Huấn luyện biến kiến thức thành phản ứng tại chỗ
Tập huấn phòng cháy chữa cháy là quá trình trang bị kiến thức, kỹ năng và cách phối hợp để người tại cơ sở nhận biết nguy cơ, xử lý đám cháy từ sớm, thoát nạn và cứu người trước khi sự cố lan rộng. Đây không nên là buổi nghe phổ biến quy định cho đủ thủ tục: giá trị nằm ở việc người tham gia biết phải làm gì khi khói, lửa xuất hiện trong chính nơi mình làm việc.
Ngày 1-11, UBND phường Trung Mỹ Tây tổ chức tập huấn PCCC và cứu nạn, cứu hộ cho khoảng 200 người đại diện các cơ sở thu mua phế liệu, hàn cắt kim loại, gia công, chế biến gỗ và may mặc. Các ngành nghề này có hoạt động và vật liệu khác nhau, nên nhận diện nguy cơ cháy nổ, trách nhiệm của người đứng đầu và cách kiểm tra an toàn phải gắn với điều kiện thực tế của từng cơ sở. Chương trình phổ biến quy định pháp luật, kiến thức cơ bản và hướng dẫn quản lý hồ sơ, tự kiểm tra, xây dựng phương án chữa cháy. Đó là nền tảng cần thiết, nhưng chỉ phát huy tác dụng khi người lao động được thực hành.
Thực hành thiết bị, thoát nạn và cứu người
Tại Trung Mỹ Tây, người tham gia được thực hành dùng phương tiện chữa cháy tại chỗ, xử lý tình huống ngay từ khi mới phát sinh, tổ chức chữa cháy, thoát nạn và cứu người. Việc cầm bình chữa cháy và tập thao tác trong điều kiện có hướng dẫn quan trọng hơn việc chỉ nhớ tên thiết bị: lúc có cháy, lúng túng vài phút có thể khiến đám lửa lan rộng và cản trở đường thoát.
Phường cũng vận động hộ gia đình và cơ sở kinh doanh trang bị phương tiện chữa cháy tại chỗ, trong đó mỗi gia đình nên có ít nhất một bình chữa cháy xách tay và biết cách sử dụng. Đây là yêu cầu thực tế, không phải món đồ để yên trong góc nhà. Cùng với đó, việc tạo lối thoát nạn thứ hai giúp giảm nguy cơ bị mắc kẹt. Huấn luyện có ý nghĩa khi nối được ba việc: phòng ngừa, sử dụng thiết bị và đưa người ra nơi an toàn.
Ở chợ, diễn tập kiểm tra khả năng phối hợp
Tại Chợ Sắt tạm, cán bộ chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tuyên truyền, huấn luyện nghiệp vụ cho tiểu thương, đồng thời tổ chức thực tập phương án của cơ sở. Khu chợ có 500 ki-ốt và 338 hộ kinh doanh, buôn bán sắt thép, máy móc, đồ cơ khí cùng các mặt hàng truyền thống. Quy mô ấy khiến việc phân công rõ người báo cháy, người cắt điện, người chữa cháy và người hướng dẫn thoát nạn không thể để đến khi có sự cố mới tính.
Kịch bản giả định cháy do chập điện tại dãy gian hàng B lúc 9 giờ 30 ngày 2-11-2026, với nguy cơ lửa lan ra toàn chợ. Lực lượng tại chỗ báo động, gọi số 114, cắt điện theo tình huống giả định, dùng bình và họng nước chữa cháy, đưa người bị nạn ra nơi an toàn, sơ cứu và di chuyển hàng hóa xung quanh. Diễn tập giúp kiểm tra liệu những nội dung đã học có vận hành được trong không gian đông hộ kinh doanh hay không.
Diễn tập phải trở thành thói quen chuẩn bị
Buổi thực tập tại Chợ Sắt tạm kết thúc với đám cháy giả định được dập tắt và người bị nạn được đưa ra khu vực an toàn, sơ cứu kịp thời. Quan trọng hơn kết quả theo kịch bản là những kinh nghiệm về chỉ huy, phối hợp và xử lý tình huống mà lực lượng chuyên nghiệp cùng lực lượng PCCC cơ sở rút ra sau buổi diễn tập. Một phương án chỉ đáng tin khi người tham gia biết vị trí thiết bị, hiểu nhiệm vụ của mình và phối hợp được khi hiện trường đông người, lối đi bị cản trở.
Các buổi tập huấn ở Trung Mỹ Tây và Chợ Sắt tạm cho thấy phòng cháy chữa cháy hiệu quả cần cả kiến thức lẫn luyện tập, từ phát hiện nguy cơ đến chữa cháy ban đầu và cứu nạn cứu hộ. Cơ sở kinh doanh nên xem việc rà soát phương án, bảo dưỡng thiết bị và hướng dẫn người mới là công việc thường xuyên, thay vì chỉ thực hiện khi có đợt tuyên truyền. Chuẩn bị trước không loại bỏ mọi rủi ro, nhưng giúp người tại chỗ có cơ hội phản ứng nhanh và hạn chế thiệt hại.
