Thu hồi sản phẩm chăm sóc: không chỉ là chuyện của cơ quan quản lý
Thu hồi sản phẩm chăm sóc tóc và dưỡng da là biện pháp quản lý bắt buộc khi dầu gội, sữa tắm, dầu xả hay các sản phẩm xông, rửa tay bị phát hiện vi phạm quy định về công thức, phân loại hoặc an toàn, nhằm bảo vệ sức khỏe người dùng và buộc doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật. Thu hồi không phải là động thái hành chính khô khan, mà là tín hiệu cho thấy hệ thống an toàn mỹ phẩm Bộ Y tế đang phải xử lý những lỗ hổng đáng lo ngại. Khi 5 sản phẩm của một công ty mỹ phẩm và 2 sản phẩm xông chăm sóc vùng kín, tắm gội sau sinh bị đình chỉ lưu hành, câu hỏi không nên là “có nghiêm trọng không?”, mà phải là “người tiêu dùng cần làm gì ngay hôm nay?”.
Hai nhãn hàng Xongbame Pro, Tabame Pro: sai từ khâu phân loại, rủi ro dồn về phía người dùng
Ngày 16/10/2026, Cục Quản lý Dược ban hành Công văn 4055/QLD-MP, đình chỉ lưu hành, thu hồi và buộc tiêu hủy toàn bộ các lô Xông vùng kín bằng dược liệu (Xongbame Pro) và Xông tắm gội cho bà mẹ sau sinh (Tabame Pro). Lý do rất rõ: các sản phẩm có đường dùng là “xông” không được phân loại là sản phẩm mỹ phẩm theo Thông tư 06/2011/TT-BYT và Hiệp định Mỹ phẩm ASEAN. Đây không phải lỗi kỹ thuật nhỏ; phân loại sai nghĩa là sản phẩm đi vào thị trường dưới khung quản lý không phù hợp, khiến người dùng lầm tưởng chúng đã được kiểm soát như mỹ phẩm thông thường. Khi cơ quan quản lý yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố thông báo ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng và trả lại đơn vị cung ứng, đó là lời nhắc thẳng thắn: đừng coi các sản phẩm “xông” là dầu xả mỹ phẩm an toàn hay đồ chăm sóc cơ thể vô hại.
Năm sản phẩm của Bảo Lợi: công thức sai với hồ sơ, niềm tin người dùng bị thử thách
Trong một động thái khác, Cục Quản lý Dược yêu cầu đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy 5 sản phẩm mỹ phẩm do Công ty TNHH mỹ phẩm Bảo Lợi sản xuất. Danh sách gồm dầu gội CURIA và 4 sản phẩm nhãn VLIACARE: sữa tắm, dầu gội, dầu xả, nước rửa tay. Các sản phẩm dầu gội bị thu hồi này không phải vì phát hiện chất cấm, mà vì công thức lưu thông trên thị trường không đúng với hồ sơ công bố mỹ phẩm, vi phạm điểm b khoản 1 Điều 70 Nghị định 117/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 124/2021/NĐ-CP. Nói cách khác, doanh nghiệp đã không làm đúng những gì họ khai với cơ quan quản lý. Khi các sản phẩm bị yêu cầu ngừng kinh doanh, thu hồi khỏi thị trường và tiêu hủy theo quy định, người dùng có quyền đặt câu hỏi: nếu công thức còn có thể “lệch” khỏi hồ sơ, thì niềm tin vào nhãn hàng phải được xây dựng lại từ đầu.
Quy trình thu hồi: không chỉ là giấy tờ, mà là trách nhiệm đến cùng
Điểm tích cực là quy trình thu hồi sản phẩm chăm sóc đã được Bộ Y tế mô tả khá rõ: ngừng kinh doanh, thu hồi khỏi thị trường và tiêu hủy toàn bộ các lô theo quy định. Cục Quản lý Dược yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố thông báo cho các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm ngừng ngay việc lưu hành, sử dụng các sản phẩm vi phạm và trả lại cho cơ sở cung ứng. Đồng thời, doanh nghiệp phải tổ chức thu hồi, tiếp nhận sản phẩm trả lại, tiêu hủy và báo cáo kết quả về Cục trước các mốc thời gian cụ thể. Đây là chuỗi trách nhiệm liên hoàn: cơ quan quản lý ban hành quyết định, Sở Y tế giám sát, doanh nghiệp thực hiện. Nhưng nếu người tiêu dùng thờ ơ, tiếp tục sử dụng vì “tiếc tiền” hoặc “ngại đổi sản phẩm”, quy trình này sẽ mất đi một mắt xích quan trọng: sự hợp tác của chính người đang chịu rủi ro.
Người dùng nên làm gì: chủ động kiểm tra, dừng sử dụng và yêu cầu minh bạch
Nhìn vào các vụ việc gần đây, thông điệp quan trọng nhất là: an toàn mỹ phẩm Bộ Y tế không thể thay thế cho sự chủ động của người dùng. Khi nghe tin thu hồi sản phẩm chăm sóc, hãy kiểm tra kỹ tên nhãn hàng, dạng sản phẩm (dầu gội, sữa tắm, dầu xả, nước rửa tay, sản phẩm xông), dung tích, số tiếp nhận Phiếu công bố trên nhãn để đối chiếu với danh sách công bố chính thức. Nếu trùng khớp, việc dừng sử dụng và liên hệ nơi mua để trả lại không chỉ là quyền lợi, mà còn là cách bạn góp phần buộc doanh nghiệp tôn trọng quy định. Người tiêu dùng cũng nên coi các quyết định thu hồi là cơ hội sàng lọc lại thói quen mua sắm: ưu tiên thương hiệu minh bạch, đọc kỹ thông tin công bố, và không xem nhẹ những cảnh báo về phân loại, công thức sản phẩm. Sức khỏe da và tóc xứng đáng được bảo vệ bằng sự tỉnh táo, không phải bằng niềm tin mù quáng.
