Lời trấn an biến thua lỗ thành lý do để nạp tiếp
Vụ án Mr Pips là vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, trốn thuế và các hành vi liên quan, trong đó lời khai tại tòa làm rõ cách khách hàng được dẫn dắt từ tư vấn đầu tư sang tiếp tục nộp tiền khi tài khoản gặp khó khăn. Sáng 28-10, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tiếp tục xét xử sơ thẩm Phó Đức Nam, Lê Khắc Ngọ, Nguyễn Hòa Bình cùng 185 bị cáo khác. Những lời trình bày của bị hại tại phiên xử đáng chú ý không chỉ bởi khoản thiệt hại, mà còn bởi chuỗi tương tác được mô tả: khi tài khoản âm, khách hàng tìm người tư vấn để được giải quyết; thay vì có lối thoát rõ ràng, họ được trấn an và thúc giục nạp thêm tiền. Đây là cơ chế khiến thua lỗ không chấm dứt việc tham gia, mà có thể trở thành cái cớ để khách hàng tiếp tục bỏ tiền.
Khách hàng được hướng dẫn từ lúc mở tài khoản
Bị cáo Lý Thị Khuyến khai rằng ban đầu mình liên hệ, giới thiệu và hướng dẫn nhà đầu tư mở tài khoản trên website của sàn; sau đó, nhân viên kinh doanh chỉ cách nạp tiền. Khuyến cũng hướng dẫn khách thao tác rút tiền. Bị cáo cho biết mình kêu gọi được khoảng 15–20 nhà đầu tư, với tổng số tiền khoảng 48 tỷ đồng, và nhận lương, phụ cấp cùng hoa hồng; tổng lợi ích cá nhân trong thời gian làm việc được khai là 2,3 tỷ đồng. Khuyến nói thông tin cổ phiếu do trưởng nhóm cung cấp, còn nội dung khuyến mãi và lợi nhuận do mình cùng nhân viên đưa ra; về sau, bị cáo nhận thấy thông tin cung cấp cho khách hàng không chính xác. Vai trò này cho thấy tư vấn không chỉ là khâu giới thiệu: nhân viên còn đồng hành trong các thao tác giao dịch và đưa ra thông tin có thể tác động đến quyết định nạp tiền.
Khi tài khoản âm, bị hại được chuyển lên quản lý
Bị hại Nguyễn Thị L. khai đã nhận lời mời từ Khuyến, gặp trực tiếp bị cáo tại Hà Nội rồi tham gia đầu tư. Sau khi nạp tiền, bà được tư vấn rằng nạp thêm sẽ có khuyến mãi và mọi thao tác đều được hướng dẫn. Khi tài khoản thua lỗ, bà liên hệ Khuyến nhưng không được giải quyết và được hướng sang Trịnh Trường Sơn, quản lý của Khuyến. Tại tòa, Sơn nói khi nhân viên báo tài khoản nhà đầu tư bị âm, bị cáo gọi điện trấn an, giải thích cổ phiếu có lúc lên lúc xuống và cho rằng vấn đề kỹ thuật khiến không xử lý được. Lời khai hai phía cho thấy vị trí quản lý không chỉ là một nấc chuyển tiếp trong tổ chức: theo trình bày của bị hại, đó là nơi bà tìm đến khi nhân viên trực tiếp không giải quyết được yêu cầu.
Bà L. khai Sơn trấn an tinh thần và bảo bà nộp thêm tiền để “cứu” tài khoản; đến thời điểm trình bày tại tòa, bà nói mình thiệt hại hơn 2,7 tỷ đồng. Đây là lời khai của bị hại, không nên tách khỏi việc vụ án đang được xét xử và các cáo buộc cần được xem xét theo trình tự tố tụng. Tuy vậy, nội dung này phơi bày nghịch lý đáng lo: khi người đầu tư cần được giải thích về khoản lỗ hoặc muốn lấy lại tiền, lời tư vấn được kể lại không dẫn đến một phương án khắc phục cụ thể, mà gắn việc cứu tài khoản với yêu cầu nộp thêm tiền. Trong một vụ lừa đảo đầu tư bị cáo buộc, cách trấn an như vậy có thể kéo dài sự phụ thuộc của khách hàng vào chính hệ thống họ đang nghi ngờ.
Lời khai cho thấy ranh giới giữa tư vấn và gây áp lực
Điểm đáng suy ngẫm từ lời khai tại tòa không nằm riêng ở lời mời đầu tư ban đầu, mà ở cách phản ứng khi khách hàng báo tài khoản âm: giải thích tình trạng, trấn an, rồi đặt hy vọng phục hồi vào việc nộp thêm tiền. Những lời khai này giúp làm rõ vai trò khác nhau của Khuyến và Sơn: Khuyến tiếp cận, hướng dẫn mở tài khoản và là đầu mối ban đầu; Sơn được bị hại cho biết là quản lý được giới thiệu khi Khuyến không giải quyết được việc. Bị cáo Sơn lại trình bày rằng mình gọi điện trấn an khách khi nhận tin tài khoản âm. Đối chiếu các lời khai, tòa cần xem xét không chỉ ai trực tiếp tư vấn mà cả cách thông tin về rủi ro, khoản lỗ và khả năng rút tiền được truyền đạt. Bởi khi lời trấn an đi cùng lời thúc giục nộp thêm tiền, ranh giới giữa hỗ trợ khách hàng và duy trì việc chuyển tiền trở thành câu hỏi trọng tâm.
Vụ án Mr Pips vì thế nhắc người đầu tư thận trọng với lời hứa “cứu” một tài khoản bằng cách tiếp tục nạp tiền, nhất là khi yêu cầu rút vốn hoặc giải thích thua lỗ không được xử lý minh bạch. Các lời trình bày tại phiên xử chưa thay thế phán quyết của tòa, nhưng chúng cho thấy vì sao cần xem xét cả quy trình tư vấn lẫn cách nhân viên phản ứng lúc khách hàng gặp sự cố. Kết luận then chốt không phải rằng mọi tư vấn đều là lừa đảo, mà là lời trấn an không thể thay cho bằng chứng về giao dịch, rủi ro và khả năng rút tiền. Khi khách được khuyên nộp thêm tiền để cứu khoản đã mất, đó là lúc cần dừng lại, kiểm chứng độc lập và không để hy vọng phục hồi trở thành lý do chuyển thêm tiền.
