Bổ sung bác sĩ để tuyến gần dân làm được nhiều hơn
Bác sĩ trạm y tế là bác sĩ làm việc tại cơ sở y tế gần nơi người dân sinh sống, đảm nhiệm khám chữa bệnh ban đầu, theo dõi sức khỏe và kết nối người bệnh với tuyến điều trị phù hợp khi cần. Đây là mắt xích thiết yếu, không phải phiên bản thu nhỏ của bệnh viện. Ngày 28-10, Sở Y tế TP.HCM triển khai đợt luân phiên bác sĩ đầu tiên trong năm 2026, đưa 79 bác sĩ đa khoa và chuyên khoa có kinh nghiệm về 37 trạm y tế đang thiếu nhân lực. Các bác sĩ đến từ 39 bệnh viện và trung tâm y tế khu vực; chương trình đặt mục tiêu mỗi trạm có ít nhất 5 bác sĩ. Quy mô này đáng chú ý, nhưng giá trị thật không nằm ở con số: người dân cần thấy trạm y tế đủ năng lực xử lý những nhu cầu thường gặp, chứ không chỉ là nơi hướng dẫn lên bệnh viện.
Lợi ích thiết thực: bớt đi xa, được theo dõi liên tục
Với người mắc bệnh mạn tính, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hay gia đình có trẻ nhỏ, được khám gần nhà có thể giảm thời gian và công sức đi lại. Một người dân có tiền sử huyết áp cao cho biết từ đầu tháng 11 có thể khám, điều trị tại trạm địa phương sau khi được bổ sung bác sĩ chuyên khoa. Điều quan trọng là chăm sóc không nên dừng ở một lần khám: bác sĩ có thể theo dõi bệnh lâu dài, tư vấn phòng bệnh và nhận diện sớm dấu hiệu cần chuyển tuyến. Các bác sĩ luân phiên còn trực tiếp khám, quản lý bệnh không lây nhiễm, xử trí cấp cứu ban đầu, tham gia phòng chống dịch và hướng dẫn thực hành cho nhân viên tại trạm. Nếu những hoạt động này được duy trì đều đặn, khám chữa bệnh ban đầu sẽ gần với nhu cầu đời sống hơn, thay vì buộc người dân tìm đến bệnh viện cho mọi vấn đề.
Giảm tải bệnh viện cần người dân tin và chọn tuyến cơ sở
Bổ sung nhân lực có thể giúp giảm tải bệnh viện, nhưng hiệu quả không tự đến chỉ vì có thêm bác sĩ. Nhiều người vẫn ưu tiên bệnh viện lớn; nếu trạm thiếu thiết bị, quy trình chuyển tuyến rõ ràng hoặc năng lực xử trí phù hợp, họ khó thay đổi lựa chọn. Trong khi số người mắc bệnh mạn tính tăng và dân số già hóa, dồn nguồn lực vào tuyến cuối sẽ khiến bệnh viện lớn tiếp tục quá tải, còn người bệnh có thể phải đi xa và tiếp cận điều trị muộn. Bác sĩ có kinh nghiệm cấp cứu, hồi sức tại trạm có thể đánh giá ban đầu và điều phối người bệnh đến cơ sở phù hợp; ca nặng chỉ nên xử lý tại chỗ khi đủ điều kiện chuyên môn. Cách làm đúng không phải giữ người bệnh ở tuyến dưới bằng mọi giá, mà là giải quyết được việc phù hợp tại gần nhà và chuyển tuyến kịp thời khi vượt khả năng.
Luân phiên là bước mở đầu, không thể thay thế đầu tư lâu dài
Chương trình nằm trong kế hoạch gắn kết bệnh viện với trạm y tế giai đoạn 2026-2030, đồng thời hướng tới thực hiện các giải pháp tăng cường chăm sóc sức khỏe nhân dân. Tuy nhiên, bác sĩ luân phiên không thể một mình khắc phục mọi điểm yếu của y tế tuyến cơ sở. Thành phố cần bảo đảm thiết bị cần thiết, hỗ trợ chuyên môn giữa các tuyến và tạo điều kiện để bác sĩ cùng nhân viên tại chỗ phối hợp lâu dài. Ngành y tế dự kiến tiếp tục hoàn thiện kết nối, hội chẩn và hỗ trợ chuyên môn từ xa; các địa phương tiếp nhận bác sĩ được đề nghị thành lập đội chăm sóc sức khỏe liên tục. Đây mới là hướng đi thuyết phục: củng cố năng lực tại trạm, chủ động phòng bệnh và quản lý sức khỏe cộng đồng. Khi người dân được chăm sóc thuận tiện, liên tục và biết lúc nào cần chuyển viện, niềm tin vào trạm y tế mới tăng; khi ấy, giảm tải bệnh viện mới trở thành kết quả bền vững.
