Đội chuyên trách có mặt ở các điểm đông khách
Đội bắt chó thả rông là lực lượng được giao kiểm tra, tạm giữ vật nuôi không được quản lý tại nơi công cộng và phối hợp xử lý trường hợp có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn, sức khỏe cộng đồng. Ngày 5-11, UBND phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, cho biết đã quyết định thành lập đội chuyên trách gồm 10 thành viên, với đại diện Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, lực lượng an ninh trật tự cơ sở và trạm y tế phường. Phạm vi tuần tra trải từ các tuyến đường chính, công viên, quảng trường, bãi biển đến khu dân cư và nơi tập trung du khách. Đây là lựa chọn cần thiết ở một đô thị du lịch: không gian công cộng phải an toàn cho cả người dân lẫn khách tham quan, thay vì để việc quản lý vật nuôi chỉ dựa vào sự tự giác.
Việc lập lại lực lượng cũng có bối cảnh cụ thể. Trước đó, đội phụ trách khu vực bãi biển đường Trần Phú thuộc phường Vĩnh Nguyên đã dừng hoạt động sau khi mô hình chính quyền hai cấp đi vào hoạt động. Trong khi đó, người dân vẫn phản ánh chó thả rông gây mất vệ sinh và có thể cắn người. Một cư dân địa phương còn nêu tình trạng đưa chó xuống biển rồi tắm cho vật nuôi ngay trên bãi cát. Những chuyện như vậy không chỉ gây khó chịu; chúng làm giảm chất lượng không gian chung mà du khách đến Nha Trang để tận hưởng.
Chó không rọ mõm và vật nuôi nghi mắc dại đều được xử lý
Nhiệm vụ của đội không dừng ở việc bắt chó chạy rông. Lực lượng còn kiểm tra chó không rọ mõm, phối hợp lập biên bản và báo cáo khi có vụ chó cắn người; nếu vật nuôi có dấu hiệu hoặc nghi mắc bệnh dại, cơ quan chuyên môn thú y sẽ được mời kiểm tra, theo dõi và xử lý theo quy định. Cách phân luồng này quan trọng: vi phạm quản lý vật nuôi cần được xử lý hành chính, còn nghi vấn bệnh dại cần được đánh giá chuyên môn, không thể xem như một trường hợp thông thường.
Quy định chó thả rông cũng đặt trách nhiệm rõ lên chủ nuôi khi đưa chó ra nơi công cộng. Theo Nghị định 204/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1-8-2026, hành vi không rọ mõm hoặc không xích giữ chó, không có người dắt có thể bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng. Đây không phải thủ tục hình thức: dây dắt và rọ mõm giúp giảm nguy cơ chó lao ra đường, cắn người hoặc làm người đi bộ hoảng sợ. Chủ nuôi cần chủ động tuân thủ, thay vì chờ đến khi vật nuôi bị tạm giữ mới tìm cách giải quyết.
48 giờ để nhận lại chó, sau đó xử lý theo quy định
Sau khi bắt giữ, đội chuyên trách ghi vào sổ thời gian, địa điểm và đặc điểm nhận dạng của vật nuôi, rồi thông báo công khai để chủ biết và làm thủ tục nhận lại trong 48 giờ. Ở Nam Nha Trang, chó bị tạm giữ được đưa về nơi nuôi nhốt tạm tại trụ sở Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường, số 60 đường Phước Long; người đến nhận phải chấp hành xử phạt hành chính trong thời hạn được thông báo. Nếu hết thời hạn mà không có người nhận hoặc không xác định được chủ, cơ quan chức năng sẽ xử lý theo quy định pháp luật. Mốc thời gian ngắn này khiến việc nhận diện và thông báo công khai trở thành phần thiết yếu của quy trình, đồng thời buộc chủ nuôi phải có trách nhiệm theo dõi vật nuôi của mình.
Đợt triển khai ở Nam Nha Trang cho thấy vấn đề không nhỏ: sau gần một tháng, lực lượng chức năng ghi nhận 27 trường hợp chó thả rông. Riêng kế hoạch của phường này là kiểm tra ít nhất hai ngày mỗi tuần, kết hợp các đợt đột xuất và tăng cường tuần tra trong những con hẻm nhỏ. Đội chuyên trách tại phường Nha Trang dự kiến bắt vật nuôi theo lịch một đến hai buổi mỗi tuần, đồng thời kiểm tra thường xuyên hoặc đột xuất tại các điểm đông người. Việc duy trì đều đặn mới tạo được tác dụng; một đợt ra quân ngắn sẽ khó thay đổi thói quen thả chó nếu chủ nuôi không thấy trách nhiệm được thực thi.
An toàn nơi công cộng cần đi cùng trách nhiệm chủ nuôi
Người dân Nam Nha Trang bày tỏ ủng hộ hoạt động bắt chó thả rông vì giúp giữ vệ sinh, bảo đảm an toàn cho người đi đường và hạn chế nguy cơ bị chó cắn. Tuy vậy, hiệu quả không nên chỉ được đo bằng số vật nuôi bị bắt. Thước đo thuyết phục hơn là đường phố, công viên và bãi biển ngày càng ít chó chạy tự do, trong khi chủ nuôi hiểu rõ cách giữ vật nuôi an toàn và có thể nhận lại khi xảy ra vi phạm. Đội bắt chó là biện pháp thực thi cần thiết, nhưng trách nhiệm chính vẫn thuộc về người nuôi.
Thông điệp của quy định khá rõ: chó ra nơi công cộng phải được kiểm soát, chó có dấu hiệu bệnh cần được xử lý theo chuyên môn, còn vật nuôi bị tạm giữ phải được chủ nhận trong thời hạn thông báo. Nha Trang có lý do chính đáng để bảo vệ các khu vực đông dân và đông khách khỏi nguy cơ mất vệ sinh, chó cắn người hay bệnh dại. Nhưng để biện pháp này tạo chuyển biến bền vững, lực lượng chức năng cần duy trì kiểm tra và công khai quy trình, còn chủ nuôi phải xem việc dắt, xích và rọ mõm chó là nghĩa vụ thường nhật.
