Quy trình tiếp nhận quỹ sắp được công bố
Trung tâm tài chính quốc tế là đầu mối tập hợp các định chế, quỹ và dịch vụ tài chính để huy động, phân bổ vốn cho nền kinh tế thực thông qua những quy tắc vận hành chuyên biệt. Với VIFC-HCMC, phép thử trước mắt không phải là lời hứa trở thành đối thủ của các trung tâm lớn, mà là khả năng tạo ra quy trình đủ rõ để nhà đầu tư biết họ có thể tham gia theo cách nào. TP.HCM dự kiến trong tháng 11/2026 ban hành quy trình, quy chế tiếp nhận quỹ đầu tư và đơn vị quản lý quỹ, chia thành ba cấp độ, tham chiếu các mô hình tại Singapore, Dubai và Hong Kong. Động thái này cụ thể hóa mục tiêu mở cửa cho nhiều loại vốn, nhưng hiệu quả sẽ tùy thuộc vào chất lượng thiết kế và cách thực thi, chứ không nằm ở tên gọi của cơ chế.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trương Minh Huy Vũ, phát triển quỹ đầu tư và hoạt động quản lý quỹ là hai nội dung cần tập trung trong giai đoạn tới. Thành phố cũng đã tiếp nhận 10 thành viên đầu tiên của trung tâm dưới hình thức công ty holding. Đây là bước khởi đầu đáng kể, song tiếp nhận thêm thành viên không đồng nghĩa dòng vốn sẽ tự động chảy vào các dự án. Quy trình mới cần giúp quỹ và đơn vị quản lý hiểu rõ điều kiện tham gia, đồng thời tạo nền tảng để lựa chọn được dòng vốn phù hợp.
Ba cấp độ cần đi cùng một bộ quy tắc rõ ràng
Tham chiếu Singapore, Dubai và Hong Kong là hướng đi thực dụng nếu giúp VIFC-HCMC xây dựng các cấp độ tiếp nhận phù hợp với những loại quỹ khác nhau. Nhưng sao chép hình thức sẽ không đủ: nhà đầu tư cần biết quy tắc nào áp dụng, cơ quan nào giám sát và cách xử lý bất đồng ra sao. Mô hình VIFC được định hình theo cấu trúc “một trung tâm, hai điểm đến”, với TP.HCM và Đà Nẵng vận hành theo bộ quy tắc chung, hệ thống giám sát và cơ sở dữ liệu thống nhất dưới sự điều phối của Hội đồng Điều hành. Sự nhất quán này có thể giảm rủi ro về cách hiểu và thực thi giữa hai địa phương, miễn là quy định được công bố minh bạch và áp dụng ổn định.
Phân công chức năng cũng cho thấy VIFC-HCMC hướng tới các sản phẩm tài chính chuyên sâu và truyền thống, gồm phát hành trái phiếu, quản lý tài sản và huy động vốn cho dự án trọng điểm; Đà Nẵng tập trung hơn vào tài chính đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ. Theo định hướng, VIFC-HCMC sẽ dẫn vốn cho TP.HCM mở rộng và vùng Đông Nam Bộ, còn điểm đến Đà Nẵng phục vụ thành phố mở rộng và khu vực miền Trung. Cách chia vai trò này có lý, nhưng chỉ thuyết phục quỹ đầu tư quốc tế nếu trách nhiệm, chuẩn giám sát và đường đi của vốn được quy định dễ hiểu.
Niềm tin thể chế mới là lợi thế cạnh tranh
Quy trình tiếp nhận là cửa vào; niềm tin mới quyết định nhà đầu tư có ở lại hay không. Nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Marc Knapper nhận định các nhà đầu tư quốc tế tìm kiếm quan hệ đối tác dài hạn, tính chắc chắn trong chính sách, khả năng kết nối thị trường và nguồn nhân lực chất lượng. Nhận định ấy đặt đúng trọng tâm: ưu đãi hay mô hình tham chiếu có thể thu hút sự chú ý ban đầu, nhưng sự ổn định của luật lệ và khả năng giải quyết tranh chấp mới tạo cơ sở cho cam kết dài hạn. Cơ chế giám sát hai tầng, gồm giám sát tại địa phương và giám sát chuyên ngành từ cơ quan Trung ương, được giới thiệu nhằm bảo đảm an toàn và minh bạch. Thách thức là biến thiết kế trên giấy thành trải nghiệm nhất quán cho các thành viên.
Vì vậy, tuyên bố sẽ tương thích với các trung tâm tài chính hàng đầu chỉ có giá trị khi đi kèm quy định dễ dự đoán, thực thi công bằng và cơ chế xử lý tranh chấp đáng tin cậy. Nếu thiếu những điều kiện đó, ba cấp độ tiếp nhận có nguy cơ chỉ là phân loại hành chính; nếu đáp ứng được, chúng có thể mở rộng khả năng thu hút dòng vốn và đưa vốn tới các nhu cầu phát triển thực tế. TP.HCM đang có cơ hội xây dựng uy tín từ những bước đầu tiên, nhưng uy tín không thể ban hành bằng một quy chế. Nó phải được bồi đắp qua từng quyết định nhất quán, minh bạch và có thể kiểm chứng.
Kết luận: cơ chế là khởi đầu, không phải đích đến
Kế hoạch ban hành quy trình tiếp nhận quỹ trong tháng 11/2026 đánh dấu bước chuyển từ dựng khung pháp lý sang tổ chức dòng vốn cho VIFC-HCMC. Tham chiếu Singapore, Dubai và Hong Kong có thể giúp thành phố thiết kế nhiều lối tham gia, còn mô hình hai điểm đến tạo cơ sở phân bổ chức năng và hướng vốn vào các vùng kinh tế. Tuy nhiên, sức cạnh tranh lâu dài không nằm ở việc tuyên bố tương thích với những trung tâm lớn, mà ở niềm tin vào thể chế: chính sách ổn định, giám sát minh bạch và tranh chấp được xử lý đáng tin cậy. Nếu các điều kiện ấy được bảo đảm trong thực tế, quỹ đầu tư quốc tế mới có lý do để xem VIFC-HCMC là đối tác dài hạn, thay vì chỉ là một điểm đến mới trên bản đồ tài chính.
