Đỡ đầu lâu dài, không chỉ trao một lần
Đỡ đầu học sinh là sự đồng hành có kế hoạch, kết hợp hỗ trợ vật chất với quan tâm thường xuyên để các em vượt khó và tiếp tục học tập. Mô hình tại Trường THPT Nguyễn Quang Diêu cho thấy giá trị ấy nằm ở cả khoản hỗ trợ lẫn sự theo sát của thầy cô.
Khởi xướng từ phong trào công đoàn ngành giáo dục, nhà trường duy trì chương trình để kết nối giáo viên và các nhà hảo tâm, đồng thời góp phần hạn chế học sinh bỏ học tại xã Tân An. Trong ba năm học từ 2023–2024 đến 2025–2026, mô hình vận động hơn 50,9 triệu đồng và đã chi 36,5 triệu đồng hỗ trợ học sinh.
Riêng năm học 2025–2026, 32 em được hỗ trợ 100.000 đồng mỗi tháng trong tám tháng, với tổng kinh phí 22,1 triệu đồng. Với em Nguyễn Thị Kim Anh, khoản tiền giúp mua tài liệu và trang trải chi phí học thêm; sự giúp đỡ vì thế chạm trực tiếp vào những nhu cầu ảnh hưởng đến việc học.
Nhà trường rà soát hoàn cảnh qua giáo viên chủ nhiệm, xét cả học sinh thuộc diện nghèo, cận nghèo, mồ côi hoặc neo đơn, đồng thời theo dõi tiến bộ sau mỗi học kỳ. Cách làm này đáng chú ý vì hỗ trợ không tách rời việc học và sự khích lệ tinh thần.
Một cam kết cụ thể ở xã Bảo Yên
Ở xã Bảo Yên, Hội Phụ nữ Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Lào Cai ký cam kết đỡ đầu em Hoàng Khánh Huyền trong một năm. Bố em mất vì tai nạn giao thông; mẹ một mình nuôi hai con đang tuổi đi học, khiến sự hỗ trợ đều đặn có ý nghĩa thiết thực với gia đình.
Huyền được hỗ trợ 500.000 đồng mỗi tháng. Hội còn dự kiến giúp mua sách giáo khoa, đồ dùng học tập, quần áo và tặng quà vào dịp năm học mới, Tết Nguyên đán; tại lễ nhận đỡ đầu, em cũng được trao một bộ bàn học.
Điểm mạnh của chương trình không dừng ở khoản hỗ trợ: hội phối hợp với nhà trường, giáo viên chủ nhiệm và chính quyền địa phương để nắm tình hình học tập, rèn luyện, động viên và hỗ trợ kỹ năng sống. Với học sinh khó khăn, một người lớn thường xuyên hỏi han và một mạng lưới biết phối hợp có thể giúp các em cảm thấy mình không phải tự xoay xở.
Góc học tập cũng là một hình thức hỗ trợ đến trường
Công an xã Bao La, tỉnh Phú Thọ, trao mô hình “Góc học tập chắp cánh ước mơ” cho em nuôi của đơn vị, trong khuôn khổ hoạt động an sinh dành cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Trước đó, đơn vị đã nhận đỡ đầu, thường xuyên quan tâm và động viên em.
Góc học tập gồm bàn ghế, đèn chống cận, sách vở và dụng cụ học tập thiết yếu. Đây là hỗ trợ dễ hình dung nhưng không nhỏ về tác dụng: một chỗ học đủ ánh sáng, có vật dụng cần thiết, giúp việc học ở nhà bớt trở ngại và tạo điều kiện để em duy trì nề nếp.
Cán bộ công an xã tự nguyện đóng góp kinh phí, đến thăm hỏi và khích lệ em tiếp tục chăm ngoan, nỗ lực rèn luyện. Đơn vị cho biết sẽ tiếp tục đồng hành trong chặng đường học tập phía trước. Cách kết hợp đồ dùng cụ thể với sự hiện diện thường xuyên khiến “góc học tập” trở thành một lời cam kết, chứ không chỉ là món quà.
Điểm tựa bền vững cần đi cùng sự theo sát
Ba cách làm trên bổ sung cho nhau: trường học duy trì hỗ trợ theo năm học, hội phụ nữ nhận đỡ đầu theo trường hợp, còn công an xã cải thiện điều kiện học tại nhà. Mẫu số chung là hỗ trợ vật chất đi cùng việc hỏi han, động viên và theo dõi quá trình học tập. Đó mới là cách hỗ trợ đến trường có cơ hội tạo tác động lâu dài.
Trường THPT Nguyễn Quang Diêu đã rà soát danh sách 35 học sinh đặc biệt khó khăn để tiếp tục hỗ trợ trong năm học 2026–2027, đồng thời xem xét nâng mức hỗ trợ từ 100.000 lên 200.000 đồng mỗi em mỗi tháng. Kế hoạch cho thấy nhu cầu còn hiện hữu; điều cần thiết là duy trì nguồn lực và bảo đảm việc xét chọn, đồng hành sát với từng hoàn cảnh.
Không phải món quà nào cũng giải quyết được khó khăn dài hạn. Nhưng khi khoản hỗ trợ đúng lúc được nối với một bộ bàn học, sách vở, sự quan tâm của thầy cô và lời động viên đều đặn, học sinh có thêm cả điều kiện lẫn niềm tin để tiếp tục đến trường. Đó là thước đo thiết thực nhất của sự sẻ chia.
