Từ cam kết chính trị đến hợp tác thực chất
Ngoại giao nghị viện là hoạt động phối hợp giữa các cơ quan lập pháp nhằm củng cố quan hệ chính trị, chia sẻ kinh nghiệm quản trị và tạo điều kiện thể chế cho hợp tác giữa các quốc gia. Trong quan hệ Việt Lào, vai trò ấy ngày càng quan trọng khi hai nước muốn chuyển nền tảng tin cậy lâu đời thành kết quả hợp tác cụ thể.
Ngày 4/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone cùng đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Lào trong chuyến thăm chính thức Việt Nam. Cuộc tiếp không chỉ khẳng định ưu tiên dành cho quan hệ song phương mà còn đặt ra yêu cầu rõ ràng: những cam kết chính trị cần được chuyển thành chương trình, dự án và cơ chế phối hợp có thể triển khai.
Thông điệp này có ý nghĩa bởi hai Đảng, hai nước và hai Quốc hội đều đang đứng trước yêu cầu đổi mới, hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả quản trị. Trong bối cảnh đó, nghị viện không nên chỉ là nơi ghi nhận đồng thuận; cơ quan lập pháp cần giúp tháo gỡ các điểm nghẽn khiến tiềm năng hợp tác chưa chuyển hóa thành kết quả.
Quốc hội có thể nối chính trị với kinh tế
Hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Lào đã đóng góp vào việc củng cố quan hệ giữa hai Đảng, hai Nhà nước. Nhưng giá trị lớn hơn của ngoại giao nghị viện nằm ở khả năng đưa sự tin cậy chính trị vào các công việc cụ thể: trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên phát huy vai trò cơ quan lập pháp để lan tỏa thế mạnh hợp tác chính trị, quốc phòng và an ninh sang kinh tế, thương mại, đầu tư. Đây là định hướng đúng, bởi nghị viện có thể đồng hành cùng chính phủ trong thực hiện thỏa thuận cấp cao, đồng thời tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và địa phương.
Quốc hội Lào và Quốc hội Việt Nam vì thế cần biến nội hàm “gắn kết chiến lược” thành công việc thường xuyên của các ủy ban, đoàn đại biểu và cơ quan dân cử địa phương. Nếu chỉ dừng ở trao đổi cấp cao, hợp tác dễ thiếu nhịp nối; phối hợp ở cấp chuyên môn mới giúp phát hiện vướng mắc và thúc đẩy giải pháp phù hợp với nhu cầu mỗi nước.
Thước đo là dự án và khả năng tháo gỡ vướng mắc
Định hướng kinh tế cần được đánh giá bằng tiến độ triển khai, không chỉ bằng tuyên bố thiện chí. Hai bên được khuyến khích thúc đẩy các chương trình, dự án dựa trên thế mạnh và nhu cầu của mỗi nước, đồng thời tập trung vào những lĩnh vực như kết nối giao thông, năng lượng và khoáng sản. Đây là phép thử cho việc chuyển nền tảng chính trị, quốc phòng và an ninh thành lợi ích hợp tác rộng hơn.
Vai trò của nghị viện nằm ở việc giám sát thực hiện thỏa thuận, rà soát khuôn khổ pháp lý và kịp thời nêu ra trở ngại cần xử lý. Cách làm này giúp giảm khoảng cách giữa cam kết cấp cao với khả năng triển khai của chính quyền địa phương và doanh nghiệp. Nó cũng buộc hợp tác song phương gắn với trách nhiệm và kết quả, thay vì chỉ dựa vào biểu tượng hữu nghị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai Quốc hội tiếp tục phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn nghị viện khu vực và quốc tế, đồng thời tổ chức các hoạt động phù hợp nhân Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào 2027. Những hoạt động này có thể củng cố nền tảng chính trị, nhưng sức bền của quan hệ sẽ còn tùy thuộc vào việc hai bên có biến sự đồng thuận thành hợp tác kinh tế thiết thực hay không.
Ngoại giao nghị viện cần tạo kết quả lâu dài
Thông điệp từ cuộc tiếp là rõ ràng: quan hệ gần gũi giữa hai nước cần được mở rộng sang thương mại, đầu tư và các dự án có tính kết nối. Ngoại giao nghị viện có thể làm cầu nối giữa định hướng chính trị và luật lệ, giám sát, phối hợp thực thi. Vì vậy, hiệu quả của hợp tác Việt Lào không chỉ nằm ở số cuộc gặp, mà ở việc các cơ quan lập pháp có giúp tháo gỡ vướng mắc và duy trì tiến độ hay không.
Nếu Quốc hội hai bên phối hợp chặt chẽ với chính phủ, cơ quan chuyên môn và địa phương, nền tảng tin cậy hiện có sẽ có thêm con đường dẫn đến phát triển kinh tế. Đó là hướng đi thuyết phục hơn cho quan hệ song phương: giữ vững hợp tác chính trị, quốc phòng và an ninh, đồng thời chứng minh giá trị của tình hữu nghị bằng kết quả cụ thể, bền vững.
