Hai sân chơi, một mục tiêu hướng tới tương lai
Hai cuộc thi năm 2026 là sân chơi truyền thông dành cho người học và cộng đồng giáo dục, kết hợp hướng nghiệp với những câu chuyện ứng dụng công nghệ số tại nông thôn. Đây là cách tiếp cận đáng chú ý vì lựa chọn nghề nghiệp không thể chỉ dựa vào lời khuyên chung chung: học sinh cần nhìn thấy công việc thật, kỹ năng cần có và cơ hội phát triển. Chiều 22/10 tại Hà Nội, lễ phát động giới thiệu cuộc thi trực tuyến “Chọn nghề, chọn tương lai” và cuộc thi viết “Người mở đường số nơi bản làng”. Cuộc thi chọn nghề 2026 tập trung vào ba nhóm: công nghệ số và sáng tạo số; kỹ thuật, công nghệ và sản xuất xanh – thông minh; dịch vụ hiện đại và chăm sóc con người. Nội dung khuyến khích góc nhìn thực tế từ người học, nhà giáo và cán bộ giáo dục nghề nghiệp.
Hướng nghiệp cần bắt đầu từ trải nghiệm thật
Điểm mạnh của cuộc thi “Chọn nghề, chọn tương lai” là yêu cầu người dự thi giải thích vì sao chọn nghề, đã học tập hoặc gắn bó với nghề ra sao, cần kiến thức và phẩm chất nào, rồi nghề mở ra cơ hội việc làm hay khởi nghiệp gì. Những câu hỏi cụ thể ấy giúp định hướng nghề nghiệp học sinh dựa trên năng lực và triển vọng thay vì chạy theo lựa chọn của người khác. Học sinh, học viên, sinh viên, giáo viên, giảng viên cùng cán bộ, viên chức và người lao động đang học tập hoặc công tác tại các cơ sở giáo dục trên toàn quốc đều thuộc nhóm có thể tham gia. Tác phẩm dự thi là video dài 1–1,5 phút, định dạng MP4 hoặc MOV, độ phân giải Full HD và dung lượng tối đa 300 MB. Mỗi cá nhân hoặc nhóm chỉ nộp một video cho một hạng mục; có thể dùng công cụ AI hỗ trợ kỹ thuật nhưng phải khai báo, không được dùng AI để giả mạo người thật, thông tin hay số liệu.
Thời hạn nhận tác phẩm kéo dài đến hết ngày 30/11/2026. Ở mỗi nhóm ngành, giải Nhất trị giá 30 triệu đồng, giải Nhì 20 triệu đồng, giải Ba 10 triệu đồng và các giải phụ 5 triệu đồng. Phần thưởng tạo sức hút, nhưng giá trị lâu dài hơn là những video tốt có thể trở thành tư liệu hướng nghiệp, hỗ trợ tuyển sinh và kết nối trường học doanh nghiệp.
Đưa chuyển đổi số về gần đời sống bản làng
Cuộc thi viết “Người mở đường số nơi bản làng” đặt trọng tâm vào chuyển đổi số nông thôn có ích trong đời sống, thay vì chỉ ca ngợi công nghệ như một khái niệm xa xôi. Nhân vật có thể là người hướng dẫn đồng bào dùng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không tiền mặt hoặc định danh điện tử; giáo viên đưa công nghệ vào dạy học, hỗ trợ xóa mù chữ và bảo tồn văn hóa; hay người ứng dụng nền tảng số để quảng bá sản phẩm, phát triển du lịch cộng đồng và tăng thu nhập. Cách kể chuyện ấy khiến đổi mới số gắn với nhu cầu cụ thể của người dân, đồng thời tôn vinh những sáng kiến tại vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Cuộc thi nghề cũng ưu tiên câu chuyện về chuyển dịch cơ cấu lao động, phát triển kinh tế nông thôn, giảm nghèo đa chiều và sinh kế bền vững.
Hai cuộc thi vì thế bổ sung cho nhau: một bên giúp người trẻ hiểu nghề và chuẩn bị bước vào thị trường lao động, bên kia cho thấy công nghệ có thể mở rộng cơ hội ngay tại địa phương. Muốn hướng nghiệp hiệu quả, gia đình, nhà trường và xã hội nên đồng hành, tạo điều kiện để học sinh tự quyết định thay vì chọn thay các em. Đồng thời, doanh nghiệp cần tham gia thiết thực hơn vào đào tạo, đánh giá kỹ năng và xác định nhu cầu nhân lực; nhà trường cung cấp nền tảng tay nghề để người học sẵn sàng cho tương lai. Nếu những tác phẩm dự thi phản ánh được các mối liên kết này, hai sân chơi sẽ không dừng ở hoạt động phong trào mà còn góp phần làm cho lựa chọn nghề nghiệp và chuyển đổi số gần với thực tế hơn.
