Hai con đường, chung một điểm tựa: chuẩn bị có chủ đích
Hai hành trình học tập nổi bật là những chặng đường trong đó thành tích tạo cơ hội, còn lựa chọn và cách chuẩn bị quyết định người học có thể đi tiếp đến đâu. Trần Thị Thanh Duyên và Nguyễn Trần Mai Phương cho thấy thành công không chỉ nằm ở điểm số hay danh hiệu: điều đáng chú ý là mỗi người biến một dấu mốc thành bước đệm phù hợp với mục tiêu của mình. Duyên chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh từ lớp 11, rồi trở thành nữ sinh thủ khoa đầu vào ngành Kinh doanh quốc tế, chuyên ngành Ngoại thương, tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng. Mai Phương chọn hướng nghiên cứu dược, tích lũy kinh nghiệm học thuật và chủ động tìm chương trình sau đại học ở châu Âu. Một người khởi đầu bằng thành tích phổ thông, người kia nối dài nền tảng chuyên ngành; cả hai đều cho thấy cơ hội thường đến sau những quyết định sớm và nhất quán.
Thanh Duyên: chuẩn bị sớm để bước vào đại học với vị trí thủ khoa
Sinh năm 2008, lớn lên tại Đà Nẵng, Trần Thị Thanh Duyên đạt 28 điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và trúng tuyển ngành Kinh doanh quốc tế, chuyên ngành Ngoại thương, theo phương thức xét điểm thi. Duyên trở thành thủ khoa đầu vào của trường, một dấu mốc xứng đáng nhưng không đến từ may mắn đơn thuần. Nữ sinh bắt đầu học IELTS từ học kỳ II lớp 11, thi lấy chứng chỉ trước khi vào lớp 12 để dành thời gian ôn các môn thi tốt nghiệp; kết quả là IELTS 7.0. Suốt ba năm THPT, Duyên duy trì danh hiệu học sinh xuất sắc. Cách sắp xếp này đáng chú ý: chứng chỉ tiếng Anh được hoàn thành sớm, còn năm cuối tập trung cho tổ hợp xét tuyển. Khi kết quả thi thử khiến em nghi ngờ bản thân, Duyên nghỉ ngơi, xem lại phần kiến thức yếu rồi quay lại mục tiêu thay vì hạ thấp kỳ vọng.
Sau khi nhập học, Duyên đặt mục tiêu tham gia các cuộc thi học thuật, thử sức với nghiên cứu khoa học nếu có cơ hội và duy trì kết quả tốt để hướng đến bằng tốt nghiệp loại xuất sắc. Danh hiệu nữ sinh thủ khoa vì thế không chỉ là điểm kết thúc của kỳ tuyển sinh; nó mở ra một chặng mới, nơi em cần chuyển năng lực ôn thi thành sự bền bỉ trong môi trường đại học. Thành tích IELTS cũng là một phần của hành trang, nhưng điều có thể giúp Duyên đi xa hơn là thói quen tự tìm hiểu và đào sâu kiến thức, thay vì chỉ học theo bài giảng.
Mai Phương: từ nền tảng hóa học đến cơ hội học thuật châu Âu
Nguyễn Trần Mai Phương, sinh năm 2003, sớm quan tâm đến hóa học và sau đó chọn ngành Dược vì muốn kết hợp kiến thức hóa học với khoa học sức khỏe. Nền tảng học thuật được bồi đắp từ phổ thông: Phương giành huy chương vàng Olympic Khoa học trẻ quốc tế ở lớp 10, rồi đạt giải nhì quốc gia môn Hóa trong hai năm tiếp theo. Năm 2021, cô được tuyển thẳng vào Trường Đại học Dược Hà Nội. Ở đại học, khối lượng kiến thức và các học phần thực hành đòi hỏi độ chính xác cao đặt ra thách thức rõ rệt; Phương đáp lại bằng việc theo sát bài giảng, chủ động hỏi và tự kiểm tra khả năng ghi nhớ. Cô nhận học bổng thành tích học tập trong tám học kỳ liên tiếp và được nhà trường ghi nhận kết quả học tập trong cả năm năm. Đây là minh chứng rằng danh hiệu xuất sắc bền vững thường dựa trên nhịp học đều, không chỉ một kỳ thi.
Phương đạt IELTS 8.0 và tham gia nghiên cứu, với hai bài báo khoa học được công bố trong nước và quốc tế. Hướng cô quan tâm là andrographolide, hoạt chất tự nhiên có độ tan kém và khả năng hấp thu thuốc hạn chế; nhóm nghiên cứu phát triển hệ dẫn thuốc nano tự nhũ hóa để cải thiện độ hòa tan. Trong năm cuối, bên cạnh luận văn, Phương chủ động tìm hiểu chương trình đào tạo và chuẩn bị hồ sơ. Cô nhận ba học bổng thạc sĩ tại châu Âu, trong đó có France Excellence, IDEX của Đại học Paris-Saclay và Master Mind của chính quyền vùng Flanders. Sau khi cân nhắc chương trình, hướng nghiên cứu và kế hoạch dài hạn, cô chọn tiếp tục tại Đại học Paris-Saclay. Khác với bước chuyển nhanh từ phổ thông lên đại học của Duyên, cơ hội của Phương đến từ sự tích lũy chuyên môn, nghiên cứu và chuẩn bị hồ sơ song song.
Thành tích có ý nghĩa khi dẫn tới lựa chọn tiếp theo
Đối chiếu hai câu chuyện cho thấy thành tích học tập không phải đích đến giống nhau. Với Duyên, 28 điểm, IELTS 7.0 và vị trí thủ khoa đầu vào mở ra cơ hội bắt đầu ngành học mong muốn; bước tiếp theo là giữ nhịp học tốt và tận dụng môi trường đại học. Với Phương, IELTS 8.0, thành tích học tập kéo dài nhiều năm và kinh nghiệm nghiên cứu giúp cô cạnh tranh học bổng thạc sĩ, rồi lựa chọn chương trình phù hợp với định hướng dược phẩm. Những con số có sức nặng, nhưng không tự giải thích toàn bộ thành công: cách mỗi người lên kế hoạch, đối diện khó khăn và xác định hướng đi mới mới là phần đáng học hỏi. Duyên hướng tới nghiên cứu nếu có cơ hội, còn Phương dự định tiếp tục học tiến sĩ, nghiên cứu hệ dẫn thuốc và có thể trở về Việt Nam giảng dạy ngành Dược.
Với học sinh đang chọn ngành hoặc cân nhắc du học, hai hành trình gợi ra một bài học thực tế: hãy bắt đầu từ mục tiêu cụ thể, rồi chọn những dấu mốc có thể hỗ trợ mục tiêu ấy. Chứng chỉ ngoại ngữ, điểm thi, nghiên cứu hay hồ sơ học bổng chỉ có giá trị lâu dài khi được đặt trong một kế hoạch học tập có hướng đi. Duyên cho thấy chuẩn bị sớm giúp giảm áp lực dồn vào năm cuối; Phương cho thấy thành tích chuyên ngành và sự chủ động tìm cơ hội có thể mở cánh cửa quốc tế. Kết luận không phải ai cũng cần theo một lộ trình giống nhau, mà là cần hiểu mình muốn đi đâu và kiên trì xây nền tảng để bước tiếp.
