Sân chơi công nghệ đang mở rộng từ AI đến phần cứng
Olympic AI là sân chơi học thuật dành cho học sinh trung học, kiểm tra kiến thức nền tảng, tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Khi đặt kỳ thi này cạnh cuộc thi thiết kế điện tử, có thể thấy sức hút công nghệ không dừng ở việc học thuật toán: người trẻ còn muốn biến kiến thức thành sản phẩm có thể trình diễn và ứng dụng.
Vòng sơ khảo Olympic Trí tuệ nhân tạo Quốc gia 2026 diễn ra đồng loạt tại các điểm thi trên cả nước vào sáng 18/10. Trong khi đó, cuộc thi thiết kế điện tử đưa sinh viên vào một thử thách liên ngành, nơi AI, thiết bị và hệ thống nhúng cần phối hợp. Hai hình thức khác nhau nhưng cùng đáp ứng nhu cầu rõ ràng: tạo cơ hội để học sinh công nghệ thử sức, rèn năng lực và nhìn thấy con đường từ ý tưởng đến giải pháp.
Đà Nẵng nổi bật với hơn một nghìn thí sinh Olympic AI
Đà Nẵng có 1.082 học sinh dự thi và là địa phương có số thí sinh đăng ký đông nhất cả nước. Trên toàn quốc, gần 3.000 học sinh THCS và THPT từ 17 tỉnh, thành đăng ký tham gia. Quy mô này cho thấy cuộc thi AI đã thu hút sự quan tâm vượt khỏi một nhóm nhỏ có sẵn nền tảng chuyên sâu.
Thí sinh làm bài trắc nghiệm trên giấy trong 120 phút, với đề song ngữ Việt – Anh, nhằm đánh giá kiến thức nền tảng, tư duy logic và năng lực giải quyết vấn đề. Đây là điểm khởi đầu hợp lý: trước khi xây dựng mô hình, người học cần biết phân tích bài toán và lập luận có hệ thống. Sau sơ khảo, 100 thí sinh đạt điểm cao nhất dự kiến vào chung kết quốc gia tại Hà Nội vào tháng 1/2027, nơi bài thi thực hành trên máy tính tập trung vào xây dựng, huấn luyện và tối ưu mô hình AI.
Mục tiêu dài hạn là tuyển chọn 8 thí sinh vào hai đội tuyển Việt Nam dự Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế; kỳ thi quốc tế dự kiến diễn ra tại Đà Nẵng từ ngày 25/2 đến 2/3/2027.
36 đội đưa AI vào thiết kế điện tử ứng dụng
Ở sân chơi đại học, trọng tâm chuyển từ bài thi cá nhân sang việc hoàn thiện giải pháp theo nhóm. Bán kết khu vực miền Trung của cuộc thi Thiết kế điện tử Việt Nam 2026 quy tụ 36 đội, được tuyển chọn từ 270 đội đăng ký. Toàn cuộc thi có 1.017 sinh viên đến từ 61 trường đại học, học viện, cao đẳng và viện nghiên cứu tham gia. Chủ đề “AI nhúng cho hệ thống IoT thông minh” đòi hỏi các đội kết hợp phần cứng, phần mềm, thuật toán và thiết kế hệ thống.
Các dự án hướng đến những bài toán trong y tế, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông, đô thị và giáo dục. Tại bán kết, đội thi trình bày mô hình, nguyên lý hoạt động, sơ đồ mạch, mạch in, thuật toán và kế hoạch triển khai trước hội đồng giám khảo. Cách đánh giá này khiến thiết kế điện tử trở thành phép thử sát thực tế: một ý tưởng hấp dẫn vẫn phải chứng minh được cách vận hành và khả năng ứng dụng.
Sau bán kết tại ba miền, 10 đội có kết quả nổi bật dự kiến vào chung kết toàn quốc ngày 25/11/2026 tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt – Hàn.
Hai con đường cùng nuôi dưỡng năng lực công nghệ
Olympic AI khuyến khích học sinh xây nền tảng tư duy và tiến sâu vào trí tuệ nhân tạo; cuộc thi thiết kế điện tử buộc sinh viên tích hợp kiến thức để tạo sản phẩm. Sức hút của hai sân chơi vì thế không chỉ nằm ở số lượng đăng ký, mà ở việc chúng đặt người trẻ trước những thử thách cụ thể, phù hợp với từng giai đoạn học tập.
Đáng chú ý, hai hướng đi này không tách rời. AI ngày càng gắn với IoT và hệ thống nhúng, nên người học cần hiểu cả thuật toán lẫn cách công nghệ vận hành trên thiết bị. Kết luận đáng rút ra là các sân chơi công nghệ có giá trị nhất khi vừa tạo động lực học tập, vừa giúp học sinh và sinh viên kiểm chứng năng lực qua bài toán thật. Từ phòng thi đến sản phẩm, đây là cách thiết thực để nuôi dưỡng thế hệ sáng tạo tiếp theo.
