Một dự án âm nhạc bắt đầu từ tình yêu áo dài
“Áo dài người Việt” là dự án âm nhạc của ca sĩ Đinh Hiền Anh, dùng chất liệu dân gian và giao hưởng để kể về tà áo dài như biểu tượng văn hóa gắn với vẻ đẹp, sự kiên cường của phụ nữ Việt. Tối 31/10 tại Hà Nội, cô giới thiệu MV cùng ca khúc do nhạc sĩ Đông Thiên Đức sáng tác; Hiền Anh sở hữu bản quyền độc quyền, nhạc trưởng Đồng Quang Vinh đảm nhận hòa âm, phối khí và đạo diễn Trần Xuân Chung phụ trách hình ảnh. Đây là dự án lớn đầu tiên của nữ ca sĩ sau gần ba năm kể từ bộ đôi album “Dòng chảy miền thương nhớ” và “Lời ca đất nước”. Quãng lặng trước đó, theo cô, không nhằm săn tìm một thành tựu mà để chờ gặp bài hát xứng đáng. Chính sự chờ đợi ấy khiến MV áo dài mang dáng dấp một lựa chọn nghệ thuật có chủ đích, thay vì một sản phẩm chỉ dựa vào chủ đề thời trang.
Với Đinh Hiền Anh, áo dài là người bạn “tri kỷ”, kết tinh nét đằm thắm, khí chất và sức bền của phụ nữ Việt qua nhiều thế hệ. Cô muốn âm nhạc lưu giữ, tôn vinh vẻ đẹp ấy bằng góc nhìn đương đại, đồng thời hy vọng khán giả yêu mến, thuộc ca khúc và thêm trân trọng tà áo dài. Đây là điểm tựa cảm xúc giúp tác phẩm tránh sa vào lời ca ngợi chung chung: chiếc áo được đặt trong dòng lịch sử, gắn với những biến thiên và phẩm chất của người mặc.
Khi nhạc cụ dân tộc đối thoại với giao hưởng
Bản phối là lựa chọn táo bạo nhất của sản phẩm. Đồng Quang Vinh gọi cách làm này là “giao hưởng hóa dân tộc”: sáo trúc, đàn bầu, đàn T’rưng, đàn tranh, đàn tỳ bà và đàn nguyệt cùng xuất hiện với violin, cello và bộ gỗ giao hưởng.[1328217] Thay vì phủ âm sắc truyền thống lên một nền nhạc phương Tây, các nhạc cụ được sắp xếp để đối thoại, giữ màu riêng nhưng nâng đỡ nhau. Tiếng đàn bầu ngân dài có thể tựa vào độ trầm của cello, còn sáo trúc hòa cùng bộ gỗ để tạo một không gian vừa quen vừa rộng mở. Cách phối khí ấy làm cho “Áo dài người Việt” có sức gợi đương đại mà không phải đánh đổi căn cốt dân gian.
Trên nền nhạc đó, Đinh Hiền Anh kết hợp lối hát dân gian trữ tình với độ mở của âm nhạc hàn lâm. Ca từ hướng đến niềm tự hào lịch sử, vẻ đẹp và lòng kiên trung của người phụ nữ Việt; tà áo dài hiện lên như chứng nhân của thăng trầm, đồng thời mang ý nghĩa bao dung, xoa dịu tổn thương.[1318681] Ý tưởng này giúp giao hưởng không trở thành phần trang trí phô trương: nó mở rộng trường cảm xúc cho câu chuyện về áo dài. Việc ghi hình trực tiếp cùng dàn nhạc Sức Sống Mới tại khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam cũng đưa cuộc gặp giữa các truyền thống vào chính hình ảnh MV.[1318681]
Lời khen của người thầy và sự kiên định của học trò
NSND Thanh Hoa, người thầy dìu dắt Đinh Hiền Anh, dành lời nhận xét tích cực cho giọng hát và lựa chọn âm nhạc của học trò. Bà cho rằng giọng nữ trung cao, trầm ấm của Hiền Anh hợp với những ca khúc tự sự; giữ được lời ca rõ ràng mà vẫn tạo nét mềm mại cho âm hưởng dân gian là thử thách đáng kể.[1315913] Thanh Hoa từng khuyên học trò theo đuổi nhạc trữ tình, nhưng Hiền Anh vẫn kiên định với dòng nhạc dân gian. Lời khen vì thế không chỉ hướng đến kỹ thuật thể hiện, mà còn ghi nhận con đường nghệ thuật cô đã chọn.
Điểm đáng nhớ của MV “Áo dài người Việt” không nằm ở việc đặt hai hệ nhạc cạnh nhau, mà ở nỗ lực để chúng cùng kể một câu chuyện. Khi nhạc cụ dân tộc được trao vị trí ngang hàng với dàn nhạc giao hưởng, áo dài cũng được nhìn như một di sản có thể bước vào đời sống hôm nay, chứ không chỉ thuộc về hoài niệm. Dự án của Đinh Hiền Anh chưa cần những tuyên bố lớn hơn điều nó thể hiện: sự chỉn chu trong phối khí, tình cảm dành cho trang phục truyền thống và một giọng hát bền bỉ với lựa chọn của mình. Đó là cách tôn vinh thuyết phục hơn mọi lời khẩu hiệu.
