Mục tiêu tính bình quân cho cả giai đoạn
Mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10% mỗi năm trở lên là chỉ tiêu đặt cho toàn giai đoạn 2026–2030, nghĩa là mức tăng được tính bình quân trong năm năm chứ không phải một mốc riêng cho một năm cụ thể. Sáng 28/10, tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ở TP.HCM, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu quyết tâm này và xác định đây là giai đoạn bản lề. Cách diễn đạt “bình quân” là điểm cần chú ý: nó xác định khung thời gian của kế hoạch, nhưng không đồng nghĩa mọi năm đều phải đạt chính xác cùng một tỷ lệ. Vì vậy, câu trả lời cho câu hỏi ở tiêu đề là đến hết năm 2030. Đây là mục tiêu tăng trưởng hai con số cho một chặng phát triển, không phải cam kết một con số cố định được lặp lại từng năm.
Tăng nhanh nhưng không đánh đổi ổn định
Theo đuổi tốc độ cao chỉ có ý nghĩa nếu nền kinh tế giữ được sức bền. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và nâng chất lượng tăng trưởng. Đây không phải phần phụ của kế hoạch: ổn định là điều kiện để tăng trưởng cao không biến thành áp lực kéo dài lên nền kinh tế. Bối cảnh cũng giải thích vì sao Việt Nam nhấn mạnh đồng thời năng lực tự chủ và hợp tác quốc tế. Tại diễn đàn, Thủ tướng đặt yêu cầu này trong lúc kinh tế thế giới biến động và các quốc gia đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức. Theo tôi, thước đo của kế hoạch không thể chỉ là tỷ lệ GDP; khả năng duy trì cân bằng và cải thiện chất lượng tăng trưởng mới quyết định mục tiêu có đáng tin hay không.
Đầu tư và công nghệ là đường dẫn tới mục tiêu
Kế hoạch 2026-2030 gắn chỉ tiêu tăng trưởng với các hướng hành động cụ thể: thu hút đầu tư, phát triển công nghệ và huy động vốn quốc tế cho hạ tầng, năng lượng, chuyển đổi xanh. Chính phủ cũng muốn mở rộng hợp tác giữa tập đoàn quốc tế, địa phương và doanh nghiệp trong nước, đồng thời nâng năng lực nghiên cứu và phát triển trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và vật liệu mới. Định hướng này cho thấy tham vọng không chỉ là tăng quy mô GDP Việt Nam, mà còn dịch chuyển sang những hoạt động có hàm lượng công nghệ cao hơn. Các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng được định hướng kết nối nguồn vốn quốc tế với nhu cầu đầu tư hạ tầng, năng lượng, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo. Kết quả sẽ phụ thuộc vào việc biến các định hướng ấy thành năng lực sản xuất và dự án thực tế.
Nền tảng hiện tại là lợi thế, không phải bảo đảm
GDP Việt Nam tăng 9,01% trong chín tháng đầu năm 2026, mức cao nhất kể từ năm 2011; cùng kỳ, vốn đầu tư toàn xã hội tăng 15,1%. Những con số này tạo điểm tựa cho tham vọng tăng trưởng hai con số, nhưng không tự động chứng minh rằng mục tiêu bình quân đến năm 2030 sẽ đạt được. Bài toán nằm ở năng suất, chất lượng dòng vốn và khả năng doanh nghiệp trong nước tiếp nhận công nghệ, đồng thời vẫn giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Do đó, câu trả lời về thời hạn khá rõ: mục tiêu áp dụng cho cả giai đoạn 2026–2030. Còn tính khả thi sẽ được quyết định bởi việc đầu tư, đổi mới công nghệ và cải cách thể chế có bổ trợ cho nhau hay không. Nếu chỉ chạy theo tốc độ, con số cao sẽ thiếu nền móng; nếu các động lực được chuyển thành năng lực dài hạn, mục tiêu mới có ý nghĩa phát triển.
