Cáo buộc nhắm vào mạng xã hội Steamworks
Steamworks là bộ công cụ trực tuyến của Valve, tích hợp các tính năng như danh sách bạn bè, ghép trận và giao tiếp để nhà phát triển đưa vào trò chơi. Tim Sweeney cho rằng mô hình này có thể khóa cộng đồng người chơi vào hệ sinh thái Steam, gây trở ngại cho kết nối đa nền tảng. Tuần này, CEO Epic Games đăng trên X rằng Valve đã kìm hãm ngành game nhiều năm bằng cách giữ trò chơi PC trong “khu vườn đóng” của Steamworks. Lập luận của ông không chỉ là chuyện phí phân phối: nếu người chơi ở Steam khó trò chuyện với người chơi trên iOS, Android, Xbox, PlayStation, Switch hay cửa hàng PC khác, nhà phát triển phải đối mặt với một hệ sinh thái bị chia cắt. Đây là vấn đề người dùng có thể cảm nhận trực tiếp, nhưng cách Sweeney quy toàn bộ rào cản cho Valve cần được xem xét kỹ hơn.
Phí phân phối và sự lệ thuộc vào Steam
Phát ngôn của Sweeney xuất hiện trong cuộc trao đổi do Kiaran Ritchie, cựu lập trình viên hoạt ảnh chính của Epic, khởi xướng. Ritchie phản đối khoản chia sẻ doanh thu 30% của Steam và cho rằng sức mạnh mạng lưới cùng thói quen gắn bó với thư viện game khiến việc xây dựng lựa chọn thay thế trở nên khó khăn. Đó là điểm đáng chú ý hơn màn khẩu chiến: một nền tảng có thể tạo giá trị cho cả nhà phát triển lẫn người chơi, nhưng hiệu ứng mạng lưới cũng khiến họ khó rời đi. Epic Games Store đặt mình ở phía đối lập bằng mức chia sẻ 12%, biến cạnh tranh Steam thành cuộc tranh luận về quyền kiểm soát, không chỉ về phí. Tuy nhiên, việc Steam vẫn giữ vị thế áp đảo cho thấy lựa chọn của nhà phát triển bị chi phối bởi lượng người dùng và dịch vụ đi kèm, chứ không chỉ bởi tỷ lệ doanh thu.
Tranh luận về Steamworks cần chính xác hơn
Cáo buộc “khu vườn đóng” không phải bức tranh trọn vẹn. Tài liệu công khai của Valve cho biết Steam Datagram Relay có thể được dùng trên nền tảng khác nếu trò chơi được phát hành trên Steam; điều đó làm phức tạp nhận định rằng mọi kết nối ngoài Steam đều bị chặn. Sweeney phản bác rằng tính năng này không giải quyết các công cụ xã hội và khả năng trò chuyện xuyên nền tảng mà ông nêu. Ông cũng thừa nhận Valve không ép nhà phát triển dùng Steamworks, nhưng cho rằng bỏ qua nó trên thực tế là điều khó khăn. Epic có Epic Online Services, bộ công cụ xã hội và ghép trận miễn phí có thể dùng ngoài Epic Games Store, nên lựa chọn thay thế không chỉ là lời hứa. Câu hỏi thích đáng không phải Steamworks có đóng hoàn toàn hay không, mà là nhà phát triển có thể chọn từng dịch vụ và kết nối cộng đồng xuyên nền tảng mà không chịu bất lợi đáng kể hay không.
Cạnh tranh chỉ có ý nghĩa khi có quyền lựa chọn
Bối cảnh khiến phát ngôn này mang màu sắc cạnh tranh rõ rệt: Epic vừa tái khởi chạy trình khởi chạy cửa hàng, còn Sweeney tiếp tục công kích Valve trong chuỗi bất đồng kéo dài về mô hình kinh doanh của Steam. Nhưng chỉ trích từ lãnh đạo đối thủ không thay thế được bằng chứng từ những nhà phát triển đang tích hợp các dịch vụ này. Cần theo dõi liệu họ có thể tách riêng xác thực, ghép trận và giao tiếp, cũng như duy trì trò chuyện xuyên nền tảng mà không bị buộc gắn chặt với một cửa hàng. Nếu Steamworks tạo ra trở ngại thực tế, lời phê bình của Sweeney có cơ sở; nếu không, cáo buộc kìm hãm toàn ngành là quá rộng. Kết luận hợp lý lúc này là Steam có ảnh hưởng lớn, còn mức độ hạn chế vẫn cần được kiểm chứng qua trải nghiệm và lựa chọn của nhà phát triển.
