Mô hình đặt quyền lợi người lao động làm thước đo
Mô hình “Công đoàn cơ sở xã hội chủ nghĩa” là khuôn khổ đánh giá hoạt động công đoàn qua các tiêu chí về chăm lo, bảo vệ quyền lợi đoàn viên, đời sống văn hóa, phong trào thi đua và xây dựng tổ chức vững mạnh. Cách tiếp cận này có ý nghĩa khi biến mục tiêu đại diện người lao động thành những nội dung có thể rà soát, theo dõi và cải thiện.
Ngày 30/10, Công đoàn Công ty TNHH Giầy Evergreen Việt Nam và Công đoàn Công ty TNHH LG Innotek Việt Nam Hải Phòng cùng tổ chức ra mắt, ký cam kết triển khai mô hình trong giai đoạn 2026–2030. Điểm đáng chú ý không chỉ là hai doanh nghiệp cùng bắt đầu một lộ trình, mà còn là việc cả hai công đoàn tự đối chiếu kết quả với bộ tiêu chí trước khi xác định hướng tiếp tục.
Công đoàn Evergreen đại diện cho 1.540 đoàn viên trong tổng số 1.618 lao động; tại LG Innotek, toàn bộ người lao động đều là đoàn viên. Quy mô và mức độ bao phủ khác nhau, nhưng đều đặt công đoàn cơ sở vào vị trí trực tiếp kết nối quyền lợi của công nhân với chính sách tại doanh nghiệp.
Hai điểm số, một nền tảng chăm lo
Theo kết quả tự rà soát, Công đoàn Evergreen đạt 82/100 điểm, còn Công đoàn LG Innotek đạt 88/100 điểm theo bộ tiêu chí gồm 4 nhóm tiêu chuẩn, 8 tiêu chí. Khoảng cách sáu điểm cho thấy hai đơn vị bước vào giai đoạn mới từ những mặt bằng khác nhau; tuy vậy, cả hai cùng đạt tối đa 35/35 điểm ở nhóm chăm lo và bảo vệ quyền lợi người lao động.
Ở Evergreen, thỏa ước lao động tập thể có 17 điều khoản có lợi hơn cho người lao động, cùng các hoạt động đối thoại, hội nghị người lao động và giám sát chính sách. Thu nhập bình quân đạt khoảng 11 triệu đồng/người/tháng, tăng 28% so với đầu nhiệm kỳ. Công đoàn cũng tham gia kiến nghị hỗ trợ lao động nữ, bổ sung bồi dưỡng độc hại và điều chỉnh chế độ tại nơi làm việc.
Tại LG Innotek, thỏa ước lao động tập thể được xếp loại A, bao gồm các nội dung về lương, thưởng, phụ cấp, thời giờ làm việc, bữa ăn ca và phúc lợi. Mức lương khởi điểm được nêu là 6,55 triệu đồng/người/tháng, cao hơn 23% so với mức lương cơ bản vùng I. Những con số này khiến điểm chung về chăm lo có ý nghĩa thực tế: tiêu chí chỉ có giá trị khi hiện diện trong điều kiện làm việc và thu nhập.
Lộ trình chung cần đi từ cam kết đến cải thiện
Hai sự kiện cùng có nghi thức ký cam kết giữa lãnh đạo doanh nghiệp và ban chấp hành công đoàn. Đây là bước khởi đầu cần thiết, nhưng không thể thay thế việc theo dõi xem kiến nghị của người lao động có được xử lý hay không, thỏa ước có được thực hiện hay các điều kiện an toàn có được duy trì. Mô hình công đoàn chỉ thuyết phục khi cam kết trở thành hoạt động đều đặn, có kết quả nhận biết được.
Thách thức của Evergreen được thể hiện rõ ở nhóm đời sống văn hóa, tinh thần: đơn vị mới đạt 6/20 điểm. Công đoàn dự kiến tăng hoạt động văn hóa, thể thao, tuyên truyền pháp luật, an toàn vệ sinh lao động và chăm lo nhóm lao động nữ, công nhân trẻ, công nhân thuê trọ. Trong khi đó, định hướng tại LG Innotek nhấn mạnh nâng kỹ năng, khả năng thích ứng công nghệ và khuyến khích sáng kiến gắn với năng suất, chất lượng, thu nhập.
Như vậy, lộ trình 2026–2030 có điểm chung là duy trì thế mạnh đại diện, chăm lo, đồng thời xử lý những nhu cầu riêng của từng nơi làm việc. Kết quả tiếp theo nên được nhìn qua chất lượng đối thoại, việc giải quyết kiến nghị và cải thiện đời sống, chứ không chỉ qua điểm số.
Thước đo cuối cùng là trải nghiệm của công nhân
Công đoàn Evergreen đã có nền tảng chăm lo và bảo vệ quyền lợi, nhưng cần bù đắp rõ hơn khoảng trống về đời sống tinh thần; LG Innotek có điểm rà soát cao hơn và đặt thêm trọng tâm vào kỹ năng, sáng kiến trong bối cảnh công nghệ thay đổi. Hai hướng đi khác nhau không làm mất đi điểm chung: mô hình phải gắn với quyền lợi cụ thể, an toàn và cơ hội phát triển của người lao động.
Việc cùng ra mắt mô hình trong một ngày tạo dấu mốc cho giai đoạn triển khai, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào những bước tiếp theo tại từng doanh nghiệp. Nếu cam kết được chuyển thành đối thoại thực chất, chính sách được giám sát và các tiêu chí còn yếu được cải thiện, đây có thể là công cụ hữu ích để củng cố vai trò công đoàn cơ sở. Nếu không, mô hình sẽ dừng ở nghi thức và bảng điểm.
