Phí tăng, khoảng cách gửi xe cũng tăng
Phí gửi ô tô là khoản chi định kỳ gắn với việc sử dụng xe trong đô thị, và khi giá tăng, người dân thường phải cân nhắc giữa chỗ đỗ gần nhà với một điểm xa hơn nhưng đỡ tốn kém. Từ ngày 15-10, Hà Nội áp dụng bảng giá dịch vụ trông giữ mới tại các điểm sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố được đầu tư bằng ngân sách nhà nước. Thay đổi này đặt cư dân trước lựa chọn thực tế: trả thêm để giữ thói quen thuận tiện, hoặc chấp nhận đi xa hơn để giảm chi phí. Đây không chỉ là chuyện điều chỉnh một mức phí; trong thành phố thiếu chỗ đỗ, giá mới có thể quyết định nơi người dân gửi xe và cách họ sắp xếp sinh hoạt mỗi ngày.
Ở khu vực đô thị lõi, phí gửi ô tô đến 9 chỗ theo lượt 60 phút tăng từ 30.000 đồng lên 50.000 đồng; vé tháng hợp đồng ngày tăng từ 3 triệu lên 4,8 triệu đồng, còn hợp đồng ngày đêm tăng từ 4 triệu lên 6 triệu đồng. Với người cần gửi xe thường xuyên gần nhà, khoản chênh lệch này đủ khiến việc tìm chỗ đỗ xa trở thành phương án đáng cân nhắc, chứ không còn là lựa chọn phụ.
Tìm chỗ xa là cách tiết kiệm có điều kiện
Anh Nguyễn Đức Tuấn, cư dân phường Cửa Nam, cho biết gia đình anh chuyển sang tìm điểm gửi xa nhà hơn sau khi giá tăng. Cách này giảm được một phần chi phí, nhưng buộc anh dành thêm thời gian cho việc đi lấy xe. Trời mưa, về muộn hoặc có việc đột xuất, quãng đường đến bãi đỗ càng dễ biến thành phiền toái trong lịch trình vốn đã chật.
Sự bất tiện không chỉ xuất hiện ở khu dân cư. Chị Lan Hoa, nhân viên làm việc trên phố Lý Thường Kiệt, phải gửi xe cách công ty hơn 500 m vì quanh nơi làm việc có ít chỗ đỗ. Khoảng cách ấy có thể chấp nhận vào ngày thường, nhưng kém dễ chịu khi mưa hoặc khi chị làm muộn. Khi bãi gần hơn đồng nghĩa với chi phí cao hơn, người đi làm cũng phải đổi thời gian và sự linh hoạt lấy khoản tiết kiệm.
Thiếu chỗ đỗ khiến tác động của giá lan rộng
Áp lực không thể tách khỏi thực trạng nhu cầu gửi ô tô ở nội đô ngày càng lớn trong khi không gian dành cho giao thông tĩnh chưa đáp ứng đầy đủ. Nếu thiếu lựa chọn phù hợp, tăng giá tại các điểm thuộc diện điều chỉnh có thể khiến cư dân dịch chuyển nhu cầu ra xa, thay vì giải quyết tận gốc tình trạng khan hiếm chỗ đỗ. Đây là lý do giá giữ xe mới tác động cả đến những người không đỗ xe trên lòng đường: mặt bằng lựa chọn quanh nhà và nơi làm việc vốn đã hạn chế.
Mức phí theo lượt cũng tăng theo khu vực: các tuyến còn lại trong Vành đai 1 tăng từ 25.000 lên 45.000 đồng mỗi 60 phút; đoạn từ Vành đai 1 đến Vành đai 2 tăng từ 20.000 lên 35.000 đồng, còn từ Vành đai 2 đến Vành đai 3 tăng từ 15.000 lên 25.000 đồng. Ở khu vực từ Vành đai 3 đến Vành đai 4 và các khu vực còn lại, hợp đồng gửi ô tô ngày đêm tăng từ 900.000 đồng lên 2 triệu đồng mỗi tháng, tức tăng 2,2 lần.
Điều tiết giao thông cần đi cùng lựa chọn thiết thực
Thành phố cho biết việc điều chỉnh nhằm nâng hiệu quả quản lý, sử dụng lòng đường, hè phố và góp phần điều tiết nhu cầu giao thông. Mục tiêu ấy có lý, nhưng với người dân, hiệu quả sẽ khó thuyết phục nếu lựa chọn thực tế chỉ là trả nhiều hơn hoặc đi xa hơn. Quy định cũng chỉ áp dụng cho các điểm trông giữ thuộc phạm vi nêu trong quyết định, không mặc nhiên áp dụng cho mọi bãi tư nhân, chung cư hay trung tâm thương mại.
Bài toán vì thế không dừng ở việc mức phí gửi xe Hà Nội tăng bao nhiêu. Cần thêm những điểm đỗ có mức giá phù hợp và phân bố thuận tiện để người dân không phải đánh đổi quá nhiều thời gian cho việc gửi, lấy xe. Khi bãi đỗ xe Hà Nội chưa theo kịp nhu cầu, đỗ xe nội đô sẽ tiếp tục là cuộc cân đối giữa tiền bạc và sinh hoạt. Phí cao có thể điều tiết lựa chọn, nhưng muốn giảm phiền toái hằng ngày, thành phố cũng cần mở rộng những phương án đỗ xe khả thi.
