỗi vận chuyển cần được xem là phần tiếp nối của quyết định hiện nay. EU đã cam kết giải phóng 42,6 triệu thùng dầu trong những tháng tới, với gần một nửa là diesel; giờ đây, thước đo thành công không chỉ là lượng dầu được đưa ra thị trường mà còn là khả năng duy trì nguồn hàng sau khi kho đã vơi. Xả kho là chiếc đệm cần thiết, nhưng nguồn cung ổn định mới là tấm chắn thật sự.
