Phản ánh của phụ huynh khơi lên câu hỏi về nguồn cung
Bữa ăn bán trú là suất ăn được tổ chức tại trường trong ngày học, nên phụ huynh cần biết thực phẩm đến từ đâu, được kiểm soát ra sao và có đúng với thực đơn hay không. Vụ việc tại Trường Tiểu học Hoài Đức đặt ra những câu hỏi ấy, nhưng các nghi vấn hiện chưa thể xem là kết luận về vi phạm.
Khoảng 20 phụ huynh đại diện các lớp đến khu vực bếp của Công ty TNHH Thực phẩm Mai Phương từ 4 giờ ngày 27/10 để giám sát việc tiếp nhận nguyên liệu và chế biến suất ăn. Đến khoảng 7 giờ, một số người phát hiện kho khóa kín, không biển hiệu, cách công ty khoảng 50 m; bên ngoài có thùng in chữ nước ngoài và tem tiếng Việt ghi má đùi gà đông lạnh cùng một số hộp thịt trâu Ấn Độ. Hình ảnh phụ huynh tập trung sau đó lan truyền trên mạng xã hội, khiến yêu cầu làm rõ nguồn gốc thực phẩm trở nên cấp thiết.
Điều phụ huynh cần được trả lời không chỉ là các sản phẩm đó có mặt ở đâu, mà còn liệu chúng có được đưa vào suất ăn của học sinh hay không. Hai câu hỏi này đòi hỏi đối chiếu chứng từ, luồng hàng và thực đơn, thay vì suy luận từ bao bì tìm thấy gần cơ sở.
Kiểm tra ban đầu chưa khép lại nghi vấn
Theo rà soát hồ sơ do Công ty Mai Phương cung cấp, đoàn kiểm tra chưa ghi nhận hồ sơ đối với thịt trâu Ấn Độ như phụ huynh phản ánh. Với thịt gà đông lạnh, công ty xuất trình hóa đơn ngày 26/10 cho 105 kg má đùi gà đông lạnh và 75 kg đùi gà góc tư đông lạnh, cùng một lượng bắp bò Argentina. Doanh nghiệp giải trình các sản phẩm này dành cho khách hàng lẻ, không dùng chế biến suất ăn cho Trường Tiểu học Hoài Đức hay các trường khác trong xã.
Đây là lời giải trình cần được kiểm chứng, không phải bằng chứng cuối cùng rằng thực phẩm đã hoặc chưa vào bếp trường. Báo cáo của UBND xã ghi nhận việc kiểm tra hiện trạng nhằm phục vụ xác minh, không đồng nghĩa đã kết luận về nguồn gốc, chất lượng, bảo quản hay việc tuân thủ quy định an toàn thực phẩm. Cách phân biệt này quan trọng: thiếu hồ sơ được ghi nhận là một điểm cần làm rõ, còn cáo buộc sử dụng nguyên liệu trong bữa ăn vẫn phải chờ kết quả đối chiếu.
UBND xã cho biết khu sản xuất của công ty rộng khoảng 550 m², bố trí các khâu tiếp nhận, sơ chế, chế biến, chia suất và vận chuyển. Quy mô này khiến việc truy vết hồ sơ nhập hàng và đối chiếu với suất ăn thực tế càng cần được thực hiện cụ thể, thay vì chỉ dựa vào giải thích của một bên.
Những việc chính quyền đang phải làm rõ
Ngày 28/10, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội yêu cầu UBND xã Hoài Đức khẩn trương kiểm tra, xác minh các nội dung báo chí phản ánh và báo cáo kết quả trước 16 giờ cùng ngày. Sở yêu cầu báo cáo nêu rõ kết quả từng vấn đề, căn cứ và tài liệu chứng minh, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan, cũng như biện pháp xử lý nếu phát hiện vi phạm.
Trong báo cáo ban đầu gửi Sở chiều 28/10, UBND xã cho biết đã giao Công an xã tiếp tục xác minh ai quản lý, sử dụng kho, quan hệ thuê giữa các cá nhân và mối liên hệ thực tế giữa kho với Công ty Mai Phương. Chính quyền cũng dự kiến làm việc với các bên liên quan, kiểm tra phần gác xép đang khóa và thu thập tài liệu về việc đưa hàng vào, xuất hàng ra, sử dụng kho. Đây là các mắt xích cần theo dõi để xác định đường đi của thực phẩm, không phải thủ tục có thể thay thế bằng nhận định từ hình ảnh bên ngoài.
Báo cáo ban đầu là diễn biến đáng chú ý, nhưng chưa phải kết luận cuối cùng về nguồn cung bữa ăn. Điều cần chờ là kết quả xác minh có thể nối chứng từ, kho hàng, hoạt động của đơn vị cung cấp và nguyên liệu thực tế trong bếp trường hay không.
Minh bạch mới là điều phụ huynh cần
Tác động trước mắt đã chạm tới bữa ăn của học sinh: thực đơn ngày 27/10 ban đầu có món má đùi gà chiên muối, sau khi phụ huynh nêu ý kiến, công ty đổi sang thịt lợn chiên vừng. Ba ngày thực đơn gần nhất được rà soát không ghi nhận món thịt bò. Những thay đổi này không tự trả lời được nghi vấn về thịt gà đông lạnh hay thịt trâu, nhưng cho thấy tiếng nói của phụ huynh đã ảnh hưởng đến lựa chọn món ăn.
Trong vấn đề an toàn thực phẩm trường học, niềm tin không thể được xây dựng chỉ bằng lời cam kết. Nhà trường và đơn vị cung cấp cần công khai rõ hơn nguồn nguyên liệu, chứng từ và quy trình kiểm soát; cơ quan chức năng cần nêu kết quả có căn cứ cho từng nội dung phản ánh. Với phụ huynh, một bản báo cáo minh bạch và có thể kiểm tra quan trọng hơn suy đoán từ nhãn bao bì.
Kết luận hợp lý lúc này là giữ nghi vấn ở đúng vị trí: phản ánh cần được xác minh nghiêm túc, nhưng chưa đủ căn cứ để khẳng định thịt trâu Ấn Độ hoặc thịt gà đông lạnh đã được dùng trong suất ăn. Chỉ khi làm rõ quyền sử dụng kho, hồ sơ hàng hóa và mối liên hệ với bếp trường, nhà chức trách mới có thể trả lời thuyết phục câu hỏi về nguồn gốc thực phẩm.
