Học bổng là hỗ trợ tài chính và điểm tựa để tiếp tục học
Học bổng vượt khó là hình thức hỗ trợ người học có hoàn cảnh thiếu thốn, giúp trang trải một phần việc học và giảm nguy cơ phải dừng đến trường vì khó khăn. Ba mô hình dưới đây cho thấy hiệu quả không chỉ nằm ở số tiền trao tặng, mà còn ở cách hỗ trợ được đặt đúng nhu cầu: ghi nhận nỗ lực, duy trì nguồn lực lâu dài hoặc tháo gỡ trở ngại cụ thể trong đời sống học đường. Năm 2026, Công đoàn Saigon Co.op trao học bổng Nguyễn Đức Cảnh và khen thưởng sinh viên có thành tích học tập, rèn luyện tốt; tổng kinh phí vượt 1,5 tỷ đồng. Chương trình hỗ trợ 236 trường hợp là con em người lao động trong hệ thống, trong đó 18 sinh viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nhận học bổng 10 triệu đồng mỗi suất. Cách làm này đáng chú ý vì đặt việc xét chọn trên cả thành tích lẫn điều kiện gia đình, thay vì xem học bổng chỉ là phần thưởng cho điểm số.

Quỹ dài hạn tạo sức bền cho hỗ trợ học tập
Nếu học bổng Nguyễn Đức Cảnh gắn với con em người lao động và nỗ lực học tập, rèn luyện, học bổng Lương Định Của cho thấy sức mạnh của cam kết tài trợ bền bỉ. Từ năm 2004, Công ty Xổ số kiến thiết Sóc Trăng đồng hành cùng quỹ; sau 22 năm, tổng đóng góp đã vượt 40 tỷ đồng. Khoản hỗ trợ được duy trì qua nhiều năm giúp học sinh, sinh viên nghèo có thêm kinh phí và sự khích lệ để theo đuổi con đường đã chọn. Riêng năm 2025, thành phố trao 278 suất học bổng Lương Định Của cho học sinh, sinh viên hiếu học tiêu biểu, mỗi suất 3 triệu đồng. Sau khi Sóc Trăng, Hậu Giang và Cần Thơ hợp nhất, quỹ tiếp tục hoạt động trong chương trình khuyến học, khuyến tài của thành phố. Đây là lợi thế của mô hình quỹ: nguồn lực có thể nối dài qua thời gian và được tổ chức địa phương duy trì.

Hỗ trợ sát trường học giúp tháo gỡ trở ngại hằng ngày
Không phải rào cản nào cũng được giải quyết bằng một suất tiền. Tại Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm ở Tây Ninh, nhà trường kết nối giáo viên, phụ huynh và mạnh thường quân; trong đợt đầu năm học 2026-2027, trường trao 17 suất học bổng, tổng trị giá 17 triệu đồng, cho 17 học sinh khó khăn. Nhưng sự đồng hành còn thể hiện ở hỗ trợ nội trú và chăm lo đời sống. Nguyễn Đăng Khôi sống cách trường gần 60 km, gia đình khó khăn và không có phương tiện đi lại, nên được bố trí ở nội trú. Với Bùi Thanh Ngân, mồ côi cha, mẹ bệnh nặng và còn chăm bà ngoại lớn tuổi, sự giúp đỡ kịp thời giúp em không phải khép lại việc học giữa chừng. Mô hình này có ưu thế ở khả năng nhận ra từng trở ngại cụ thể và phản ứng ngay tại nơi học sinh cần hỗ trợ.

Muốn người học không bỏ cuộc, cần phối hợp nhiều cách làm
Ba mô hình không thay thế nhau. Học bổng Nguyễn Đức Cảnh ghi nhận thành tích đồng thời xét hoàn cảnh con em người lao động; quỹ Lương Định Của dựa vào sự đóng góp lâu dài của doanh nghiệp; còn nhà trường kết nối hỗ trợ trực tiếp với những khó khăn trong học tập và sinh hoạt. Mỗi cách giải quyết một phần khác nhau của áp lực: thiếu kinh phí, cần động lực, hoặc thiếu điều kiện đi lại và nơi ở. Tại Trường THPT Nguyễn Chí Thanh, việc vận động nguồn lực và sự chung tay của cán bộ, giáo viên giúp duy trì hoạt động chăm lo học sinh nghèo, học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Học bổng vì thế phát huy tác dụng tốt nhất khi đi cùng sự quan tâm liên tục, thay vì chỉ xuất hiện vào một dịp trao tặng. Những chương trình này cần được duy trì và mở rộng bằng sự phối hợp giữa tổ chức, doanh nghiệp, nhà trường và cộng đồng.







