Thêm một cánh cửa số cho đặc sản địa phương
Sàn OCOP – Đặc sản Đà Nẵng là không gian mua sắm trực tuyến trên Grab, nơi người dùng có thể tìm hiểu nguồn gốc, câu chuyện sản phẩm và đặt mua hàng địa phương qua thiết bị di động. Đây là cách đưa sản phẩm vượt khỏi giới hạn của quầy hàng và điểm trưng bày truyền thống.
Ngày 10/8/2026, Đà Nẵng và Grab Việt Nam đưa sàn giao dịch này vào hoạt động, đồng thời công bố mô hình “Chợ Cồn chuyển đổi số”. Thay vì xem đây chỉ là một gian hàng mới trên ứng dụng, thành phố nên coi chương trình là phép thử về việc công nghệ có thể giúp kinh tế cơ sở tiếp cận khách hàng rộng hơn hay không. Bối cảnh khiến thử nghiệm này cần thiết khá rõ: nhiều hộ kinh doanh vẫn dựa vào khách ghé trực tiếp, nên khả năng bán hàng bị giới hạn bởi vị trí cửa tiệm và lượng người qua lại.
Từ hiện diện trực tuyến đến khách hàng mới
Lợi ích dễ thấy nhất của đặc sản trên Grab là giảm rào cản giữa người mua và sản phẩm. Khách không nhất thiết phải đến chợ để chọn món; tiểu thương có thể duy trì quầy hàng đồng thời nhận đơn qua điện thoại. Với du khách, thông tin về nguồn gốc và câu chuyện sản phẩm cũng giúp việc khám phá đặc sản địa phương thuận tiện hơn.
Một số trường hợp cho thấy kênh số có thể tạo ra lượng bán đáng kể, dù kết quả từng hộ không giống nhau. Chủ quán Bún bò Huế Tì Dương tại Chợ Cồn cho biết doanh số qua ứng dụng chiếm khoảng 25% tổng doanh thu vào ngày thấp và có ngày vượt 70%; Quán Lê ghi nhận khoảng 50–80 đơn mỗi ngày qua Grab. Đây là tín hiệu đáng chú ý, nhưng không nên xem vài mô hình ăn uống là bằng chứng rằng mọi sản phẩm OCOP đều sẽ đạt kết quả tương tự. Đặc sản đóng gói, hàng thủ công và món ăn có cách bảo quản, giao nhận khác nhau.
Hỗ trợ kỹ năng là điều kiện để sàn phát huy tác dụng
Chương trình có điểm mạnh ở chỗ kết hợp mở gian hàng với hướng dẫn vận hành: chuẩn hóa thông tin sản phẩm, thiết lập giá bán và khối lượng, quản lý đơn hàng, khuyến mại và thanh toán không tiền mặt. Giai đoạn đầu hỗ trợ số hóa dữ liệu cho hơn 80 chủ thể OCOP, chủ yếu có sản phẩm 4–5 sao, cùng 14 điểm và cửa hàng trưng bày, kinh doanh sản phẩm. Đây là nền tảng thiết thực hơn việc chỉ khuyến khích hộ kinh doanh tự đăng ký tài khoản.
Tuy vậy, có mặt trên ứng dụng chưa đồng nghĩa với bán được hàng đều đặn. Hộ kinh doanh cần cập nhật thông tin, bảo đảm chất lượng và xử lý đơn đúng lúc; các khoản chi phí phát sinh trên nền tảng cũng phải được cân đối với doanh thu. Thành phố và Grab vì thế cần trả lời những câu hỏi cụ thể: sau ưu đãi ban đầu, khách có tiếp tục đặt mua không? Sản phẩm được quảng bá đến đúng nhóm người mua ra sao? Ai sẽ hỗ trợ hộ nhỏ khi họ gặp khó trong vận hành? Nếu thiếu câu trả lời và theo dõi sát phản hồi, kỹ năng số dễ trở thành gánh nặng mới thay vì năng lực kinh doanh.
Đo hiệu quả bằng khả năng duy trì tiêu thụ
Từ tháng 9/2026, chương trình dự kiến mở rộng sang các sản phẩm OCOP còn lại; các bên cũng sẽ đánh giá kết quả triển khai đầu tiên, theo dõi sản lượng bán và hiệu quả kinh doanh để cân nhắc mở rộng sang cơ sở đặc sản và khu vực có nhiều hộ kinh doanh. Mục tiêu tăng doanh thu sản phẩm OCOP ít nhất 10% trong năm 2026 và tăng trưởng hai chữ số từ năm 2027 là đích đến được đặt ra, nhưng điều đáng quan tâm hơn là kết quả thực tế của từng nhóm sản phẩm.
OCOP Đà Nẵng chỉ có thể mở rộng đầu ra bền vững nếu sàn số không dừng ở ngày khai trương hay các đợt kích cầu. Cần theo dõi đơn hàng lặp lại, mức độ hài lòng của người mua, khả năng giao hàng và mức hỗ trợ mà hộ kinh doanh nhận được. Đó mới là thước đo thuyết phục cho chuyển đổi số địa phương: không phải số gian hàng được tạo, mà là việc người bán có thêm khách ổn định và sản phẩm đặc trưng được tiêu thụ tốt hơn.
