Kết nối chỉ có ý nghĩa khi tạo ra tăng trưởng
Trung tâm tăng trưởng kết nối cao là đô thị có khả năng đưa tri thức, công nghệ, nhân lực, nguồn vốn và thị trường gặp nhau để biến cơ hội quốc tế thành hoạt động kinh tế tại chỗ. Tại phiên khai mạc Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ở TP.HCM sáng 28/10, Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), nhận định thành phố có nhiều điều kiện thuận lợi để củng cố vai trò này. Đánh giá ấy đáng chú ý, nhưng không nên hiểu như sự bảo chứng cho thành công. Lợi thế kết nối chỉ trở thành động lực tăng trưởng khi doanh nghiệp có thể tiếp cận công nghệ và đối tác, còn cơ hội hợp tác đi đến dự án có đầu ra. Thành phố cần được nhìn nhận không chỉ như một thị trường lớn, mà như nơi các nguồn lực bổ trợ cho nhau để nâng năng suất và tạo năng lực sản xuất mới.
WEF nêu ba động lực tăng trưởng có thể hỗ trợ Việt Nam và TP.HCM: năng lực trí tuệ giúp tăng năng suất, công nghiệp bền vững tăng sức chống chịu, còn kết nối đưa ý tưởng, nhân tài và thị trường vào cùng một hệ sinh thái. Với một nền kinh tế sản xuất năng động, công nghiệp bền vững không phải phần trang trí cho chiến lược phát triển; đó là điều kiện để giữ sức cạnh tranh trước biến động. Thành phố đã có hoạt động khởi nghiệp, năng lực công nghiệp và định hướng hợp tác quốc tế làm nền tảng. Bài toán phía trước là ghép những thế mạnh ấy thành mạng lưới vận hành được, thay vì để chúng tồn tại như các lợi thế riêng lẻ.
Ba cam kết phải thay đổi cách thành phố vận hành
Tại phiên bế mạc chiều 28/10, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nêu ba trụ cột đột phá: đổi mới thể chế, phát triển nhân lực chất lượng cao và đẩy mạnh hội nhập, hợp tác chiến lược. Đây là hướng đi đúng, nhưng giá trị của cam kết sẽ được đo bằng việc tháo gỡ được những điểm nghẽn nào. Cơ chế thí điểm cần mở đường cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đi vào ứng dụng; đào tạo phải gắn với nhu cầu nhân lực của ngành sản xuất và dịch vụ có năng suất cao; hợp tác công – tư cần xác định rõ vai trò và trách nhiệm của từng bên. Nếu không có cách thực hiện cụ thể, ba trụ cột sẽ dừng ở tuyên bố, trong khi doanh nghiệp cần môi trường đủ rõ ràng để quyết định đầu tư và mở rộng.
Thành phố cũng đặt mục tiêu tiến tới một siêu đô thị thông minh, bền vững, kết nối hiệu quả các nguồn lực và tham gia sâu hơn vào mạng lưới kinh tế quốc tế. Muốn vậy, TP.HCM cần chuyển từ những dự án đứng riêng sang hệ sinh thái liên kết với các đô thị lớn, trung tâm quốc tế và mạng lưới doanh nghiệp. Đổi mới thể chế nên được xem là nền móng của chuyển đổi này: quy định dễ dự đoán giúp đối tác hiểu cách tham gia, còn phối hợp liên ngành giúp ý tưởng không mắc kẹt giữa nhiều đầu mối. Nhân lực chất lượng cao và hợp tác quốc tế chỉ phát huy hết tác dụng khi có một môi trường đủ thông thoáng để tri thức được chuyển thành năng lực sản xuất.
Từ diễn đàn đến chương trình, dự án có thể kiểm chứng
Cam kết quan trọng nhất sau diễn đàn là nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện, đưa sáng kiến và kết nối thành các chương trình, dự án hợp tác cụ thể. Đây là phép thử thực chất cho tham vọng trở thành trung tâm kết nối: ai phối hợp, nguồn lực nào được huy động, mốc triển khai ra sao và kết quả được đánh giá bằng tiêu chí nào. Thành phố nên tập trung vào những lĩnh vực có khả năng nối nhu cầu địa phương với tri thức, vốn và thị trường quốc tế, đồng thời xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm. Khi dự án có mục tiêu và tiến độ minh bạch, hợp tác quốc tế mới vượt khỏi các cuộc gặp gỡ và tạo giá trị cho nền kinh tế.
Diễn đàn diễn ra trong năm kỷ niệm 50 năm TP.HCM chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời gợi mở định hướng phát triển cho chặng đường tiếp theo. Nhưng dấu mốc và tầm nhìn không thể thay thế năng lực thực thi. Thành phố cần duy trì đối thoại với nhà đầu tư, doanh nghiệp và đối tác công nghệ, rồi chuyển phản hồi thành cải cách và dự án có thể theo dõi. Đích đến không chỉ là được gọi là trung tâm kết nối, mà là khiến kết nối tạo ra năng suất, cơ hội kinh doanh và các cực tăng trưởng mới. Muốn biến đánh giá thuận lợi của WEF thành lợi thế lâu dài, TP.HCM phải chứng minh rằng mỗi cam kết đều dẫn đến hành động.
