Dầu thế giới tăng, vì sao giá xăng trong nước vẫn giảm?

Hai chiều giá không mâu thuẫn

Giá xăng trong nước là giá bán lẻ được điều chỉnh theo các kỳ điều hành của liên Bộ Công Thương - Tài chính, trong khi giá dầu thế giới biến động liên tục theo cung cầu và rủi ro địa chính trị; vì thế, hai mức giá có thể đi ngược chiều trong cùng một ngày. Ngày 13-11, dầu quốc tế tăng do lo ngại nguồn cung bị thắt chặt, còn người mua trong nước vẫn hưởng mức giá đã giảm từ chiều hôm trước. Sự trái chiều này không có nghĩa giá bán lẻ tức thời bỏ qua diễn biến toàn cầu: yếu tố quyết định là thời điểm chốt dữ liệu và kỳ điều chỉnh. Nhìn giá xăng hôm nay mà không phân biệt hai mốc thời gian dễ dẫn đến kết luận sai rằng giá trong nước phải lập tức tăng theo dầu quốc tế.

Rủi ro nguồn cung đẩy dầu quốc tế đi lên

Động lực tăng lần này đến từ nguy cơ gián đoạn thực tế lẫn nỗi lo thị trường. Ngày 12-11, lực lượng Houthi ở Yemen tuyên bố tấn công một trạm bơm trên đường ống dẫn dầu Đông-Tây của Saudi Arabia và một cơ sở dầu mỏ tại Yanbu, khiến căng thẳng khu vực gia tăng. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, làm dấy lên lo ngại nguồn cung toàn cầu có thể đứt gãy; tuyến hàng hải này từng vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu thô thế giới trước khi xung đột bùng phát. Tâm lý phòng ngừa rủi ro đã đủ sức đẩy giá dầu tăng trong phiên, dù dữ liệu dự trữ tại Mỹ tăng và sản lượng OPEC cũng đi lên. Đây là lời nhắc rằng dầu không chỉ phản ứng với lượng hàng hiện có mà còn với khả năng đưa hàng đến thị trường.

Kỳ điều hành trước đó quyết định giá bán lẻ

Liên Bộ Công Thương - Tài chính điều chỉnh giá từ 15 giờ ngày 12-11, trước phiên dầu quốc tế tăng mạnh được phản ánh trong bản tin ngày 13-11. Ở kỳ này, giá thành phẩm xăng dầu thế giới trong những ngày tính toán có diễn biến giảm, dù từng mặt hàng lên xuống khác nhau; vì vậy, kết quả điều hành giảm không đối lập với cú tăng xuất hiện sau đó. Xăng E5RON92 giảm 1.499 đồng/lít, còn tối đa 19.399 đồng/lít; E10RON95-III giảm 1.311 đồng/lít, còn tối đa 19.845 đồng/lít. Người dùng vì thế thấy giá xăng dưới mốc 20.000 đồng/lít tại cây xăng, trong khi giá dầu quốc tế đã chuyển hướng. Chính độ trễ giữa kỳ tính giá và biến động mới nhất giải thích nghịch lý rõ hơn bất kỳ một con số đơn lẻ nào.

Đợt giảm có lợi cho người mua, nhưng chưa bảo đảm xu hướng

Với người đi lại và doanh nghiệp vận tải, mức giảm giúp hạ chi phí ngay tại thời điểm điều chỉnh; cả hai loại xăng phổ biến đều dưới 20.000 đồng/lít, còn E5RON92 thấp hơn E10RON95-III 446 đồng/lít. Dữ liệu được dẫn từ Bộ Công Thương cũng cho thấy giá bán lẻ trong nước thấp hơn các nước có chung đường biên giới, dù mức so sánh giữa các thị trường còn chịu ảnh hưởng từ chính sách trợ giá hoặc khống chế giá. Nhưng không nên xem đợt giảm là tín hiệu chắc chắn cho các kỳ tới. Cú tăng của dầu quốc tế phản ánh rủi ro địa chính trị, còn hai chuẩn dầu được dự kiến vẫn kết thúc tuần giảm khoảng 3%. Thị trường vì vậy đang phát tín hiệu giằng co, không phải một xu hướng tăng đã được xác lập.

Diễn biến đàm phán Nga-Ukraine cũng là yếu tố thị trường tiếp tục theo dõi: một đặc phái viên Mỹ cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đồng ý để đại diện châu Âu tham gia vòng đàm phán tiếp theo. Tin này có thể tác động đến tâm lý về rủi ro nguồn cung, nhưng chưa xóa được bất ổn quanh Hormuz và các cơ sở năng lượng. Kết luận thực tế là giá xăng hôm nay phản ánh kỳ điều hành vừa hoàn tất, còn những phiên dầu quốc tế tăng sẽ chỉ có ý nghĩa với giá bán lẻ khi đi vào dữ liệu của kỳ kế tiếp. Người tiêu dùng nên nhìn cả lịch điều chỉnh lẫn diễn biến dầu, thay vì kỳ vọng hai bảng giá đổi chiều cùng lúc.