Giải ngân đầu tư TP.HCM: Cuộc chạy nước rút quyết định tăng trưởng
Giải ngân đầu tư TP.HCM trong quý IV là quá trình thành phố đẩy nhanh chi vốn đầu tư công và vốn tư nhân cho các dự án hạ tầng, giao thông và đô thị trọng điểm, nhằm kịp thời hoàn thành kế hoạch vốn, tạo thêm sản lượng xây dựng, kích thích tăng trưởng kinh tế và củng cố niềm tin của doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư tài chính.
Đến hết tháng 9, TP.HCM đã giải ngân 111.494 tỷ đồng, tương đương 75,5% tổng kế hoạch 147.599 tỷ đồng. Con số này không tệ, nhưng để đạt 100% kế hoạch giải ngân đầu tư công, thành phố buộc phải chi thêm khoảng 36.104 tỷ đồng trong quý IV, tức gần một phần tư tổng kế hoạch vốn. Áp lực càng lớn khi kinh tế 9 tháng mới tăng 9,06%, trong khi để chạm mục tiêu tăng trưởng 10,2% cả năm, quý IV phải bứt tốc lên mức từ 13,23% trở lên. Đây không còn là câu chuyện thủ tục, mà là bài kiểm tra năng lực điều hành và phối hợp giữa Nhà nước – doanh nghiệp.
Bức tranh giải ngân công: Những điểm sáng và mảng tối
Nhìn vào các ban quản lý dự án, có thể thấy rõ nơi nào đang kéo cả hệ thống tiến lên và nơi nào đang níu chân kế hoạch giải ngân đầu tư TP.HCM. Hạ tầng đô thị đạt 85,5%, giao thông 81,5%, đường sắt đô thị 74,7% – đều cao hơn mức bình quân 74,3% của thành phố. Ngược lại, ban phụ trách công trình dân dụng và công nghiệp mới đạt 60,2%, cho thấy sự chậm trễ khó chấp nhận nếu đặt trong bối cảnh “nước rút” quý IV.
Các dự án xây dựng TP.HCM có kế hoạch giải ngân lớn đều là công trình xương sống: Vành đai 3, đường nối cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ, nâng cấp quốc lộ 13… với kế hoạch giải ngân thêm từ hơn 1.000 đến trên 3.000 tỷ đồng mỗi dự án. Việc thành phố đã thực hiện 8 đợt điều chuyển hơn 45.000 tỷ đồng từ dự án chậm sang dự án có tiến độ tốt cho thấy tinh thần “tiền phải đi theo công trình, không đi theo thói quen” – một bước đi đúng, nhưng vẫn chưa đủ nếu các nút thắt mặt bằng và thủ tục không được gỡ tận gốc.
Sun Group, Masterise cam kết: Cú hích tư nhân cho quý IV tăng trưởng
Trong bức tranh tăng tốc giải ngân, khu vực tư nhân không còn là “phụ trợ” mà trở thành trụ cột thứ hai bên cạnh đầu tư công. Tại cuộc làm việc với các tập đoàn lớn, Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm còn lại của năm là giải bài toán tăng trưởng, và điều đó không thể thiếu sự tham gia của các doanh nghiệp chiến lược.
Sun Group đang triển khai loạt dự án quy mô tại TP.HCM. Riêng Blanca City đã đạt khoảng 1/3 tổng sản lượng, ghi nhận khoảng 4.000 tỷ đồng trong 3 quý đầu năm và dự kiến giải ngân thêm 2.500–3.000 tỷ đồng trong quý IV. Với Trung tâm Hành chính mới theo hình thức BT, nếu ký hợp đồng trong tháng 10, doanh nghiệp cam kết sản lượng tối thiểu 4.000 tỷ đồng trong quý IV; dự án Bến Nhà Rồng giai đoạn 1 có thể ghi nhận khoảng 2.000 tỷ đồng nếu được bàn giao mặt bằng đúng hẹn. Đại diện Sun Group khẳng định: “Tổng cộng, Sun Group có thể tạo sản lượng khoảng 9.000–10.000 tỷ đồng từ nay đến cuối năm”.
Về phía Masterise, doanh nghiệp cam kết giải ngân khoảng 5.000–7.000 tỷ đồng trong quý IV, tùy điều kiện thị trường và tiến độ thủ tục. Riêng 3 dự án BT với tổng mức đầu tư hơn 70.000 tỷ đồng, nếu được tháo gỡ vướng mắc, Masterise dự kiến giải ngân 6.000–10.000 tỷ đồng ngay trong năm. Đây là cú hích đáng kể cho quý IV tăng trưởng, miễn là lời hứa được chuyển thành khối lượng thi công thực tế.
Nút thắt mặt bằng, thủ tục: Điểm yếu chí tử của các dự án xây dựng TP.HCM
Điều đáng lo không phải thiếu tiền, mà là khả năng hấp thụ vốn của hệ thống. Cả đầu tư công lẫn tư nhân đều đang vướng cùng một “căn bệnh”: chậm giải phóng mặt bằng, thủ tục kéo dài, di dời hạ tầng kỹ thuật ì ạch. Lãnh đạo thành phố đã phải yêu cầu các đơn vị phối hợp chặt với địa phương, khẩn trương giải phóng mặt bằng, bàn giao cho nhà thầu, đồng thời rà soát vướng mắc trong di dời hệ thống điện, nước, hoàn thiện thủ tục đầu tư và tổ chức thi công.
Các doanh nghiệp như Sun Group và Masterise đều đặt điều kiện: muốn giải ngân nhanh thì thành phố phải xử lý dứt điểm quy hoạch, mặt bằng, cơ chế bảo lãnh trong tháng 10–11. Điều này cho thấy, nếu bộ máy hành chính không thay đổi cách làm, mọi cam kết giải ngân hàng nghìn tỷ chỉ nằm trên giấy. Việc Giám đốc Sở Tài chính được giao phân công lãnh đạo sở theo dõi từng dự án, bảo đảm tiến độ và ghi nhận đầy đủ khối lượng thực hiện, là tín hiệu tích cực, nhưng cần đi kèm trách nhiệm cá nhân rõ ràng và chế tài với những nơi chậm trễ.
Kết luận: Muốn đạt mục tiêu, TP.HCM phải coi giải ngân là “kỷ luật tăng trưởng”
TP.HCM đang đặt cược vào một quý IV bứt phá: giải ngân thêm 36.104 tỷ đồng vốn công, cộng với hàng chục nghìn tỷ đồng vốn tư nhân mà Sun Group, Masterise và các tập đoàn khác cam kết. Nếu thành công, thành phố không chỉ chạm mục tiêu giải ngân 100% mà còn tiến gần hơn đến mục tiêu tăng trưởng 10,2% cả năm.
Nhưng để điều đó xảy ra, giải ngân đầu tư TP.HCM phải được coi là “kỷ luật tăng trưởng”: dự án chậm phải bị điều chuyển vốn, đơn vị trì trệ phải chịu trách nhiệm, còn những nơi làm tốt phải được ưu tiên nguồn lực. Thành phố đã cho thấy quyết tâm qua 8 đợt điều chuyển hơn 45.000 tỷ đồng, song bước tiếp theo phải là cải cách thủ tục, rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng và nâng cao năng lực tổ chức thi công. Chỉ khi đó, các dự án xây dựng TP.HCM mới thực sự trở thành động cơ tăng trưởng, chứ không phải những bản vẽ đẹp nằm trong tủ hồ sơ.
