Bữa tối ngoại giao mang hương vị đời thường
Ẩm thực ngoại giao là cách dùng món ăn và trải nghiệm tại bàn tiệc để mở ra cuộc gặp gỡ văn hóa bên cạnh các nghi thức chính thức. Bữa tối của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk ở Hà Nội cho thấy sức gợi của cách tiếp đón ấy: thay vì một thực đơn xa hoa được sắp đặt riêng, ông chọn những món Việt thân thuộc. Tối 25/10, trong chuyến thăm chính thức Việt Nam, ông cùng đoàn dùng bữa tại Quán Ăn Ngon trên phố Phan Bội Châu; bữa tối có 10 món ăn và đồ uống. Điểm đáng nhớ không nằm ở sự cầu kỳ mà ở cảm giác gần gũi. Một đĩa rau muống xào tỏi có thể nói về nếp ăn gia đình rõ hơn một màn trình diễn ẩm thực kiểu cách, còn bánh xèo đem đến hương vị đường phố và bàn ăn Việt trong cùng một trải nghiệm.
Tự chọn món, không theo thực đơn soạn sẵn
Điểm khác biệt nằm ở cách ông Tusk gọi món. Thay vì dùng thực đơn được chuẩn bị trước như thường thấy trong nhiều chuyến thăm cấp cao, ông chọn trực tiếp từ danh sách của nhà hàng theo sở thích cá nhân. Quyết định ấy khiến bữa ăn bớt tính nghi lễ và có vẻ chân thực hơn: vị khách không chỉ tiếp nhận một màn giới thiệu đã được dàn dựng, mà còn tự chọn điều mình muốn nếm. Thực đơn gồm chả cá Hà Nội, gỏi xoài hải sản, bánh xèo tôm thịt, rau muống xào tỏi, nộm tai heo hoa chuối, nộm lạc, bánh hỏi nem nướng cuốn bánh tráng, nem chay, phở cuốn và bia Hà Nội. Sự phong phú ấy không biến bữa tối thành một cuộc phô diễn; nó cho thấy món Việt truyền thống có thể được giới thiệu bằng chính sự đa dạng vốn có.
Đại diện nhà hàng cho biết bánh xèo, nem chay và rau muống xào tỏi nhận được lời khen từ Thủ tướng cùng các thành viên trong đoàn. Những phản hồi này khiến lựa chọn giản dị trở thành một câu chuyện cụ thể, thay vì lời quảng bá chung chung.
Những món quen thuộc làm nên dấu ấn
Trong các món được chọn, rau muống xào tỏi có lẽ là hình ảnh cô đọng nhất của bữa cơm Việt: nguyên liệu quen, cách làm mộc mạc, vị tỏi dậy rõ. Bánh xèo Việt Nam lại mang đến một sắc thái khác, với lớp bánh giòn và phần nhân tôm thịt; phở cuốn đem sự nhẹ nhàng của món cuốn, còn bia Hà Nội hoàn thiện bữa tối bằng một thức uống gắn với đời sống đô thị. Đặt cạnh chả cá Hà Nội và các món nộm, thực đơn đưa khách đi qua nhiều kết cấu, hương vị mà không cần biến bữa ăn thành một bài thuyết minh dài. Chính sự giản dị tạo nên điểm nhấn văn hóa trong chuyến thăm chính thức: những gì quen thuộc với người Việt có thể trở thành trải nghiệm mới mẻ với khách quốc tế.
Một cách tiếp đón đáng nhớ hơn nghi thức
Bữa tối tại Hà Nội gợi ra một nhận xét đáng lưu ý: ẩm thực không đứng bên lề ngoại giao mà có thể làm cho cuộc gặp gỡ trở nên gần gũi, dễ nhớ. Tại Quán Ăn Ngon, món ăn quen thuộc trong đời sống người Việt trở thành cầu nối để giới thiệu văn hóa với bạn bè quốc tế. Cách tiếp đón này cũng không phụ thuộc vào những món hiếm hay màn trình bày phô trương; sự lựa chọn của ông Tusk cho thấy một bữa ăn được chia sẻ với thiện cảm có thể truyền tải nhiều điều về đất nước chủ nhà. Rau muống xào tỏi, bánh xèo, phở cuốn và bia Hà Nội vì thế không chỉ là các món trên bàn, mà còn là những lát cắt đời thường của Hà Nội và Việt Nam. Đó là điểm sáng đáng nhớ trong chuyến thăm: giản dị, nhưng có bản sắc.
