Vàng không còn đứng ngoài cơn bán tháo
Vàng là tài sản trú ẩn thường được nhà đầu tư nắm giữ để phòng ngừa bất ổn, nhưng trong một đợt khủng hoảng thanh khoản, tính dễ bán của nó cũng có thể biến thành lý do khiến giá lao dốc. Diễn biến tháng 10 cho thấy điều đó rõ hơn mọi lời cảnh báo: vàng mất khoảng 30% so với đỉnh lịch sử lập hồi tháng 1, còn các chỉ số chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm trong phiên cuối tháng. Đây không phải nghịch lý không thể giải thích, mà là dấu hiệu tiền mặt trở nên cấp bách hơn nhu cầu trú ẩn. Khi thua lỗ ở cổ phiếu buộc các quỹ phải gom tiền nhanh, vàng cũng bị đưa ra bán. Vì thế, giá vàng lao dốc không nhất thiết chứng minh nhà đầu tư đã hết tin vào kim loại quý; nó cho thấy ngay cả tài sản an toàn cũng khó tránh áp lực khi thị trường cần thanh khoản.
Lệnh gọi ký quỹ kéo vàng xuống cùng cổ phiếu
Ngòi nổ nằm ở đợt bán tháo chứng khoán Mỹ, đặc biệt trong nhóm công nghệ và trí tuệ nhân tạo, sau những kết quả kinh doanh gây thất vọng. Khi cổ phiếu mất giá, các quỹ dùng đòn bẩy có thể phải bổ sung tiền theo lệnh gọi ký quỹ; vàng, vì dễ chuyển thành tiền mặt, trở thành nguồn bán để bù lỗ hoặc đáp ứng yêu cầu này. Commerzbank nhận định cú giảm của cổ phiếu công nghệ có thể đã kích hoạt việc bán cưỡng bức các tài sản trú ẩn như vàng. Nói cách khác, nhà đầu tư không nhất thiết chuyển tiền từ cổ phiếu sang vàng như mô hình quen thuộc: trong cơn thiếu tiền, họ có thể bán cả hai. Chủ tịch American Gold Exchange Dana Samuelson cũng cho rằng nhu cầu huy động tiền mặt để bù tổn thất và đáp ứng thanh khoản đã kéo kim loại quý đi xuống.
Tháng 10 gợi lại cú sốc sau Lehman
Vàng tháng 10 ghi nhận tháng giảm tồi tệ nhất kể từ năm 2008, giai đoạn ngân hàng Lehman Brothers sụp đổ và khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng phát. Mức giảm trong tháng được ghi nhận khác nhau tùy loại giá và cách tính: giá giao ngay mất khoảng 6%, trong khi hợp đồng vàng kỳ hạn được báo giảm 10%. Điểm đáng chú ý không chỉ là con số, mà là mô hình lặp lại: trong những ngày đầu của cú sốc năm 2008, vàng cũng bị bán cùng chứng khoán vì nhà đầu tư cần tiền mặt. Bài học ấy làm suy yếu quan niệm rằng vàng luôn tăng khi thị trường hoảng loạn. Áp lực còn có thể kéo dài nếu lợi suất thực và lãi suất cao làm tăng chi phí cơ hội của tài sản không sinh lãi. Vì vậy, đợt giảm này vừa là cú sốc thanh khoản, vừa phản ánh môi trường tài chính kém thuận lợi cho vàng.
Đừng vội bắt đáy khi áp lực còn lan rộng
Cú giảm sâu dễ tạo cảm giác vàng đã rẻ, nhưng bắt đáy giá vàng lúc thị trường còn bất ổn là quyết định đòi hỏi nhiều hơn niềm tin vào vai trò trú ẩn. Chứng khoán Mỹ vẫn chịu sức ép từ lo ngại về triển vọng tăng trưởng và nhóm công nghệ; đồng thời, lãi suất cao hơn dự kiến có thể tiếp tục làm vàng kém hấp dẫn. Một nhịp hồi ngắn cũng chưa đủ chứng minh áp lực bán đã kết thúc, nhất là khi các quỹ còn cần tiền để xử lý thua lỗ và nghĩa vụ ký quỹ. Michael Armbruster, đồng sáng lập Altavest, khuyến nghị nhà đầu tư giữ tiền mặt và kiên nhẫn chờ đợi ít nhất đến cuối năm, thay vì vội mua vào khi giá giảm. Đây là lời nhắc hợp lý: không phải mọi mức giảm sâu đều là cơ hội, và sự thận trọng lúc này có giá trị hơn phản xạ mua vì sợ bỏ lỡ.
