Dòng vốn đi vào năng lực sản xuất, không chỉ hiện diện thương mại
Đầu tư nước ngoài vào sản xuất là việc doanh nghiệp quốc tế đưa vốn, thiết bị và hoạt động chế tạo vào một thị trường mới hoặc mở rộng cơ sở đang vận hành; các kế hoạch gần đây tại Việt Nam tập trung rõ vào vật liệu công nghệ cao và linh kiện công nghiệp. Đây là tín hiệu đáng chú ý hơn một loạt thông báo góp vốn đơn lẻ: nhà đầu tư đang xây dựng năng lực cung ứng tại chỗ cho những ngành cần đầu vào kỹ thuật và nguồn hàng ổn định. Boway Alloy dự kiến đầu tư thêm 335 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 1.200 tỷ đồng, để mở rộng cơ sở vật liệu tại Bắc Ninh. Cùng lúc, Walsin Lihwa lên kế hoạch lập doanh nghiệp sản xuất vật liệu thép không gỉ chính xác, còn doanh nghiệp Nhật Bản Seiko Denki đặt pháp nhân sản xuất bó dây điện tại TP.HCM. Điểm chung không chỉ là thêm nhà máy, mà là đặt sâu hơn các mắt xích sản xuất tại Việt Nam.
Ở đây, sức hút không dàn đều giữa mọi ngành. Vật liệu chức năng, thép không gỉ chế tạo chính xác và bó dây điện đều phục vụ những khâu mà chất lượng đầu vào, độ ổn định nguồn cung và phối hợp với khách hàng có ý nghĩa trực tiếp. Vì vậy, làn sóng này có thể củng cố công nghiệp phụ trợ, thay vì chỉ bổ sung công suất ở các ngành tiêu dùng cuối cùng.
Boway mở rộng nhà máy vật liệu tại Bắc Ninh
Boway Alloy thông qua kế hoạch mở rộng nhà máy của Công ty TNHH Vật liệu hợp kim bedra Việt Nam tại Khu công nghiệp Hòa Phú, Bắc Ninh. Cơ sở hiện hữu rộng khoảng 10 ha; dự án dự kiến tận dụng đất và nhà xưởng sẵn có, bổ sung khoảng 103 thiết bị và đạt công suất 35.000 tấn vật liệu chức năng mỗi năm. Danh mục thiết bị gồm hệ thống hợp kim hóa tự động, máy ép đùn, máy kéo thủy lực và dây chuyền đóng gói. Theo kế hoạch, thời gian xây dựng khoảng 18 tháng, hướng tới đưa dự án vào sử dụng tháng 6/2028.
Khoản tăng vốn đăng ký cho công ty con là phương án cấp vốn cho dự án, không phải khoản đầu tư cộng thêm ngoài kế hoạch mở rộng đã công bố. Điều này quan trọng để tránh cộng gộp hai con số thành hai dự án riêng. Nhà máy đang vận hành cũng tạo nền tảng thực tế cho quyết định mở rộng: doanh nghiệp ghi nhận doanh thu và lợi nhuận tại Việt Nam, còn vật liệu của bedra phục vụ nhiều lĩnh vực như ô tô, đường sắt, thiết bị y tế, điện tử và viễn thông. Việc tăng công suất vì thế mang dáng dấp mở rộng một cơ sở đã có hoạt động, hơn là đặt cược vào một thị trường chưa được thử nghiệm.
Walsin chọn thép không gỉ chính xác, nhưng còn thiếu chi tiết triển khai
Walsin Lihwa, tập đoàn công nghiệp thành lập năm 1966 với hoạt động trong thép không gỉ, cáp điện và tài nguyên, đã phê duyệt kế hoạch lập công ty con do công ty mẹ sở hữu toàn bộ để xây dựng cơ sở sản xuất vật liệu chế tạo chính xác từ thép không gỉ. Tập đoàn chưa công bố địa điểm, công suất hay thời điểm nhà máy đi vào hoạt động; việc góp vốn chỉ tiến hành sau khi hoàn tất thủ tục cấp phép. Vì thế, đây là cam kết mở rộng có ý nghĩa, nhưng chưa thể xem là công suất sắp vận hành.
Lựa chọn này phù hợp với hướng mở rộng sản xuất quốc tế của Walsin tại Đông Nam Á và châu Âu, thay vì là một quyết định tách rời. Tập đoàn đã phát triển mạng lưới sản xuất ở nhiều thị trường và đang mở rộng năng lực thép không gỉ tại Indonesia. Việt Nam được chọn cho vật liệu phục vụ chế tạo chính xác, một phân khúc có thể bổ trợ chuỗi cung ứng công nghiệp. Tuy nhiên, còn quá sớm để kết luận nhà máy sẽ cung cấp cho ngành nào hoặc thay thế nguồn hàng hiện hữu ra sao: công ty chưa công bố dòng sản phẩm cụ thể. Nút thắt tiếp theo là cấp phép và những thông tin vận hành cụ thể, chứ không phải lời hứa về quy mô chưa được xác nhận.
Bó dây điện cho thấy tác động gần hơn với chuỗi cung ứng
Ở TP.HCM, Seiko Denki Việt Nam được thành lập với vốn điều lệ 400.000 USD và đặt tại Khu chế xuất Sài Gòn Linh Trung; pháp nhân bắt đầu vận hành toàn diện từ tháng 11/2026. Ngành nghề đăng ký là sản xuất bó dây điện, phục vụ máy móc công nghiệp và đồ gia dụng. Công ty sẽ phối hợp với các đơn vị sẵn có của tập đoàn tại Việt Nam và những thị trường Đông Nam Á khác. Tamura Koma cho biết việc phối hợp với Sanshin Chemical Industry Việt Nam đã giúp số yêu cầu báo giá bó dây điện tăng lên.
Đây là kế hoạch có ý nghĩa trực tiếp với khách hàng công nghiệp và người dùng cuối: mục tiêu được công bố là giảm chi phí, tăng độ ổn định nguồn cung và mở rộng phục vụ các thị trường trong khu vực. Bó dây điện ít dễ thấy hơn một nhà máy vật liệu quy mô lớn, nhưng là chi tiết thiết yếu trong thiết bị điện, máy bán hàng, máy công cụ và đồ gia dụng. Sự hiện diện của nhà sản xuất linh kiện tại chỗ có thể rút ngắn phối hợp giữa nhà cung cấp và khách hàng. Dẫu vậy, hiệu quả cụ thể về giá hay thời gian giao hàng chưa được công bố; giá trị hiện tại của dự án nằm ở việc bổ sung một mắt xích sản xuất cho công nghiệp phụ trợ.
Nhìn tổng thể, các kế hoạch này cho thấy sản xuất tại Việt Nam đang hấp dẫn nhà đầu tư ở hai tầng có quan hệ bổ trợ: vật liệu đầu vào và linh kiện phục vụ thiết bị. Boway có lộ trình mở rộng cùng công suất dự kiến, Walsin còn chờ cấp phép và Seiko Denki đã xác định pháp nhân, địa điểm cùng thời điểm vận hành. Khác biệt về mức độ sẵn sàng cần được nhìn nhận thẳng thắn. Nhưng hướng đi đã rõ: vốn nước ngoài không chỉ tìm nơi lắp ráp, mà đang bổ sung năng lực sản xuất chuyên biệt. Nếu các dự án được triển khai đúng kế hoạch, lợi ích đáng kể sẽ là chuỗi cung ứng đa dạng và gần khách hàng hơn.
