Đường trên cao Cổ Linh là gì và vì sao Hà Nội phải vội?
Đường trên cao Cổ Linh là tuyến cầu vượt dài khoảng 1,72km chạy dọc dải phân cách đường Cổ Linh, kết nối trực tiếp với cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, được thiết kế 4 làn xe, sử dụng vốn ngân sách và triển khai theo trình tự công trình khẩn cấp với mục tiêu rút ngắn thời gian chuẩn bị để nhanh chóng giảm ùn tắc tại cửa ngõ phía Đông Hà Nội.
Điểm đáng nói không chỉ là con số 2.202 tỷ đồng tổng mức đầu tư hay chiều dài 1,72km, mà là lựa chọn chính sách: Hà Nội chấp nhận kích hoạt cơ chế khẩn cấp xây dựng để rút ngắn 12-14 tháng so với quy trình thông thường. Đây là quyết định mang tính thông điệp: nếu không thay đổi cách làm, các dự án hạ tầng Hà Nội sẽ luôn chạy sau ùn tắc giao thông. Việc khởi công trong dịp 10/10 đặt dự án vào nhóm công trình biểu tượng cho cách thành phố muốn tăng tốc hạ tầng thay vì tiếp tục chờ đợi thêm nhiều năm nữa.
Cơ chế khẩn cấp xây dựng: Rút ngắn 12-14 tháng không chỉ là con số
Cơ chế khẩn cấp xây dựng ở đây không phải là một khẩu hiệu, mà là một bộ trình tự rút gọn các bước chuẩn bị đầu tư, cho phép dự án đường trên cao Cổ Linh cắt giảm khoảng 12-14 tháng so với quy trình thông thường. Nói cách khác, Hà Nội đang thử một “đường cao tốc thủ tục” cho một dự án hạ tầng Hà Nội cụ thể, thay vì để hồ sơ, thẩm định và phê duyệt kéo dài vô tận.
Theo Sở Xây dựng, việc áp dụng trình tự công trình khẩn cấp giúp giảm thời gian các khâu chuẩn bị, từ rà soát quy hoạch, tính toán phương án kỹ thuật đến đánh giá hiệu quả kinh tế – xã hội và cân đối nguồn lực. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Việc áp dụng trình tự xây dựng công trình khẩn cấp có thể rút ngắn khoảng 12-14 tháng so với quy trình thông thường”. Quan trọng hơn, cơ chế này cho phép đồng bộ tiến độ với hầm chui Cổ Linh – Đàm Quang Trung, tránh kịch bản rào chắn, đào lên lấp xuống nhiều lần – thứ mà người dân đã quá mệt mỏi.
Thiết kế tuyến 1,72km: Ngắn trên bản đồ, dài về tác động giao thông
Nhìn trên bản đồ, đường trên cao Cổ Linh chỉ dài khoảng 1.720m, rộng 16,5m với quy mô 4 làn xe. Nhưng với giao thông Hà Nội, 1,72km này là đoạn “cổ chai” giữa đường Cổ Linh và cao tốc Hà Nội – Hải Phòng – nơi hiện nay mọi dòng xe đều phải chen nhau trên mặt đất. Đường dẫn hai đầu cầu được thiết kế theo tiêu chuẩn đường chính đô thị thứ yếu, tốc độ thiết kế 60km/h, nền đường rộng 40m, hai bên là đường gom mỗi bên rộng 15m.
Điểm tích cực là dự án không chỉ là một cây cầu bê tông khô khan. Nó đi kèm cây xanh, hệ thống thoát nước, chiếu sáng mỹ thuật, rào chắn bảo vệ và hệ thống giám sát, điều hành giao thông thông minh ứng dụng camera AI. Nếu làm đúng thiết kế, đây sẽ là một dự án hạ tầng Hà Nội hiếm hoi kết hợp cả năng lực thông hành và chất lượng không gian đô thị, thay vì chỉ thêm một lớp bê tông lên đầu người dân.
Giải quyết ùn tắc giao thông ở cửa ngõ phía Đông: Vì sao phải làm ngay?
Hiện nay, đường Cổ Linh và trục Vành đai 3 là hai tuyến hiếm hoi kết nối trực tiếp với cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, trong khi Vành đai 3 đã chạm ngưỡng quá tải. Cùng lúc đó, hầm chui Cổ Linh – Đàm Quang Trung đang thi công, gây ảnh hưởng lớn đến giao thông khu vực, đặc biệt đoạn từ đường Cổ Linh đến cao tốc. Nếu không có tuyến đường trên cao Cổ Linh triển khai đồng thời, khu vực này sẽ phải tiếp tục rào chắn, thi công thêm nhiều năm, kéo dài tình trạng ùn tắc tại các nút giao.
Dự án được kỳ vọng tăng năng lực lưu thông tại cửa ngõ phía Đông, giảm ùn tắc giao thông trên tuyến kết nối cao tốc Hà Nội – Hải Phòng. Việc tập trung thời gian ảnh hưởng giao thông vào một giai đoạn, thay vì chia nhỏ nhiều đợt, là cách tiếp cận hợp lý: người dân chịu khó một lần, để sau đó có hạ tầng hoàn chỉnh. Đây là điểm đáng khen trong cách thành phố dùng cơ chế khẩn cấp xây dựng để giải quyết ùn tắc giao thông, thay vì chắp vá từng phần rồi lại tiếp tục đào xới.
Tiến độ 2026-2027 và bài kiểm tra niềm tin với người dân
Theo kế hoạch, đường trên cao Cổ Linh sẽ được thực hiện trong giai đoạn 2026-2027, sử dụng vốn ngân sách thành phố, do UBND phường Long Biên làm chủ đầu tư. Dự án hướng tới hoàn thành đồng thời với hầm chui Cổ Linh – Đàm Quang Trung và một số công trình khác trong khu vực. Hầm chui này dự kiến hoàn thành trong năm 2027, nghĩa là người dân có quyền kỳ vọng một “gói hạ tầng” hoàn chỉnh chứ không phải những mảnh ghép rời rạc.
Tuy nhiên, cơ chế khẩn cấp không thể là cái cớ cho làm ẩu. Khi thành phố rút ngắn 12-14 tháng thủ tục, trách nhiệm về chất lượng thi công, an toàn và minh bạch càng phải được đặt cao hơn. Đây là bài kiểm tra niềm tin: nếu dự án hoàn thành đúng tiến độ, giảm ùn tắc như kỳ vọng và hạn chế tối đa rào chắn kéo dài, người dân sẽ ủng hộ mạnh hơn các dự án hạ tầng Hà Nội tương tự. Ngược lại, nếu chậm trễ hoặc đội vốn, cơ chế khẩn cấp sẽ bị nhìn như một lối tắt nguy hiểm. Hà Nội đã chọn đi nhanh; giờ là lúc chứng minh đi nhanh vẫn có thể đi chắc.
