42 câu hỏi đặt FIFA trước yêu cầu minh bạch
Quyền thương mại World Cup là các quyền khai thác thương mại gắn với giải đấu, và kế hoạch chuyển nhượng một phần trong số đó đang trở thành phép thử về tính minh bạch trong cách FIFA ra quyết định. UEFA đã gửi FIFA danh sách 42 câu hỏi, yêu cầu Chủ tịch Gianni Infantino giải trình kế hoạch này, cùng vụ hủy án treo giò của tiền đạo tuyển Mỹ Folarin Balogun và quyết định trao Giải thưởng Hòa bình FIFA cho Tổng thống Donald Trump. Đây không còn là tranh luận riêng về một phương án huy động vốn: vấn đề lớn hơn là ai được quyền thúc đẩy đàm phán và vì sao các thành viên Hội đồng FIFA không được tham gia đúng lúc. UEFA chất vấn FIFA bằng yêu cầu cụ thể về quy trình, tài liệu và trách nhiệm. Sự chất vấn ấy buộc FIFA chứng minh rằng các quyết định có ảnh hưởng lớn được đưa ra theo cơ chế có thể kiểm tra, thay vì dựa vào quyền chủ động của riêng chủ tịch.
Trọng tâm là dự án FIFA Forward Enterprise (FFE), đề xuất thu hút vốn tư nhân vào các giải đấu lớn. UEFA muốn biết ai trao quyền đàm phán độc quyền cho Thrive Capital mà không tham vấn Hội đồng FIFA, cũng như dự án được đề xuất lần đầu khi nào và bởi ai. Tổ chức này từng đe dọa tẩy chay các giải FIFA, rồi rút lại lời đe dọa sau cam kết rằng kế hoạch sẽ không được khởi động lại theo cách tương tự. Nhưng việc dừng dự án không xóa được câu hỏi về cách nó được thông qua. Một quyết định gây tranh cãi có thể bị thu hồi; quy trình thiếu giải trình thì vẫn để lại hệ quả về niềm tin.
Vụ Balogun mở rộng phạm vi chất vấn
Việc UEFA đưa Folarin Balogun vào cùng danh sách câu hỏi cho thấy bất đồng không chỉ xoay quanh thương mại. UEFA muốn biết Tổng thống Donald Trump đã đề nghị điều gì với Infantino trong cuộc điện thoại liên quan đến việc hủy án treo giò của tiền đạo tuyển Mỹ. Tư liệu hiện có không cho biết nội dung cuộc gọi, nên điều cần nhấn mạnh là yêu cầu làm rõ mối liên hệ giữa trao đổi chính trị và một quyết định kỷ luật bóng đá, chứ không suy đoán về động cơ hay kết quả. Khi các vấn đề quản trị khác nhau cùng xuất hiện trong một yêu cầu chính thức, FIFA càng khó xử lý chúng như những sự cố tách biệt. Câu trả lời có giá trị phải giải thích căn cứ và quy trình của từng quyết định, thay vì chỉ nhắc lại rằng dự án thương mại đã bị hủy.
Thư của UEFA yêu cầu trả lời bằng văn bản, giải đáp thực chất từng câu hỏi và cung cấp tài liệu chứng minh trước ngày 2/11. Đây là hạn chót gần, nhưng giá trị của phản hồi sẽ không nằm ở tốc độ đơn thuần. Nếu FIFA chỉ đưa ra lời xin lỗi chung về sai sót trong kế hoạch đầu tư mà không làm rõ ai quyết định, Hội đồng được tham gia lúc nào và các tài liệu nào chứng minh quy trình, sự bất mãn của các đại diện châu Âu có thể còn nguyên. Đòi hỏi của UEFA vì thế không chỉ là thủ tục: đó là yêu cầu thiết lập một chuẩn giải trình có thể áp dụng cho các quyết định lớn tiếp theo.
Infantino bác áp lực từ chức, nhưng lá phiếu mới là thước đo
Trong cuộc phỏng vấn BBC, Infantino bật cười khi được hỏi liệu ông từng cân nhắc rời ghế chủ tịch FIFA hay chưa, đồng thời nhấn mạnh mình được các liên đoàn thành viên bầu chọn và bất đồng là điều bình thường. Ông cũng viện dẫn sự ủng hộ từ châu Á và châu Phi: Chủ tịch AFC Sheikh Salman bin Ibrahim Al Khalifa công khai ủng hộ ông tái cử ngày 23/10. Những tín hiệu này giúp Infantino bác bỏ hình ảnh bị cô lập, nhưng không trả lời thay cho các câu hỏi về quyền thương mại World Cup. Sự ủng hộ chính trị và sự minh bạch trong quản trị là hai thước đo khác nhau; củng cố thước đo thứ nhất không tự động giải quyết thước đo thứ hai.
Cuộc bầu cử chủ tịch FIFA dự kiến diễn ra tại Đại hội ở Rabat ngày 18/3/2027, còn hạn nộp hồ sơ ứng cử là 18/11. Vì vậy, sức ép hiện nay gắn trực tiếp với triển vọng tái tranh cử của Infantino. Ông có thể khẳng định nhận được sự ủng hộ rộng rãi, nhưng chính các liên đoàn thành viên sẽ kiểm chứng lời khẳng định ấy bằng lá phiếu.
Kết luận, UEFA đang đòi FIFA làm rõ không chỉ một kế hoạch thương mại đã bị đình lại, mà cả cách quyền lực được sử dụng trong các quyết định gây tranh cãi. Infantino có thể bác lời kêu gọi từ chức và dựa vào sự ủng hộ của các liên đoàn, song câu trả lời có tài liệu và quy trình minh bạch mới là điều có thể chuyển lời cam kết thành niềm tin.
