Một triển lãm, nhiều cánh cửa bước vào nghệ thuật
Triển lãm RM x SFMOMA: Between You and Me là dự án tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại San Francisco, nơi trưởng nhóm BTS RM đưa bộ sưu tập cá nhân và góc nhìn tuyển chọn của mình đến với công chúng bảo tàng. Khai mạc ngày 3/10, triển lãm đã bán hơn 66.000 vé, với lượng đặt trước cao gấp sáu lần kỷ lục trước đó của SFMOMA. Con số ấy đáng chú ý không chỉ vì quy mô, mà còn vì nó gợi ra một câu hỏi quan trọng: ai có thể mở lối vào nghệ thuật đương đại? RM mang theo lượng người hâm mộ quốc tế, nhưng sức hút của triển lãm không dừng ở việc biến tên tuổi ngôi sao thành quảng cáo. Thành công có ý nghĩa hơn khi khán giả đến vì RM rồi có cơ hội gặp những tác phẩm, câu chuyện và cách nhìn vượt khỏi âm nhạc.
Triển lãm trưng bày 142 tác phẩm thuộc bộ sưu tập của RM, phần lớn là nghệ thuật Hàn Quốc với các hình thức như hội họa, thư pháp và điêu khắc; bên cạnh đó là 36 tác phẩm từ bộ sưu tập của bảo tàng. Quy mô này khiến sự kiện vừa mang dấu ấn cá nhân, vừa đặt bộ sưu tập riêng vào cuộc đối thoại với một thiết chế nghệ thuật lớn. Điểm đáng kể của RM BTS nghệ thuật là anh không chỉ mượn danh tiếng để kéo người xem đến cửa, mà còn góp phần định hình điều họ sẽ nhìn thấy bên trong.
Tuyển chọn cá nhân thay cho lối vào chuyên môn
Triển lãm được chia thành tám không gian theo những chủ đề như quê nhà, con người, tình bạn và niềm đam mê. Cách tổ chức này cho phép tác phẩm từ các nền văn hóa và thực hành nghệ thuật khác nhau cùng hiện diện, thay vì buộc người xem phải bắt đầu bằng một bài học lịch sử nghệ thuật. Bộ sưu tập có tranh của các nghệ sĩ Hàn Quốc, tác phẩm quốc tế và cả bản vẽ gốc dùng trong hoạt hình Pokémon; sự đa dạng ấy tạo ra những điểm chạm dễ nhận biết mà vẫn mở rộng tầm nhìn. Một ví dụ nổi bật là tranh Umber-Blue của Yun Hyong-keun được đặt cạnh No. 24 của Mark Rothko, gợi liên hệ giữa nghệ thuật Hàn Quốc và phương Tây.
RM cũng thực hiện phần thuyết minh âm thanh và tuyển chọn danh sách nhạc để khách tham quan nghe trong hành trình xem triển lãm. Đây là chi tiết có giá trị hơn một tiện ích phụ: người xem được tiếp cận tác phẩm qua cảm nhận của một nhà sưu tập, thay vì chỉ qua ngôn ngữ hàn lâm. RM từng nói mình không được đào tạo chính quy về lịch sử nghệ thuật và không phải giám tuyển chuyên nghiệp; chính vị thế ngoài giới chuyên môn có thể giúp cách diễn giải bớt xa cách. Dĩ nhiên, sức hút cá nhân không thay thế kiến thức giám tuyển, nhưng có thể mở đầu cuộc trò chuyện mà cánh cửa bảo tàng thường khó khơi gợi.
Lượng khán giả mới là thành quả đáng kể
Hàng trăm người hâm mộ đã xếp hàng trong ngày khai mạc, trong đó có khách từ nước ngoài; các sản phẩm lưu niệm của triển lãm cũng bán hết sau khoảng ba giờ. Những dấu hiệu ấy cho thấy cộng đồng ARMY là lực đẩy rõ rệt, nhưng không nên xem toàn bộ thành công như một cơn sốt thần tượng. Giá trị dài hạn nằm ở khả năng đưa người vốn đến vì BTS tiếp xúc với một bộ sưu tập bảo tàng, rồi có thể tiếp tục quan tâm đến nghệ thuật sau khi sự kiện kết thúc. Với SFMOMA, đây là cách tiếp cận khán giả mới trong lúc lượng khách và nguồn hỗ trợ của nhiều bảo tàng vẫn chịu sức ép.
Triển lãm RM cũng tạo cú hích đáng kể cho bảo tàng SFMOMA, nơi từng đối mặt với thâm hụt ngân sách, giảm nhân sự và dự báo lượng khách thường niên thấp hơn. Tuy nhiên, hơn 66.000 vé không tự động giải quyết những vấn đề tài chính mang tính hệ thống. Điều triển lãm chứng minh thuyết phục hơn là văn hóa đại chúng có thể giúp bảo tàng kết nối với nhóm công chúng mà cách truyền thông truyền thống khó chạm tới. Muốn biến lượt ghé thăm thành sự quan tâm lâu dài, bảo tàng cần tiếp tục tạo ra trải nghiệm đáng nhớ và khiến người mới cảm thấy họ có chỗ đứng trong không gian nghệ thuật.
Từ sức hút ngôi sao đến cuộc gặp gỡ bền lâu
Triển lãm dự kiến kéo dài đến ngày 7/2/2027, vì vậy SFMOMA còn thời gian để biến sức chú ý ban đầu thành những cuộc gặp gỡ sâu hơn giữa khách tham quan và tác phẩm. Thành công của dự án không có nghĩa mọi triển lãm cần một ngôi sao toàn cầu mới thu hút được công chúng; bài học thiết thực hơn là người tuyển chọn có thể đóng vai trò phiên dịch giữa bảo tàng và khán giả. RM tạo niềm tin bằng một bộ sưu tập cá nhân, lời thuyết minh và danh sách nhạc mang dấu ấn riêng, qua đó khiến nghệ thuật bớt giống một lĩnh vực chỉ dành cho người am hiểu.
Ở thời điểm đưa tin, BTS cũng đang thực hiện chuyến lưu diễn thế giới ARIRANG và dự kiến biểu diễn tại São Paulo vào các ngày 28, 30 và 31/10. Lịch trình ấy nhắc rằng RM vẫn là nghệ sĩ âm nhạc, nhưng ảnh hưởng của anh đã mở rộng sang cách công chúng tiếp cận bảo tàng. Triển lãm RM thành công không chỉ vì bán được nhiều vé; nó cho thấy một người có thể dùng sự nổi tiếng để dẫn khán giả đến gần tác phẩm, rồi trao cho họ lý do để ở lại. Đó là đóng góp đáng ghi nhận nhất của dự án đối với nghệ thuật đương đại.
