Quy mô kỷ lục, sức lan tỏa của STEM
Samsung Solve for Tomorrow là cuộc thi sáng tạo STEM dành cho học sinh THCS và THPT, khuyến khích các em dùng kiến thức khoa học, công nghệ để giải quyết vấn đề thực tế. Mùa giải 2026 lập kỷ lục kể từ khi chương trình triển khai tại Việt Nam năm 2019: hơn 1.800 trường ở 34 tỉnh, thành tham gia và ban tổ chức nhận hơn 2.900 bài dự thi. Con số ấy đáng chú ý không chỉ vì quy mô, mà còn cho thấy học sinh đang có thêm cơ hội biến ý tưởng thành sản phẩm để thử nghiệm và trình bày. Trong một cuộc thi sáng tạo học sinh, đông người tham gia chỉ là bước đầu; giá trị lớn hơn nằm ở việc các dự án hướng tới nhu cầu cụ thể. Tại vòng chung kết, 17 đội trình bày giải pháp thuộc các hướng môi trường bền vững, kết hợp thể thao với công nghệ và phát triển xã hội bằng công nghệ.
Hai giải Nhất thuộc về học sinh FPT Schools
Điểm nhấn của mùa giải là FPT Schools giành cả hai giải Nhất: NOVARISE của Trường Tiểu học và THCS FPT Đà Nẵng thắng bảng THCS, còn CDTD của Trường THPT FPT Cần Thơ đứng đầu bảng THPT. Kết quả này tạo nên một dấu mốc nổi bật cho hai cơ sở ở hai cấp học, đồng thời cho thấy dự án STEM học sinh có thể tạo sức thuyết phục khi gắn công nghệ với một vấn đề đời sống rõ ràng. NOVARISE phát triển nẹp cánh tay robot trị liệu REHAB Play Arm, kết hợp hỗ trợ vận động, trò chơi tương tác và theo dõi từ xa để khuyến khích trẻ khuyết tật vận động tay luyện tập phục hồi chức năng. CDTD tập trung vào nguy cơ cadimi trong đất và nước tại vùng trồng sầu riêng Đồng bằng sông Cửu Long. Hai hướng đi khác nhau, nhưng cùng đặt tính ứng dụng và lợi ích cho cộng đồng làm trọng tâm.
Từ bài toán địa phương đến giải pháp có ích
Đội CDTD gồm Nguyễn Phúc Duy Thiên, học sinh lớp 12T3, và Dương Hoàng Thiên Đăng, học sinh lớp 11T2, giành giải Nhất bảng THPT với dự án CD GUARD. Nhóm xây dựng thiết bị đo cầm tay tích hợp cảm biến chuyên dụng cùng ứng dụng di động có AI; dữ liệu được truyền không dây để phân tích các chỉ số lý hóa của đất, hỗ trợ cảnh báo sớm rủi ro cadimi và ra quyết định cải tạo đất trồng sầu riêng. Đây là lựa chọn đề tài có ý nghĩa thiết thực: rủi ro ô nhiễm nếu chỉ được phát hiện khi kiểm tra trước xuất khẩu có thể gây thiệt hại cho nông dân. Thay vì xem công nghệ như phần trình diễn, dự án đặt công cụ vào bối cảnh người trồng cần theo dõi đất tại vườn. Ban giám khảo đánh giá cao các giải pháp có tư duy công nghệ và tính nhân văn, hướng đến những vấn đề trong giáo dục, sức khỏe, an toàn, môi trường và đời sống cộng đồng.
Giải thưởng là khởi đầu cho chặng tiếp theo
Hai đội giành giải Nhất nhận tiền thưởng 30 triệu đồng cho toàn đội; mỗi thành viên, gồm thí sinh và giáo viên hướng dẫn, còn nhận sản phẩm Samsung trị giá 30 triệu đồng. Đáng chú ý hơn trong dài hạn, Trường Tiểu học và THCS FPT Đà Nẵng cùng Trường THPT FPT Cần Thơ được tài trợ phòng học STEM Lab, tạo thêm điều kiện để học sinh thực hành và phát triển dự án. Những phần thưởng này giúp ghi nhận nỗ lực, nhưng không nên là đích đến duy nhất. Giá trị của mùa thi nằm ở việc học sinh phải nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp qua nhiều vòng, còn nhà trường có cơ hội duy trì môi trường sáng tạo sau cuộc thi. Với FPT Schools, hai giải Nhất là kết quả đáng tự hào; với phong trào STEM, chúng là lời nhắc rằng các ý tưởng xuất phát từ vấn đề gần gũi có thể mở ra hướng giải quyết hữu ích.
Kết luận: hơn 2.900 bài dự thi cho thấy Samsung Solve for Tomorrow đã mở rộng sức hút, còn hai đội FPT Schools biến mùa giải kỷ lục thành câu chuyện nổi bật về học sinh dùng công nghệ để phục vụ con người. Thành tích của Cần Thơ và Đà Nẵng vì thế không chỉ nằm ở giải thưởng học sinh, mà còn ở những dự án có thể tiếp tục được thử nghiệm và phát triển.
