Minh bạch phải đi trước những con số mới
Minh bạch phí trên ứng dụng gọi xe là việc công khai rõ cách tính giá cước, các khoản thu từ khách, phí tính với tài xế và số tiền mỗi bên thực nhận sau khấu trừ. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia thuộc Bộ Công Thương đã công bố kết quả xác minh sơ bộ chính sách giá, phí của Grab sau khi tiếp nhận phản ánh từ tài xế; doanh nghiệp cam kết điều chỉnh từ ngày 10/11/2026. Đây là bước cần thiết, nhưng chưa đủ để giải quyết tận gốc tranh cãi. Khi nhiều khoản thu thay đổi theo từng chuyến, người lái cần nhìn thấy được vì sao doanh thu thực nhận khác với giá khách thanh toán, chứ không chỉ nhận thông báo về một mức trần mới.
Từ cuối tháng 8 đến giữa tháng 9/2026, tài xế phản ánh giá cước Grab của một số chuyến thấp hoặc có xu hướng giảm, trong khi chi phí đầu vào cùng phí, chiết khấu và khoản khấu trừ ảnh hưởng đến thu nhập. Họ đề nghị làm rõ cơ chế xác định, điều chỉnh giá và cách thông báo thay đổi chính sách. Cơ quan chức năng xác định chính sách gồm nhiều cấu phần: phí nền tảng thu từ hành khách và phí sử dụng ứng dụng thu từ tài xế, với mức linh hoạt giữa các chuyến. Vì vậy, chỉ nhìn riêng một loại phí sẽ không cho thấy đầy đủ phần tài xế giữ lại.
Mức thu giảm, nhưng cách tính mới cần dễ kiểm tra
Từ ngày 10/11/2026, Grab giảm phí nền tảng thu từ hành khách với một số chuyến GrabBike và GrabCar ngắn; biên độ phí sử dụng ứng dụng tính với tài xế giảm từ 0–28,76% xuống 0–25% tổng giá trị khách thanh toán. Grab cũng giới hạn tổng phí nền tảng và phí ứng dụng được hưởng ở mức không quá 32%, chưa gồm thuế và phí thu hộ. Sau điều chỉnh, phần Grab thu trên mỗi chuyến được nêu ở mức 7–32%, thay cho mức tối đa 40,60% với GrabBike và 39,81% với GrabCar. Các tỷ lệ này có ý nghĩa hơn khi được giải thích rõ trên từng cuốc xe, thay vì để tài xế tự suy đoán từ số tiền cuối cùng.
Sau khi trừ phí và thuế, tài xế GrabBike được nêu là nhận 60,59–85,59% tổng giá trị khách thanh toán; tài xế GrabCar nhận 59,68–84,31%. Mức thực nhận tối thiểu tăng so với ngưỡng 52% trước đây. Grab còn dự kiến giảm 10% tổng giá cước cho chuyến từ 10 km trở lên trong thời gian từ ngày 26/2 đến hết ngày 31/12/2027, theo điều kiện chương trình. Điều chỉnh phí Grab có thể cải thiện phần thu nhập giữ lại, nhưng giá khách trả, phụ phí, thuế và khoản thu hộ vẫn cần được hiển thị tách bạch để cả hai phía hiểu mình đang thanh toán cho điều gì.
Hoàn trả và hiển thị từng khoản mới là phép thử
Grab cho biết khoảng 0,13% số chuyến từ năm 2024 đến nay có mức khấu trừ vượt 35% doanh thu chia sẻ với tài xế; doanh nghiệp dự kiến bồi hoàn khoảng 3,9 tỷ đồng từ ngày 5/11/2026. Khoản hoàn trả giải quyết phần thiệt hại đã được nhận diện, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về khả năng phát hiện sai lệch và xử lý cho những tài xế liên quan. Theo kế hoạch, ứng dụng Grab Driver sẽ được nâng cấp từ ngày 10/11 để hiển thị rõ hơn doanh thu, phí, thuế và khấu trừ của từng chuyến; Grab cũng tăng kênh liên hệ và dùng biểu mẫu tra soát để tài xế yêu cầu giải thích. Đây mới là phần có thể biến cam kết thành công cụ kiểm chứng hằng ngày.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết sẽ tiếp tục theo dõi và yêu cầu Grab báo cáo định kỳ về việc triển khai các giải pháp, đồng thời xem xét giá, phí, tỷ lệ tài xế thực nhận và thông tin cung cấp cho khách hàng. Riêng Grab cần thông báo rõ các điều chỉnh, bảo đảm nội dung trên ứng dụng và website thống nhất với chính sách thực tế, đồng thời xử lý kịp thời yêu cầu tra soát. Cơ quan này cũng yêu cầu công khai thông tin để người tiêu dùng chủ động lựa chọn bảo hiểm chuyến đi và khoản đóng góp trung hòa các-bon trước khi xác nhận giao dịch. Kết luận cần được đo bằng khả năng kiểm tra, không chỉ bằng tỷ lệ phí được công bố.
Kết luận: công khai được đến từng chuyến mới tạo niềm tin
Việc hạ biên độ phí, giới hạn tổng khoản Grab được hưởng và bồi hoàn phần khấu trừ vượt mức là những nhượng bộ cụ thể. Tuy nhiên, thu nhập thực nhận còn phụ thuộc vào cách các khoản được áp dụng và trình bày trên từng chuyến. Vì thế, yêu cầu báo cáo định kỳ và giám sát liên tục không nên chỉ là thủ tục sau rà soát: đó là điều kiện để tài xế đối chiếu, khách hàng lựa chọn có thông tin và doanh nghiệp chịu trách nhiệm khi số liệu không khớp. Cam kết minh bạch chỉ đáng tin khi người dùng có thể tự kiểm tra giá, phí và khoản khấu trừ mà không phải chờ một đợt phản ánh mới.
