Kết nối chỉ có ý nghĩa khi giải được việc thật
Mạng lưới trí thức là cơ chế kết nối thường xuyên giữa chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan công quyền và doanh nghiệp để cùng giải quyết vấn đề thực tiễn, thay vì chỉ tập hợp danh sách nhân lực có chuyên môn. Chiều 30/10, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng tổ chức hội thảo “Kết tinh tri thức - Tăng tốc đổi mới”, quy tụ chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân và đại diện các trường, viện, hiệp hội. Thông điệp đáng chú ý không nằm ở việc mời gọi nhân tài đơn thuần, mà ở yêu cầu có đầu mối quy tụ họ, giao bài toán cụ thể và tạo liên kết hiệu quả giữa Nhà nước, nhà khoa học, nhà đầu tư. Đây là hướng đi đúng: đổi mới sáng tạo khó thành kết quả nếu tri thức chỉ dừng ở hội thảo, còn đơn vị có nhu cầu và nguồn lực triển khai vẫn đứng ngoài.
Nguồn lực lớn cần được nối đúng cách
Hải Phòng có nền tảng để xây dựng mạng lưới rộng hơn địa giới thành phố: 162 giáo sư, phó giáo sư là người Hải Phòng đang nghiên cứu, giảng dạy tại các trường đại học, viện nghiên cứu trên địa bàn, cùng cộng đồng trí thức và chuyên gia đang học tập, làm việc trong và ngoài nước. Thành phố cũng đã ban hành cơ chế thu hút nhân tài, trong đó có đặt hàng chuyên gia với mức từ 30 đến 100 triệu đồng mỗi tháng để tham gia giải quyết các bài toán lớn. Nhưng chính sách đãi ngộ chỉ là điểm khởi đầu. Điều giữ chân chuyên gia là niềm tin, quyền tự chủ, môi trường làm việc chuyên nghiệp và cơ hội thấy nghiên cứu của mình được ứng dụng. Vì vậy, kết nối chuyên gia cần đi kèm nhiệm vụ rõ ràng, đầu mối chịu trách nhiệm và cơ chế ghi nhận quyền tác giả.
Từ ý tưởng hợp tác đến kết quả có thể kiểm chứng
Các đề xuất tại hội thảo trải rộng từ logistics xanh, trí tuệ nhân tạo trong quản trị đô thị thông minh đến công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và kinh tế biển. Thành phố đã xác định bảy bài toán lớn cho năm 2026, gồm điều hành vĩ mô, chống ngập đô thị, logistics thông minh, công nghiệp thiết bị bay không người lái, an toàn thực phẩm và bản đồ số phục vụ công nghiệp, đầu tư. Danh mục này có thể tạo điểm tựa để viện, trường và doanh nghiệp cùng lập nhóm giải quyết vấn đề, thay vì hợp tác chung chung. Một bước tiến quan trọng khác là đổi cách đánh giá: chuyển từ coi trọng văn bằng sang đo giá trị thực tiễn, đồng thời đưa kết quả nghiên cứu ra thương mại hóa. Người dân sẽ hưởng lợi khi các giải pháp ấy giúp giao thông, dịch vụ đô thị, an toàn thực phẩm hay hoạt động sản xuất vận hành tốt hơn.
Đo mạng lưới bằng việc đã làm được
Hải Phòng đã ra mắt mạng lưới trí thức “1 giờ cho Hải Phòng” và các kênh tiếp nhận hiến kế nhằm huy động đóng góp trong, ngoài thành phố. Sở Khoa học và Công nghệ định hướng chuyển đề xuất thành nhiệm vụ tư vấn chính sách, chuyển giao công nghệ, cố vấn doanh nghiệp và chương trình giải quyết bài toán phát triển; sáng kiến sẽ được sàng lọc theo mức cấp thiết, nguồn lực và khả năng ứng dụng, rồi theo dõi qua sản phẩm, dự án, công nghệ triển khai thực tế. Cách làm này cần được giữ nghiêm: công khai bài toán, chọn nhóm phù hợp, trao quyền thực hiện và đánh giá bằng kết quả. Hội thảo chỉ mở đầu cho quá trình ấy. Nếu mạng lưới duy trì được kết nối thường xuyên và biến tri thức thành ứng dụng, Hải Phòng mới có thể chuyển lợi thế con người thành năng lực khoa học công nghệ và sức bật đổi mới sáng tạo.
