Chuyển đổi số phải bắt đầu từ dữ liệu dùng được
Chuyển đổi số giáo dục là việc dùng dữ liệu và công nghệ để cải thiện quản trị nhà trường, hỗ trợ dạy học và giúp người học tiếp cận dịch vụ giáo dục thuận tiện hơn. Với Hải Phòng, đây không còn là một dự án công nghệ riêng lẻ: trong năm học 2025-2026, thành phố phát động nhiều hoạt động tại trường, từ lớp học số đến các chuyên đề giáo dục cấp trường và cấp thành phố.
Nền móng quản trị đã phủ rộng: 100% cơ sở giáo dục cập nhật cơ sở dữ liệu ngành và vận hành hệ thống quản trị nhà trường số; HPNET eOffice có mặt tại toàn bộ đơn vị, hơn 95% văn bản được trao đổi điện tử và trên 90% hồ sơ công việc xử lý trực tuyến. Những con số này cho thấy bộ máy đang dịch chuyển khỏi giấy tờ, nhưng giá trị của nó chỉ được khẳng định khi dữ liệu chính xác, kết nối được và giảm việc lặp lại cho giáo viên, cán bộ.
Trong 9 tháng đầu năm, Sở Giáo dục và Đào tạo ban hành 3.693 văn bản, tất cả được ký số; tỷ lệ phát hành học bạ số đạt 99,64%. Đây là tiến bộ đáng kể, song học bạ số chỉ thực sự hữu ích khi trở thành một phần của hệ sinh thái dữ liệu dùng chung, có thể chia sẻ và tái sử dụng an toàn, thay vì tạo thêm một hồ sơ điện tử tách biệt.

AI và công nghệ lớp học cần đi cùng năng lực giáo viên
Công nghệ chỉ tạo thay đổi trong lớp học khi giáo viên biết chọn công cụ phù hợp với mục tiêu bài giảng. Hải Phòng đang bồi dưỡng năng lực số và kỹ năng thiết kế bài giảng số; đến tháng 9.2026, 97,39% giáo viên đã được tập huấn kỹ năng ứng dụng AI và năng lực số. Tỷ lệ cao là tín hiệu tích cực, nhưng tập huấn cần chuyển thành năng lực sử dụng có trách nhiệm, biết kiểm chứng nội dung và bảo vệ dữ liệu học sinh.
Thành phố đã cấp 11.250 tài khoản Google Workspace for Education tích hợp Gemini cho cán bộ quản lý và cán bộ phụ trách tổng hợp báo cáo, đồng thời hướng dẫn dùng các công cụ số để soạn thảo và xử lý số liệu. Đây là bước hỗ trợ công việc cụ thể, nhưng không nên nhầm việc cấp tài khoản với đổi mới dạy học. AI trong giáo dục có ích khi giúp cá thể hóa việc học, hỗ trợ phát hiện sớm học sinh gặp khó khăn và giải phóng thời gian cho tương tác thầy trò.
Ngành giáo dục cũng duy trì chia sẻ mô hình dạy học số, học liệu số, STEM và AI, đồng thời định hướng ứng dụng dữ liệu cho cá thể hóa học tập, cảnh báo nguy cơ sa sút hoặc bỏ học, và dự báo nhu cầu trường lớp, giáo viên. Hướng đi này đáng theo đuổi, miễn là quyết định sư phạm vẫn do con người chịu trách nhiệm.

Phòng học thông minh: mục tiêu lớn, thước đo phải thực chất
Hải Phòng hiện có gần 100 phòng học thông minh đang hoạt động; kế hoạch của ngành đặt mục tiêu đến năm 2030, mỗi cơ sở giáo dục có ít nhất một phòng. Mục tiêu này có thể mở rộng cơ hội học tập tương tác, nhưng số phòng được trang bị không nên là thước đo duy nhất. Thiết bị cần được dùng thường xuyên, phù hợp chương trình và có hỗ trợ kỹ thuật để không nhanh chóng trở thành hạ tầng ít khai thác.
Chính ngành giáo dục xác định việc triển khai phải có trọng tâm, gắn với bảo trì, nâng cấp và đánh giá mức độ sử dụng thực tế. Cách tiếp cận ấy quan trọng hơn một cuộc chạy đua trang bị: phòng học thông minh đòi hỏi kết nối ổn định, thiết bị vận hành được, giáo viên đủ năng lực và nguồn lực hỗ trợ lâu dài. Nếu các điều kiện này chênh lệch giữa trường, học sinh cũng sẽ có trải nghiệm số không đồng đều.
Năm 2027 được xác định là năm bản lề cho các mục tiêu giai đoạn 2026-2030. Vì vậy, thành phố nên coi đây là thời điểm kiểm tra cả tiến độ lẫn mức độ tiếp cận: trường nào còn thiếu hạ tầng, giáo viên nào cần bồi dưỡng thêm, và công nghệ nào thực sự cải thiện việc học. Mở rộng phải đi cùng an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và khả năng ứng dụng AI có trách nhiệm.

Thành công nằm ở sự kết nối, không phải số lượng công cụ
Hải Phòng đang kết hợp ba lớp đổi mới: số hóa quản trị, chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu, rồi đưa công nghệ vào hoạt động dạy học. Học bạ số là một cấu phần của hệ sinh thái ấy, không phải đích đến độc lập. Khi dữ liệu được hoàn thiện theo hướng đúng, đủ, thống nhất và dùng chung, nhà trường có thể giảm thao tác hành chính, còn cơ quan quản lý có cơ sở tốt hơn để hỗ trợ và dự báo.
Điều cần giữ vững là nguyên tắc lấy người học, nhà giáo và cơ sở giáo dục làm trung tâm, đồng thời hạn chế đầu tư phân tán, trùng lặp. Điều đó cũng có nghĩa thành phố phải nhìn vào trải nghiệm hằng ngày: giáo viên có bớt việc giấy tờ không, học sinh có thêm cơ hội tự học và hợp tác không, và các trường có điều kiện tiếp cận công nghệ tương xứng không.
Kết luận, lộ trình của Hải Phòng có nền tảng đáng kể và mục tiêu phòng học thông minh rõ ràng. Nhưng thành công của chuyển đổi số giáo dục sẽ không được quyết định bởi số nền tảng, tài khoản hay thiết bị đã triển khai; nó phụ thuộc vào dữ liệu có thể kết nối, giáo viên được hỗ trợ và lợi ích học tập đến được với học sinh ở mọi trường.






