Gắn kết biên giới bắt đầu từ giao tiếp và sẻ chia
Hợp tác biên giới Việt Lào là sự phối hợp giữa lực lượng chức năng, chính quyền và người dân hai bên nhằm bảo đảm an ninh, đồng thời cải thiện đời sống cộng đồng tại khu vực giáp ranh. Hai hoạt động gần đây ở Thanh Hóa và Quảng Trị cho thấy cách tiếp cận ấy cần song hành: cán bộ phải hiểu và trao đổi được với người dân, còn sự gắn bó phải được nuôi dưỡng bằng hỗ trợ thiết thực. Nếu chỉ nhìn biên giới qua lăng kính kiểm soát, sẽ bỏ qua nền tảng xã hội giúp công tác an ninh hiệu quả. Ngược lại, thiện nguyện cũng có sức bền hơn khi đi cùng phối hợp thường xuyên. Từ lớp tiếng Lào đến những bộ đèn trao tặng, điểm chung không nằm ở quy mô mà ở việc làm cho quan hệ láng giềng trở nên gần gũi, hữu ích trong đời sống hằng ngày.
Tiếng Lào là năng lực công vụ, không chỉ là kỹ năng bổ sung
Tuyến biên giới Thanh Hóa – Hủa Phăn có hoạt động giao lưu, quan hệ thân tộc, trao đổi hàng hóa và đi lại của người dân hai bên. Vì vậy, tiếng Lào biên giới không nên được xem là một môn học phụ: đó là công cụ để cán bộ tiếp xúc, tuyên truyền và phối hợp xử lý công việc. Trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, nhất là tội phạm ma túy, khả năng trao đổi trực tiếp giúp lực lượng chức năng giảm lệ thuộc vào phiên dịch và hạn chế nguy cơ thông tin bị thiếu hoặc sai lệch. Từ cuối năm 2025, Công an Thanh Hóa phối hợp với Trường Cao đẳng Sơn La mở ba lớp bồi dưỡng cho hơn 100 cán bộ, chiến sĩ, hướng tới mục tiêu 100% công an xã giáp biên được học tiếng Lào. Đây là hướng đi đúng, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc duy trì thực hành sau khóa học.
Học ngôn ngữ cùng học cách lắng nghe
Các lớp học trang bị bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, đồng thời giới thiệu phong tục, tập quán và truyền thống văn hóa Lào. Sự kết hợp này đáng chú ý: biết từ vựng giúp truyền đạt, còn hiểu bối cảnh văn hóa giúp tránh cách ứng xử vụng về và tạo lòng tin. Khi cán bộ có thể trực tiếp trao đổi bằng tiếng Lào, họ thuận lợi hơn trong việc chuyển thông tin tới người dân và tiếp nhận phản ánh từ cơ sở đầy đủ, chính xác hơn. Điều đó có ý nghĩa trong dân vận cũng như xác minh những vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự. Tuy nhiên, khóa học hơn 30 ngày không thể tự nó tạo ra khả năng sử dụng thành thạo. Chính lực lượng tham gia cũng nhấn mạnh nhu cầu tiếp tục tự học, tự rèn luyện sau đào tạo. Đầu tư vào tiếng Lào chỉ phát huy tác dụng khi được biến thành thói quen giao tiếp tại địa bàn.
Đèn sáng trong bản, niềm tin được bồi đắp
Ở một hướng khác, Bộ đội Biên phòng Quảng Trị đưa sự gắn kết vào những hỗ trợ cụ thể. Ngày 5/11, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế La Lay phối hợp với Hội Hope for Tomorrow tổ chức chương trình tại bản Tân Đi, xã A Túc, tỉnh Salavan, trao 60 bộ đèn năng lượng mặt trời và 60 suất quà nhu yếu phẩm cho người dân cùng cán bộ, chiến sĩ Đại đội Biên phòng 514; các đơn vị bảo vệ biên giới đối diện cũng nhận quà. Đèn giúp cải thiện điều kiện sinh hoạt, còn quà thiết yếu thể hiện sự sẻ chia với cộng đồng và lực lượng làm nhiệm vụ. Giá trị của hoạt động không nên chỉ đo bằng số hiện vật: sự hiện diện, phối hợp và quan tâm lẫn nhau mới là phần tạo nên tin cậy. Những hỗ trợ như vậy không thay thế công tác bảo đảm an ninh, nhưng làm cho quan hệ hợp tác có điểm tựa trong đời sống thường nhật.
An ninh bền vững cần cộng đồng đồng hành
Hai hoạt động đặt cạnh nhau cho thấy hợp tác Việt Lào ở khu vực biên giới cần cả năng lực làm việc lẫn sự quan tâm đến đời sống. Tiếng Lào giúp lực lượng chức năng trao đổi thông tin, vận động người dân và phối hợp xử lý vụ việc; đèn và quà giúp biến tình hữu nghị thành lợi ích có thể cảm nhận. Không nên xem đây là hai việc rời rạc: giao tiếp tạo điều kiện để hiểu nhu cầu, còn hỗ trợ thực tế làm dày thêm niềm tin cần thiết cho phối hợp lâu dài. Bước tiếp theo cũng đã rõ: Thanh Hóa hướng tới bồi dưỡng tiếng Lào cho toàn bộ công an xã giáp biên, mỗi cán bộ cần tiếp tục luyện tập sau khóa học; các hoạt động hỗ trợ cộng đồng cần gắn với nhu cầu thực tế và duy trì quan hệ với phía bạn. Biên giới an toàn hơn khi người dân không chỉ được bảo vệ mà còn được lắng nghe, kết nối và sẻ chia.
