Phòng ngừa bạo lực học đường phải bắt đầu từ nhận diện nguy cơ
Bạo lực học đường là những hành vi gây tổn hại hoặc đe dọa học sinh trong môi trường giáo dục, bao gồm đánh nhau, bắt nạt, xúc phạm và phát tán nội dung bạo lực trên mạng. Phòng ngừa hiệu quả đòi hỏi cả chỉ đạo của chính quyền lẫn sự tham gia thường xuyên của trường học, gia đình và học sinh.
Tại Lâm Đồng, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương đổi mới tuyên truyền, tăng cường phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi bạo lực; đồng thời chú ý đến không gian mạng, nơi có thể xuất hiện lời thách thức, hẹn đánh nhau hoặc hình ảnh gây tổn hại học sinh. Quy mô chỉ đạo toàn tỉnh là cần thiết, nhưng chỉ đạo sẽ khó tạo chuyển biến nếu không được chuyển thành hướng dẫn cụ thể, gần gũi với học sinh.
Những con số khiến chỉ đạo không thể dừng ở văn bản
Lý do cần hành động sớm không chỉ nằm ở nguy cơ trên mạng. Từ đầu năm 2026 đến nay, Lâm Đồng ghi nhận 5 vụ việc liên quan đến bạo lực học đường, khiến 8 học sinh bị thương và 1 học sinh tử vong. Đây là những hậu quả cho thấy phòng ngừa bạo lực phải gắn với phát hiện mâu thuẫn trước khi leo thang, thay vì chỉ xử lý sau khi xảy ra tổn hại.
Tỉnh yêu cầu lực lượng công an nắm tình hình, phối hợp với gia đình và nhà trường để ổn định vụ việc, bảo vệ quyền lợi học sinh; các trường cần phổ biến pháp luật, trang bị kỹ năng tự bảo vệ và xử lý nghiêm việc mang hung khí đến trường. Cách tiếp cận này đúng hướng vì phân công trách nhiệm cho nhiều bên. Tuy nhiên, hiệu quả còn tùy thuộc vào việc học sinh có biết báo tin, người lớn có phản hồi kịp thời và nạn nhân có được bảo vệ mà không bị kỳ thị hay không.
Tuyên truyền tại Đức Hòa đưa kiến thức đến gần học sinh
Ở cấp cơ sở, Công an xã Đức Hòa tổ chức giáo dục pháp luật tại Trường THPT Đức Hòa, tập trung vào nguy cơ bắt cóc trực tuyến, lừa đảo trên mạng, bắt nạt trực tuyến, vi phạm giao thông và ma túy. Nội dung này mở rộng cách hiểu về an toàn học đường: nguy cơ không chỉ xuất hiện trong sân trường mà còn qua tin nhắn, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc lời dụ chuyển tiền từ người lạ.
Với chủ đề bạo lực học đường, học sinh được hướng dẫn kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại và nhận diện hành vi bắt nạt, đe dọa, xúc phạm trên mạng. Buổi tuyên truyền có phần hỏi đáp, phát 200 tờ rơi và trao 200 móc khóa tuyên truyền phòng, chống tội phạm. Những vật phẩm này giúp thông điệp hiện diện lâu hơn sau buổi học, nhưng giá trị cốt lõi vẫn là để học sinh biết không tham gia, cổ vũ, quay hay phát tán cảnh đánh nhau và chủ động tìm người lớn đáng tin cậy khi gặp nguy hiểm.
Muốn phòng ngừa bền vững, cần biến tuyên truyền thành thói quen
Hoạt động ở Đức Hòa không dừng ở một buổi tại trường: công an xã triển khai kế hoạch phổ biến pháp luật tại 12 trường, lắp 67 bảng tin với thông điệp nói không với bạo lực học đường và số điện thoại đường dây nóng. Việc đặt thông tin nơi học sinh thường xuyên nhìn thấy có thể giúp các em nhớ cách tìm hỗ trợ. Tương tự, Lâm Đồng yêu cầu địa phương phối hợp với nhà trường và gia đình quản lý, giúp đỡ học sinh có nguy cơ, thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh, bảo mật người cung cấp tin và hỗ trợ, bảo vệ nạn nhân.
Hai cách làm bổ sung cho nhau: cấp tỉnh tạo khung trách nhiệm và phối hợp rộng; cấp trường đưa giáo dục pháp luật thành tình huống học sinh có thể nhận biết, ứng phó. Bước tiếp theo cần là duy trì tuyên truyền trên mạng xã hội, theo dõi dấu hiệu cô lập hoặc bắt nạt, đồng thời bảo đảm mọi phản ánh được xử lý kín đáo, không khiến nạn nhân chịu thêm tổn thương. Khi học sinh có kỹ năng tự bảo vệ và người lớn phản ứng đúng lúc, phòng ngừa mới vượt khỏi khẩu hiệu để trở thành một lớp bảo vệ thực tế.
