Chủ đề đã có; thước đo là hành động
APEC Việt Nam 2027 là năm Việt Nam đảm nhiệm vai trò chủ nhà Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương, quy tụ 21 nền kinh tế để thúc đẩy hợp tác và định hình các ưu tiên phát triển chung. Sáng 19/11 tại Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp nhận vai trò chủ nhà từ lãnh đạo Trung Quốc và công bố chủ đề cùng ba ưu tiên hợp tác của Việt Nam. Chủ đề “Cùng kiến tạo một kỷ nguyên mới tự cường, đổi mới sáng tạo và thịnh vượng chung” đặt ra một tham vọng đáng kể. Nhưng sức nặng của nó sẽ không đến từ khẩu hiệu hay số lượng cuộc họp, mà từ việc các thành viên thống nhất được cách biến những mục tiêu rộng thành hợp tác có thể thực hiện. Với lần thứ ba đăng cai, sau các kỳ năm 2006 và 2017, Việt Nam có kinh nghiệm; lần này, kỳ vọng về năng lực kiến tạo cũng cao hơn.

Ưu tiên phải thành sáng kiến có thể triển khai
Ba ưu tiên Việt Nam nêu ra — nâng cao năng suất, thúc đẩy thương mại và đầu tư khu vực, tăng sức tự cường và chất lượng đời sống — bao quát đúng những vấn đề lớn, nhưng cũng có nguy cơ dàn trải nếu thiếu bước đi cụ thể. Bối cảnh làm cho lựa chọn này cấp thiết: APEC đang dịch chuyển từ tự do hóa thương mại truyền thống sang hợp tác về công nghệ, đổi mới, khả năng chống chịu và tăng trưởng bền vững. Năm chủ nhà trùng với giai đoạn triển khai mới của khung hợp tác số hóa thương mại, tạo cơ hội để Việt Nam đề xuất việc thiết thực như kết nối chứng từ điện tử, hải quan số và đơn giản hóa thủ tục. Chương trình nghị sự APEC cũng có thể đưa AI từ chủ đề thảo luận thành hợp tác ứng dụng trong sản xuất, nông nghiệp, y tế, logistics và dịch vụ công, đồng thời tính đến bảo vệ dữ liệu và chênh lệch năng lực công nghệ. Đó mới là cách một nước chủ nhà tạo ảnh hưởng: không chỉ nêu vấn đề, mà còn mở đường cho thành viên cùng làm.

Cầu nối chỉ có giá trị khi đem lại lợi ích
Việt Nam có cơ sở để làm cầu nối giữa các thành viên ASEAN và APEC: kinh nghiệm tham gia CPTPP và RCEP giúp nước này hiểu cách những cam kết thương mại được vận dụng trong các khuôn khổ khác nhau. Việt Nam là một trong bảy nền kinh tế APEC cùng tham gia cả hai hiệp định, bên cạnh Australia, Brunei, Nhật Bản, Malaysia, New Zealand và Singapore. Đây không phải lợi thế để áp một mô hình lên toàn diễn đàn, mà là cơ hội chia sẻ kinh nghiệm và tìm phần giao nhau giữa những nền kinh tế có ưu tiên khác biệt. Trong cơ chế đồng thuận và hợp tác tự nguyện của APEC, khả năng tập hợp tiếng nói chung quan trọng hơn việc đưa ra một danh sách tham vọng. Kết quả nên được nhìn từ phía doanh nghiệp: bớt một lần khai báo, xử lý hồ sơ nhanh hơn, hoặc tìm được thêm nhà cung cấp phù hợp. Nếu các cải thiện ấy thành hiện thực, hợp tác kinh tế khu vực sẽ bớt trừu tượng với cả người dân lẫn doanh nghiệp.

Thành công không dừng ở một kỳ hội nghị
Các hoạt động của Năm APEC 2027 dự kiến diễn ra tại nhiều địa phương, với Tuần lễ Cấp cao tổ chức ở Phú Quốc. Phạm vi tổ chức rộng có thể đưa lợi ích của sự kiện đến nhiều nơi, nhưng không nên nhầm hiệu quả hậu cần với thành quả ngoại giao. Thành công của chủ nhà APEC cần được đánh giá bằng việc các đề xuất có được thành viên ủng hộ, chuyển thành sáng kiến chung và tiếp tục triển khai sau năm đăng cai hay không. Việt Nam có thể dùng kinh nghiệm điều phối từ Hà Nội và Đà Nẵng để kết nối các thành viên sẵn sàng tham gia thí điểm, thay vì chờ mọi nền kinh tế đồng ý với cùng một tốc độ. Lựa chọn một số việc khả thi, có kết quả đo được và đem lại lợi ích cho doanh nghiệp sẽ thuyết phục hơn một chương trình nghị sự rộng nhưng thiếu cơ chế thực hiện. Vai trò chủ nhà vì thế là cơ hội, không phải bảo đảm về ảnh hưởng.
Kết luận: Việt Nam có thể biến APEC 2027 thành dấu mốc ảnh hưởng thực chất nếu kết hợp năng lực kết nối với những sáng kiến cụ thể, nhận được đồng thuận và tạo kết quả kiểm chứng được. Một hội nghị được tổ chức tốt là điều kiện cần; giá trị lâu dài nằm ở việc hợp tác có tiếp tục vận hành khi vai trò chủ nhà đã kết thúc hay không.






