Pháp luật hữu ích khi hiện diện trong đời sống
Phổ biến pháp luật là quá trình giúp người dân hiểu quyền, nghĩa vụ và cách áp dụng quy định vào những việc cụ thể trong đời sống, thay vì chỉ tiếp nhận văn bản một chiều. Cách tiếp cận ấy là điều kiện để mục tiêu xây dựng Hải Phòng thành thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật đi từ chủ trương vào thực tế. Thành phố đặt yêu cầu không chỉ hoàn thiện quy định, mà còn tổ chức thi hành nghiêm minh, nâng cao ý thức chấp hành và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11, ngày 6/11, Hội Luật gia Hải Phòng phối hợp với UBND các xã Chấn Hưng và Kiến Hải tổ chức tuyên truyền, tập huấn hòa giải ở cơ sở và tư vấn miễn phí cho người dân. Điểm đáng chú ý là kiến thức pháp luật được đưa đến đúng nơi người dân có thể đặt câu hỏi và cần giải quyết vướng mắc.
Tư vấn và hòa giải giúp gỡ vướng mắc từ cơ sở
Tại các buổi làm việc ở Chấn Hưng và Kiến Hải, Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Thị Mai, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố, trao đổi về hòa giải ở cơ sở và Luật Đất đai năm 2024. Nội dung hướng dẫn hòa giải viên tiếp nhận, phân tích vụ việc, nhận diện nguyên nhân mâu thuẫn, vận động các bên và tổ chức quy trình hòa giải. Khi người làm công tác hòa giải được trang bị nghiệp vụ, tranh chấp có cơ hội được xử lý sớm trong cộng đồng, hạn chế kéo dài thành khiếu kiện phức tạp. Hội cũng tổ chức tư vấn pháp luật miễn phí, trực tiếp giải đáp kiến nghị về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng và các lĩnh vực khác. Đây là phần thiết thực nhất của hoạt động: người dân không chỉ nghe quy định mà còn có thể hỏi về tình huống đang ảnh hưởng đến quyền lợi của mình.
Cuộc thi trực tuyến mở rộng cách học về phòng, chống ma túy
Một hình thức khác đưa kiến thức đến đông đảo người dân là cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật về phòng, chống ma túy, diễn ra từ 20/9 đến 20/10/2026. Bộ câu hỏi gồm 200 câu, kết hợp quy định pháp luật với tình huống thực tế, hướng người dự thi nhận diện hành vi, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý. Nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp nhiều nhóm tuổi và nghề nghiệp, qua đó khuyến khích người tham gia tự tra cứu thay vì học thuộc máy móc. Có 8.650 người đạt điểm tuyệt đối 100 điểm, tương đương khoảng 3,69% tổng số người tham gia. Cuộc thi hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng thành phố không ma túy và thúc đẩy chuyển đổi số trong phổ biến, giáo dục pháp luật. Ban tổ chức dự kiến chuyển bộ câu hỏi, đáp án thành sản phẩm tuyên truyền phù hợp từng nhóm đối tượng.
Đo hiệu quả bằng mức độ người dân tiếp cận được pháp luật
Tư vấn trực tiếp, bồi dưỡng hòa giải viên và thi trực tuyến bổ trợ cho nhau: một hình thức giải đáp nhu cầu riêng, một hình thức xử lý mâu thuẫn gần dân, còn hình thức kia khuyến khích tự học ở quy mô rộng. Nhưng số buổi tổ chức hay số người tham gia chưa đủ để chứng minh pháp luật đã đi vào đời sống; thước đo cần là người dân có hiểu cách bảo vệ quyền lợi và giải quyết vấn đề đúng quy định hay không. Ngành Tư pháp Hải Phòng đang cụ thể hóa mục tiêu thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật, trong đó có kế hoạch triển khai điểm tại 15 đơn vị cấp xã giai đoạn 2026–2027. Thời gian tới, Sở Tư pháp tiếp tục tham mưu hoàn thiện cơ chế, hướng dẫn địa phương và theo dõi, khảo sát các đơn vị làm điểm để nhận diện vướng mắc, đề xuất giải pháp. Muốn xây dựng văn hóa tuân thủ bền vững, những hoạt động cộng đồng như thế cần được duy trì thường xuyên, gắn với việc giải quyết nhu cầu thực tế.
