Một cánh cửa khép lại, hành trình khác bắt đầu
Tốt nghiệp đại học sớm là hoàn thành chương trình đào tạo trước thời hạn, nhưng với Nguyễn Văn Phong, đó còn là kết quả của việc chủ động tìm hướng đi mới sau một lần lỡ nguyện vọng. Nam sinh quê Huế kết thúc chương trình tại Trường Đại học FPT cơ sở Cần Thơ sau ba năm, đạt GPA 9,18/10 và trở thành Thủ khoa ngành Công nghệ thông tin. Thành tích ấy đáng chú ý không chỉ vì tốc độ, mà còn bởi điểm khởi đầu không hề suôn sẻ. Khi còn học ở Trường THPT Nguyễn Chí Thanh, Phong yêu thích lập trình từ những giờ Pascal và dự định học tại một trường công nghệ ở TP.HCM. Dù có IELTS 7.0, cậu chưa hoàn tất thủ tục để chứng chỉ được công nhận trong xét tuyển nên không trúng các nguyện vọng đã đăng ký.
Phong từng nghĩ đến chuyện dành một năm ôn thi lại. Sau lời khuyên của người thân, cậu tìm hiểu cơ hội tại Cần Thơ và quyết định nhập học ở một thành phố xa quê. Những ngày đầu có không ít bỡ ngỡ vì khác biệt giọng nói, cách dùng từ và văn hóa vùng miền. Thay vì xem lựa chọn ấy như phương án thay thế, Phong tận dụng cơ hội để tập trung vào chuyên môn. Chứng chỉ IELTS giúp cậu được miễn giai đoạn tiếng Anh chuẩn bị, vào thẳng chuyên ngành. Đây là một khúc ngoặt nhỏ nhưng có ý nghĩa: hành trình của Phong cho thấy thất bại ban đầu không nhất thiết phải quyết định đích đến, miễn là người học sẵn sàng chịu trách nhiệm và bắt tay vào con đường trước mắt.
Từ tò mò về AI đến ba công bố khoa học
Phong chọn chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo khi chưa hiểu sâu lĩnh vực này; ban đầu, lựa chọn đến từ sự tò mò về một ngành vừa nhiều tiềm năng vừa nhiều thách thức. Từ nền tảng lập trình, cậu bồi đắp kiến thức qua dự án, cuộc thi và hoạt động học thuật, rồi tìm thấy hướng nghiên cứu phù hợp. Dấu ấn nổi bật là vai trò đồng tác giả trong ba công trình về ứng dụng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và kỹ thuật truy xuất thông tin tăng cường (RAG) trong giáo dục cá nhân hóa. Các nghiên cứu lần lượt xem xét cá nhân hóa phản hồi dựa trên học bạ, so sánh mô hình embedding để đo tương đồng ngữ nghĩa trong RAG, và điều chỉnh mô hình theo cấp độ học tập. Một công trình được đăng trên tạp chí Computer Applications in Engineering Education.
Điểm đáng ghi nhận không chỉ là con số ba công bố khoa học AI, mà là câu hỏi thực tiễn phía sau: làm sao để hệ thống chọn đúng thông tin, hiểu ngữ cảnh và phản hồi phù hợp với trình độ người học. Phong xem nghiên cứu là quá trình liên tục tự học và kiểm chứng; khi gặp vấn đề chưa rõ, cậu tìm tài liệu, đối chiếu cách giải thích và thử nghiệm phương án khác nhau. Đó là thói quen cần có với sinh viên nghiên cứu AI, nơi kiến thức đổi nhanh và một câu trả lời nghe hợp lý vẫn cần được kiểm tra. Cậu cũng tham gia các cuộc thi lập trình, hackathon và giữ vai trò Phó Chủ tịch học thuật Câu lạc bộ Tiếng Anh, mở rộng trải nghiệm vượt khỏi phạm vi phòng học.
Thành tích học tập đi cùng trải nghiệm nghề nghiệp
Hoàn thành đại học trong ba năm, Phong đạt GPA 9,18/10, điểm đồ án tốt nghiệp 9,0/10 và hai lần nhận danh hiệu Cóc Vàng khối Kỹ thuật ở các học kỳ Summer 2024 và Fall 2024. Cậu còn đạt IELTS Academic 8.0. Những kết quả này phản ánh sự bền bỉ trong học tập, nhưng con đường của Phong không chỉ gói trong điểm số và nghiên cứu. Cậu tham gia các sân chơi chuyên môn như ICPC, OlpAI và nhiều cuộc thi dữ liệu, AI; đồng thời thử sức với làm phim và hoạt động kinh doanh sinh viên. Sự đa dạng ấy cho thấy một hồ sơ kỹ thuật tốt không nhất thiết phải hình thành bằng cách thu hẹp mọi trải nghiệm vào một chuyên ngành.
Cơ hội nghề nghiệp đến từ kỳ đào tạo tại doanh nghiệp (OJT) ở FPT Software năm 2025. Sau thời gian trải nghiệm, Phong chủ động đề xuất tiếp tục làm việc và trở thành kỹ sư AI FPT tại FPT Software Cần Thơ từ tháng 1/2026, khi vẫn đang hoàn thành chương trình đại học. Đây là bước chuyển đáng kể: từ bài toán nghiên cứu trong trường sang môi trường nghề nghiệp, trước cả khi kết thúc chặng học tập. Câu chuyện không chứng minh rằng mọi sinh viên đều nên rút ngắn thời gian học, mà nhấn mạnh giá trị của việc chuẩn bị năng lực và nắm bắt cơ hội thực tế.
Bài học nằm ở sự chủ động, không chỉ ở tốc độ
Thành tích của Phong dễ khiến người ta chú ý đến việc tốt nghiệp đại học sớm, GPA cao và ba công trình nghiên cứu. Nhưng điều có sức gợi mở hơn là chuỗi lựa chọn phía sau: nhận ra sai sót trong hồ sơ, chấp nhận một hướng đi khác, chủ động học sâu về AI và tìm cơ hội làm việc qua kỳ OJT. Với người trẻ đang cân nhắc theo ngành công nghệ, đây là lời nhắc rằng tự học và sẵn sàng cập nhật kiến thức quan trọng không kém kết quả trước mắt, nhất là trong lĩnh vực biến đổi nhanh như AI.
Phong dự định tiếp tục phát triển chuyên môn và tìm kiếm học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ về AI. Chặng đường tiếp theo còn ở phía trước, nên các thành tích hiện tại không phải lời bảo đảm cho mọi mục tiêu tương lai. Tuy vậy, hồ sơ của cậu cho thấy một điểm đáng tin cậy: cơ hội từ giảng đường đến công việc không chỉ đến từ việc đi theo kế hoạch hoàn hảo, mà còn từ khả năng điều chỉnh khi kế hoạch đổ vỡ. Với Phong, cú trượt nguyện vọng không khép lại cánh cửa công nghệ; nó mở đầu cho một hành trình khác, được tạo nên bằng học tập, nghiên cứu và lựa chọn có chủ đích.
