Hai dự án, thêm hơn 700 ha dư địa công nghiệp
Mở rộng khu công nghiệp là việc bổ sung quỹ đất sản xuất cùng hạ tầng kỹ thuật để tiếp nhận doanh nghiệp mới, qua đó tăng năng lực thu hút đầu tư của địa phương. Hai dự án giai đoạn 2 tại Bắc Đồng Phú và Phù Mỹ đang tạo thêm hơn 700 ha không gian công nghiệp, nhưng khác nhau đáng kể về quy mô vốn và trạng thái triển khai. Sáng 22-10, Công ty cổ phần Khu công nghiệp Bắc Đồng Phú khởi công giai đoạn 2 với diện tích 316,77 ha, vốn đầu tư 1.360 tỉ đồng. Trước đó, lãnh đạo tỉnh Gia Lai chấp thuận chủ trương đầu tư và nhà đầu tư cho KCN Phù Mỹ giai đoạn 2, rộng 384,06 ha, với tổng vốn hơn 4.355 tỉ đồng.
Phù Mỹ lớn hơn gần 67 ha và có tổng vốn đầu tư cao hơn nhiều lần. Tuy nhiên, vốn lớn không tự động đồng nghĩa dự án sẽ sớm tạo thêm mặt bằng cho doanh nghiệp: Bắc Đồng Phú đã khởi công, còn Phù Mỹ đang ở giai đoạn chuẩn bị theo lộ trình nhiều năm. Cả hai vẫn có chung ý nghĩa chiến lược: bổ sung quỹ đất và hạ tầng để mở rộng khả năng tiếp nhận nhà đầu tư thứ cấp, thay vì chỉ trông vào các khu hiện hữu.
Bắc Đồng Phú: bước đi nối tiếp khu công nghiệp gần kín chỗ
Lý do mở rộng ở Bắc Đồng Phú khá rõ: giai đoạn 1 đã đạt tỉ lệ lấp đầy 99-100%, theo thông tin từ doanh nghiệp. Giai đoạn 2 có 316,77 ha, trong đó hơn 70,9% dành cho nhà máy và kho tàng; dự án cũng bố trí 15,2 ha hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cùng các ngành công nghiệp hỗ trợ. Đây là lựa chọn có tính kế thừa: khu mới nối với giai đoạn 1 rộng 189 ha và KCN Nam Đồng Phú rộng 69,4 ha, hình thành cụm công nghiệp hơn 575 ha khi đi vào hoạt động.
Điểm đáng chú ý không chỉ là diện tích, mà còn là hạ tầng phục vụ vận hành. Quy hoạch gồm hệ thống điện, cấp và thoát nước, trạm xử lý nước thải công suất 2.500 m³ mỗi ngày đêm, cùng tiện ích, không gian văn hóa - thể thao và lưu trú hướng đến khoảng 10.000 lao động, chuyên gia. Khởi công sớm đem lại lợi thế về tiến độ, song hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào khả năng hoàn thiện hạ tầng và thu hút ngành nghề phù hợp. Chủ đầu tư định hướng dự án theo hướng công nghiệp sạch, công nghệ cao và thân thiện với môi trường.
Phù Mỹ: quy mô và vốn lớn, tiến độ kéo dài đến năm 2030
KCN Phù Mỹ giai đoạn 2 có diện tích 384,06 ha trong tổng quy hoạch 820,86 ha; phần đất phát triển sản xuất công nghiệp và kho tàng cho thuê lại là 261,55 ha. Tổng vốn đầu tư sơ bộ đạt 4.355,151 tỉ đồng, gồm 653,273 tỉ đồng vốn góp và 3.701,878 tỉ đồng vốn huy động. Những con số này đặt dự án ở quy mô vốn lớn hơn Bắc Đồng Phú, nhưng cũng cho thấy yêu cầu huy động và tổ chức nguồn lực đáng kể. Giai đoạn 1 của KCN Phù Mỹ đã được khởi công ngày 19-8-2025, tạo nền tảng cho kế hoạch phát triển khu công nghiệp theo từng giai đoạn.
Dự án giai đoạn 2 dự kiến triển khai trong 48 tháng, từ quý IV/2026 đến quý III/2030. Giai đoạn đầu dành cho thủ tục, giải phóng mặt bằng và khởi công; tiếp đó là san lấp, xây dựng hạ tầng kỹ thuật và thu hút nhà đầu tư thứ cấp khi đủ điều kiện. Từ quý IV/2029 đến quý III/2030, nhà đầu tư dự kiến hoàn tất thủ tục để đưa công trình vào vận hành. Lộ trình này cho thấy quỹ đất mới chưa thể lập tức chuyển thành năng lực sản xuất; việc giữ tiến độ pháp lý, xây dựng và xử lý môi trường sẽ quyết định sức hấp dẫn thực tế.
Quỹ đất mới chỉ có giá trị khi hạ tầng theo kịp
So sánh hai dự án cho thấy Bắc Đồng Phú có lợi thế khởi công sớm và kết nối vào một cụm công nghiệp hiện hữu, trong khi Phù Mỹ nổi bật ở diện tích và quy mô vốn. Vì thế, đây không phải cuộc đua chỉ đo bằng số hecta: khả năng đưa đất vào khai thác đúng hạn, cung cấp dịch vụ ổn định và chọn lọc ngành nghề mới là thước đo quan trọng hơn. Với Phù Mỹ, yêu cầu về thoát nước bền vững, bảo vệ sản xuất nông nghiệp lân cận và tuân thủ quy định môi trường cần được xem là phần cốt lõi của tiến độ, không phải thủ tục phụ.
Cả hai dự án đều hướng đến mặt bằng sản xuất có hạ tầng đồng bộ, dịch vụ xử lý nước thải và tiện ích phục vụ doanh nghiệp, người lao động. Phù Mỹ còn phải dành đất cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, khởi nghiệp sáng tạo theo quy định; Bắc Đồng Phú bố trí hạ tầng dịch vụ, lưu trú và phòng cháy chữa cháy. Nhìn chung, hai dự án mở thêm dư địa đầu tư khu công nghiệp ở hai địa bàn. Nhưng lợi ích sẽ chỉ thành hiện thực khi hạ tầng được hoàn thiện đúng kế hoạch và dòng vốn được chuyển thành hoạt động sản xuất, việc làm và chuỗi cung ứng lâu dài.
